nummer van 09/02/2015 door

‘I Won’t Back Down’ van Tom Petty And The Heartbreakers

Jatwerk op de Grammy’s

Tom Petty And The Heartbreakers – I Won't Back Down

Muzikaal jatwerk bestaat waarschijnlijk even lang als muziek zelf. Natuurlijk niet precies even lang, want de eerste melodie die ooit op een rendiervoetkootjesfluit werd gespeeld was natuurlijk uniek, maar gezien het kleine aantal noten dat muzikanten tot hun beschikking hebben kun je ervan uitgaan dat zelfs die eerste melodie binnen een paar weken wel per ongeluk is herhaald. En wat is nu een paar weken op de 600.000 jaar die inmiddels zijn verstreken sinds de ontdekking van de rendiervoetkootjesfluit? Goed, het punt is dat muzikaal jatwerk oud is. Led Zeppelin jatte van Spirit en staat er nog steeds mee in de Top 2000. Elvis jatte van ongeveer iedere zwarte muzikant die hij tegenkwam en wordt steevast gezien als de grootste rock n’ roller aller tijden. Sam Smith jatte van Tom Petty en won er een Grammy mee.

‘Stay With Me’

Dat laatste gebeurde afgelopen nacht, tijdens de 57e Grammy Award show in Los Angeles. Smith was er met vier prijzen de grootste winnaar, maar die van Song of the year voor ‘Stay With Me’ is het meest opvallend. De afgelopen weken kwam de zanger vooral in het nieuws omdat hij een schikking trof met Tom Petty, aangezien het refrein van ‘Stay With Me’ letterlijk gejat leek van Petty’s ‘I Won’t Back Down’ uit 1989.

Sam Smith's "Stay With Me" and Tom Petty's "I Won't Back Down"

Schikking

De artiesten wisten het redelijk discreet op te lossen: Smith ging akkoord met het voorstel van Petty’s management om 12.5% van de royalties van ‘Stay With Me’ af te dragen. E.L.O.-zanger en producer Jeff Lynne ontvangt daarnaast vanaf nu ook 12.5%, omdat hij meeschreef aan ‘I Won’t Back Down’. Waar Smith’s Grammy-winnende hit eerst nog enkel op naam stond van Smith en zijn co-schrijver Jimmy Napes, staat ‘Stay With Me’ bij de ASCAP nu officieel geregistreerd als een nummer van Smith, Napes, Petty and Lynne. Dit gebeurde allemaal al in oktober, maar onlangs lekte de schikking toch uit en werd het groter nieuws. Smith-fans werden kwaad op Petty omdat hij een jonge artiest genadeloos voor de rechter zou hebben gesleept, Petty fans werden kwaad op Smith vanwege het schaamteloze jatwerk. Tom Petty wist de discussie te sussen met een officieel statement:

About the Sam Smith thing. Let me say I have never had any hard feelings toward Sam, all my years of songwriting have shown me these things can happen. Most times you catch it before it gets out the studio door but in this case it got by. Sam’s people were very understanding of our predicament and we easily came to an agreement. The word lawsuit was never even said and was never my intention. And no more was to be said about it. How it got out to the press is beyond Sam or myself. Sam did the right thing and I have thought no more about this. A musical accident no more no less. In these times we live in this is hardly news. I wish Sam all the best for his ongoing career. Peace and love to all.

Discussie

Toch zet Smith’s grote overwinning op de Grammy’s een grotere discussie in gang: hoe weinig kan het ons schelen dat een liedje van een ander liedje is gejat? Tot nu toe had dat altijd te maken met twee variabelen: hoeveel mensen merken dat een liedje is gekopieerd en hoe succesvol is de kopie. De kopieën die Elvis maakte waren razend populair, en niemand in zijn doelgroep kende de originele blues- en vroege rock n’ roll-nummers. En wat Led Zeppelin versus Spirit betreft: iedereen kent ‘Stairway To Heaven’, maar van het feit dat de intro letterlijk gepikt is van ‘Taurus’ is bijna niemand op de hoogte. Het resultaat: slechts een handjevol mensen kan het iets schelen.

In het geval van Sam Smith en Tom Petty ligt de verhouding echter heel anders: iedereen die de afgelopen weken een beetje heeft opgelet, kon weten dat ‘Stay With Me’ (bewust of onbewust) is gekopieerd van ‘I Won’t Back Down’. En met de vannacht uitgereikte Grammy hoeven we ook niet meer te gissen naar het succes van de kopie. De jury geeft hiermee een duidelijk signaal: iedereen weet dat het hier gaat om een gejat nummer, en wij kiezen er toch voor om het te bombarderen tot Song of the year. Het is misschien wel de grootste brutaliteit die ooit is begaan tegen de voorvechters van originele muziek, maar het legt tegelijk bloot hoe het grote publiek én de jury er eigenlijk over denken. Een artiest kán er mee weg komen wanneer die andermans liedje overneemt en de tekst wat aanpast. Hij scoort er niet alleen een hit mee, maar wint bovendien de meest prestigieuze popmuziekprijs ter wereld.

Tom Petty’s jatwerk

Niet dat we Sam Smith nu met zijn allen moeten gaan betichten van luiheid; wanneer de zanger in interviews stamelt dat het allemaal per ongeluk ging, lijken zijn intenties oprecht. Humorsite funny or die twijfelt eerder aan de oprechtheid van Tom Petty, die zelf eigenlijk ook wel eens een hit scoorde met een melodie van een ander.

Tags: , , , , , , ,

-->