nummer van 03/02/2015 door

‘Micheline’ van Sun Kil Moon

Toen de dood nog niet bestond

Sun Kil Moon – Micheline

Precies een jaar geleden werd Sun Kil Moons album Benji door Pitchfork uitgeroepen tot Best New Music en beoordeeld met een 9.2. Het album waarop in elk liedje wel iemand sterft. Alleenstaande ouders, oude mensen, jonge kinderen, seriemoordenaars; zanger en songwriter Mark Kozelek vertelt over hun leven naar aanleiding van hun dood, elf liedjes lang. De recensie van Pitchfork zou slechts de eerste van vele lovende berichten over het album zijn, en in 2014 vonden Kozeleks verhalen over simpele mensen (wiens dood soms nog opmerkelijker was dan hun leven) een weg naar onze harten en jaarlijsten.

Sun Kil MoonNu, in 2015, spoken sommige prachtig beschreven details nog dagelijks door mijn hoofd. Carissa uit het gelijknamige openingsnummer, die op haar vijftiende moeder werd en twintig jaar later overleed door een bizar ongeluk met ontploffend afval in haar voortuin. Kozeleks oom uit het derde nummer, die eerder op precies dezelfde manier om het leven kwam. Het is slechts een van de vele interne referenties die Benji zo rijk en complex maken, waardoor je je constant afvraagt of je naar elf losse liedjes luistert of een goed gecomponeerd mozaïekverhaal. Een verhalenbundel of een familieroman. Ik ben er nog steeds niet uit, maar door al deze complexiteit ontdek ik een jaar later nog steeds nieuwe lagen, opmerkelijke details en ronduit knap geschreven stukken.

Micheline

Het een-na-laatste nummer, ‘Micheline’, lijkt speciaal geschreven om het album wat beter te begrijpen. Het is een bundel van drie verhalen binnen een liedje dat weer onderdeel is van de grotere verhalenbundel Benji. Natuurlijk gaat er in elk van die drie verhalen iemand dood. Zo is er Micheline, het gehandicapte meisje dat bij Mark in de buurt woonde toen hij nog jong was. Ze belde regelmatig aan en vroeg aan zijn vader of ze met hem in bad mocht. Marks vader antwoordde dat hij niet thuis was en deed snel de deur dicht, waarna het gezin schaterend vanuit het keukenraam bekeek hoe Micheline vrolijk door de straat huppelde, “like she just got Paul McCartney’s autograph.” Micheline zou in haar leven echter nog een stuk rotter behandeld worden dan door de familie Kozelek:

When she got older a neighborhood thug moved in with her and started taking her welfare payments.
He took her down to the bank, helped her withdraw her savings that was put away for her and he went off with it.
The cops caught up with him, he did a little time and cut to many years later:
He’s doing life in a Florida penitentiary with his father, both of them for murder.

Zou Micheline vermoord zijn? Gezien de sfeer op de rest van het album vrees je het ergste. Gezien de manier waarop Kozelek direct na dit couplet in de verleden tijd over haar praat, ook:

Micheline, Micheline. Micheline, Micheline. Micheline, Micheline, Micheline.
She wanted love like anyone else.
Micheline, Micheline, Micheline,
She had dreams like anyone else.

Het refrein dient niet alleen ter afsluiting van het eerste verhaal – waarin duidelijk wordt dat Micheline er inderdaad niet meer is – maar tegelijk ook om een nieuw verhaal te openen. Kozelek gebruikt deze formule later in het nummer opnieuw: om van verhaal twee over te gaan op verhaal drie, en uiteindelijk om van verhaal drie over te gaan naar de afsluiting. Hij herhaalt de naam van zijn onderwerp: Micheline, Micheline, Micheline. En herhaalt daarna met dezelfde melodie de naam van de volgende:

My friend Brett, my friend Brett, my friend Brett, my friend Brett, he liked to play the guitar.

Zo handig was Brett helaas niet met zijn gitaar; hij had een “awkward way of playing bar chords with two fingers spreading his index and middle fingers really far apart.” Kozelek ramt meer lettergrepen in een melodieuze zin dan goed voor hem is, maar het zijn juist deze details die een jaar na Benji nog steeds bijblijven. Het hele verhaal van Brett zit vol met deze lange zinnen, waarschijnlijk omdat de manier waarop hij zijn onvermijdelijke ondergang tegemoet gaat ook zo complex is:

One day in band practice he dropped like a deer was shot and was flipping around like a fish.
He had an aneurysm triggered by a nerve in his hand from the strain he was putting on it.
I went to see him in Ohio; he had a horseshoe shaped scar on his scalp and he talked real slow.
We played pool like we did in our teens and his head was shaved and he still wore bell-bottomed jeans.

Een paar jaar later, wanneer Mark op tour is in Zweden en hij zijn vriend Brett al een tijd uit het oog is verloren, komt er een telefoontje van zijn moeder. Brett is overleden, je zou echt even een brief naar zijn ouders moeten sturen. Kozelek neemt traditiegetrouw afscheid van zijn vriend door zijn naam te herhalen.

My friend Brett, my friend Brett. My friend Brett, my friend Brett. My friend Brett, my friend Brett, my friend Brett.
He had a wife and a son.
My friend Brett, my friend Brett, my friend Brett.
He just liked to play guitar and he never hurt anyone.

En dan meteen het derde verhaal:

My grandma, my grandma, my grandma, my grandma, my grandma, my grandma.

De herinneringen aan zijn grootmoeder zijn van heel Benji de vroegste en de meest vrolijke. De eerste keer dat hij haar ontmoette, woonde ze in L.A., hij denkt in Huntington Park. Hij werd vriendjes met twee jongens, Marceau en Cyrus Hunt. Ze gingen naar de stad. Ze aten ijs en voerden frietjes aan de duiven en praatten met de gehandicapte Vietnam-veteranen. Het was de eerste keer dat hij een kolibrie zag, of een palmboom of een hagedis. Of de oceaan. Of David Bowies ‘Young Americans’ hoorde. Of, en hier gaat het om:

I saw the movie “Benji” in the theatre.

Heel Benji draait om deze zin, waarin de albumtitel heel even, achteloos en binnensmonds, een betekenis krijgt. De tijd waarin mensen nog niet dood gingen. De tijd van ijsjes en oma’s die nog leefden. De tijd dat Carissa er nog was, en zijn oom die op dezelfde manier als Carissa zou overlijden, en Micheline, en zeker vriend Brett. Hoe fetisjistisch Kozelek op Benji ook bijna met de dood om mag gaan, stiekem verlangt hij naar de tijd dat het besef van de dood nog helemaal niet bestond. De tijd dat hij een jonge Amerikaan was en hij nog schrok van het geamputeerde been van een oorlogsveteraan in het park. Maar de dood bestond nog niet. Totdat oma overleed en er voor Mark Kozelek niets meer opzat dan haar naam eindeloos te herhalen.

My grandma, my grandma. My grandma, my grandma. My grandma, my grandma, my grandma.
I heard she had a pretty hard life.
But after her first husband passed away she met a man from California and he treated her really nice.

My grandma, my grandma. My grandma, my grandma. My grandma, my grandma, my grandma.
My grandma was diagnosed at 62.
Her kids stepped up to the plate for her and were there the whole way through.

Tags: , , , , , ,

-->