nummer van 26/03/2015 door

2/1 van Brian Eno

Toch geen achtergrondmuziek

Brian Eno – 1/2

Miljoenen mensen, misschien wel een miljard, hebben in de jaren negentig dag in, dag uit hun Windows-computer opgestart en geluisterd naar dat kenmerkende Windows-muziekje. Vaak was het een teken dat de computer het deed, maar tegelijkertijd groen licht om eens koffie te halen want dat ding was meestal nog lang niet klaar om te gebruiken. Maar dat muziekje. Die 6 à 7 seconden. Je denkt er misschien niet altijd over na, maar zo’n stukje muziek is door iemand bedacht. Soms door een nerd ergens op een etage in een grijze kantoorkolos. Soms door iemand met een naam. Zoals in dit geval. ‘The Microsoft Sound’ heet het stukje muziek en het is gecomponeerd door Brian Eno.

Het had maar weinig gescheeld of Eno was nooit in de muziek beland. Per toeval ontmoette hij in de tram de saxofonist van Roxy Music, kwam bij de band, stapte na twee (steengoede) platen op vanwege ruzie met zanger Bryan Ferry, en begon zijn solocarrière. Als hij nooit bij Roxy Music was gekomen? “Dan was ik kunstleraar geworden”, zei de aan de kunstacademie afgestudeerde Eno daar ooit eens over. Gelukkig stapte hij indertijd in de goede tramcoupé.[1]

Zijn carrière behelst een breed spectrum. Hij maakte soloplaten, werkte samen met allerhande muzikanten, produceerde onder meer David Bowie en grote bands als U2 en Coldplay, maakte audiovisuele kunst, enzovoort. Veel van zijn werk wordt gekenmerkt door pioniersdrift: iets maken wat mensen nog niet kennen. Een voorbeeld daarvan is Ambient 1 – Music For Airports (1978).

be

Ambient

Met Music For Airports legt Eno de term ambient muziek vast. Hoewel hij eerder al dergelijke dromerige en vrijblijvende muziek maakte, was dit de eerste keer dat hij er duidelijk het label ambient op plakte. Dat deed hij om een onderscheid te maken tussen zijn experimentele en minimalistische muziek, en nu dus deze ambient muziek.

De vier stukken op de het album bestaan uit loops die op verschillende snelheden door elkaar lopen. Hierdoor ontstaat er een spannende textuur, zoals in het nummer van vandaag, ‘1/2’. Je hoort piano en enkele stemmen die elkaar 12 minuten lang afwisselen.

Achtergrondmuziek

Dit soort muziek wordt snel achtergrondmuziek. Dat was ook een beetje hoe Eno op het idee kwam: hij stoorde zich aan de geluiden op een luchthaven en bedacht dat het cool zou zijn om speciale muziek te componeren en die daar te draaien. Maar in plaats van dat zijn muziek als luchtige vulling op de achtergrond zou functioneren, moest het mensen kalmeren en ruimte in hun hoofd moeten maken om rustig na te denken. Of het werkte? De muziek is in de jaren 80 korte tijd gespeeld in een van de terminals van La Guardia in New York. Maar het zal geen succes zijn geweest, want ik ben nog nooit op een luchthaven geweest waar ik Eno hoorde.

Eno was een pionier die hele volksstammen heeft onderwezen met zijn prachtige en spannende muziek. Maar de meeste mensen kennen uiteindelijk alleen zijn Windows-muziekje, vaak zonder dat ze weten dat het van Eno is. Toch nog een carrière met achtergrondmuziek. Eno zelf hoorde het waarschijnlijk nooit meer toen het af was. “Ik schreef het op een Mac. Ik heb nog nooit een PC gebruikt: ik haat die dingen.”

The Microsoft Sound-Windows 95

  1. [1]The Ambient Century; Mark Prendergast (2010)

Tags: , , , , , , , ,

-->