nummer van 08/04/2015 door

‘Ruby’ van Ali Farka Touré & Toumani Diabaté

Mali, door de ogen van Ali Farka Touré

Ali and Toumani – Ruby

Het is een Malinese gewoonte om een kind dat als enige na de geboorte overleeft een grappige bijnaam te geven. Humor als methode om met tragedie om te gaan is universeel, blijkbaar. Zo kreeg Ali Farka Touré, de Malinese multi-instrumentalist die op latere leeftijd Malinese muziek aan de wereld introduceerde, als kind de bijnaam “ezel”. “Een ding kan ik je vertellen,” zei Touré daarover, “ik ben de ezel waar je niet op durft te klimmen.” Dat klopt: je luistert van een afstand naar hem, gehypnotiseerd door zijn muziek.

Touré maakte gedurende zijn carrière maar liefst achttien platen en bracht op die manier, op zijn manier, traditionele Malinese muziek en de Malinese cultuur op de wereldkaart. Een collega en goede vriend van Touré, de Malinese kora-speler Toumani Diabaté, verwoordt in dit interview dat muziek maken voor Touré een missie was, waarvoor hij zijn muzikale gave in wist te zetten. “His mission was to promote African culture, particularly Malian culture, and he worked at it all his life. He was unique in his field. He was a historian. He was a marabout. He was a healer. He was multidimensional.”

Screen Shot 2015-04-08 at 12.41.53In 2005 brachten Touré en Diabaté samen het album In The Heart Of The Moon uit waarin de hypnotiserende gitaar van Touré en Diabaté’s kora prachtig om elkaar heen kronkelen in improvisaties en traditionele Malinese liederen. Het album won een Grammy. Diabaté, 26 jaar jonger dan Touré, wilde het daar niet bij laten en zocht snel naar een nieuwe mogelijkheid om een tweede keer iets moois met Touré te maken. De inmiddels fragiele gezondheid van de oudere Touré zal de realisatie van dit project ongetwijfeld hebben aangespoord.

Diabaté zag in een gezamenlijke tournee in Europa de perfecte gelegenheid om een tweede plaat op te nemen. Voor de opnames van In The Heart Of The Moon hadden de muzikanten maanden de tijd genomen in Niafunké, het dorp waar Touré opgroeide, in het midden van Mali. Ali & Toumani (2010) stond er in slechts drie middagen op, opgenomen in hartje Londen met de hulp van Nick Gold, Touré’s producer. Het resultaat was er niet minder om; ook voor Ali & Toumani wonnen de twee muzikanten een Grammy in 2010 voor Best Traditional World Music Album. Touré was tegen die tijd echter al overleden.

Ali & Toumani opent met ‘Ruby’, een nummer dat Touré ooit hoorde in San, een dorp dichtbij zijn huis in Niafunké. Het is één van de meest kalme nummers op de plaat; Touré’s subtiele gitaarspel is magisch. “This is how Ali played alone in private. If he played to himself and you happened to be in the room with him, he would touch the guitar very softly. It was beautiful to watch,” zegt Gold in dit interview. Maar, zo vervolgt Gold, als het tijd was om iets op te nemen in de studio, wist Touré het volume flink omhoog te schroeven. Bij ‘Ruby’ deed hij dat opmerkelijk genoeg niet. Het feit dat Golds vijfjarige dochter Ruby aan Touré’s voeten zat bij de opnames, zal daar waarschijnlijk iets mee te maken hebben gehad. Toen Gold Touré na het spelen vroeg hoe het nummer heette, keek hij naar het meisje aan zijn voeten en zei hij: “Ruby!”

Tags: , , , , , , , ,

-->