nummer van 21/01/2015 door

‘La Mauvaise Réputation’ van Georges Brassens

Nooit meer weg uit Parijs

Georges Brassens La Mauvaise Réputation French & English Subtitles

Als je tram 3 pakt die van het westen van Parijs via de zuidkant helemaal naar het oosten rijdt, kun je niet om hem heen: Georges Brassens. Eigenlijk kun je sowieso moeilijk om Brassens heen in Frankrijk. Zijn liedjes komen nog dagelijks op de radio en zijn teksten zijn nog steeds gangbare referenties in de koetjes en kalfjes-gesprekken van de Fransen. Het aanzicht van twee verliefde jongeren die een bankje delen in een Parijs’ stadspark roept meteen de zoete melodie van ‘Les Amoureux des Bancs Publics’ (de geliefden van de publieke bankjes) op, bijvoorbeeld. ‘Mourir Pour Des Idées’ (je leven geven voor ideeën) is de afgelopen weken weer van een tragische actualiteit. Als je dan in die tram 3 zit, zit hij er ook. Je komt langs zijn buurt, zijn thuis, de bibliotheek en het park die naar hem vernoemd zijn en op een gegeven moment zelfs bij zijn eigen tramhalte. Hij gaat nooit meer weg.

Georges Brassens leefde een leven vol tegenstellingen. Het begon misschien al bij zijn ouders: zijn moeder, een gelovige, strenge vrouw stond lijnrecht tegenover zijn coulante vader die de jonge Georges alles vergaf. Wat ze wel deelden was muziek en dat pikte Brassens op. Op school was hij een slechte leerling, maar hij had wel een groot talent voor poëzie en was creatief zonder dat hij daar moeite voor hoefde te doen. Brassens werd mede daardoor opgemerkt en opgevangen door zijn leraar Alphonse Bonnafé, die dit positieve aspect in zijn ontwikkeling wilde stimuleren. Ondertussen raakte Brassens echter samen met schoolvrienden betrokken in kleine clandestiene zaakjes en werd hij later zelfs van school gestuurd. Zijn moeder was geschokt, zijn vader, typisch, vergevingsgezind. Brassens besloot toch afscheid te nemen en naar Parijs te vertrekken, waar zijn leven een belangrijke wending nam.

Jeanne houdt een oogje op Georges

We leven in 1943 als Brassens alweer een tijdje bij zijn oom en tante in het 14e arrondissement van Parijs woont. Hij weigert te werken, want hij wil niet dat zijn geld naar de Duitsers gaat die zijn land bezetten. Liever zit hij uren in de bibliotheek om het werk van zijn favoriete dichters minutieus te onderzoeken. In maart wordt hij echter gedwongen in Duitsland te gaan werken in een BMW-fabriek. Hij werkt er naar behoren en na een jaar worden hem tien dagen afwezigheid gegund. Brassens weet dat hij niet meer naar de fabriek zal terugkeren. Hij vlucht naar Parijs en schuilt bij de buren van zijn oom en tante, de befaamde Jeanne waar Brassens ‘La Canne de Jeanne’ voor schreef. Er wordt geleefd zonder water, noch elektriciteit, maar Brassens voelt zich er thuis. Vijf maanden later is de oorlog afgelopen en Brassens vrij om te vertrekken. Maar hij blijft, nog 22 jaar lang.

Het huis van Jeanne in het 14e arrondissement is de plek geweest waar Brassens zijn gedichten en liedjes tot leven heeft gewekt. De tegenstrijdigheden in zijn leven houden ook hier namelijk nog niet op: hij had geen moeite met het uiten van zijn controversiële meningen in zelf-opgezette anarchistische kranten, maar hij was tegelijkertijd te verlegen om voor een publiek te zingen. Jeanne, waarvan goede vrienden van Brassens zeggen dat ze altijd een oogje op hem heeft gehad, was zijn eerste fan. Dankzij haar steun en die van andere vrienden die erop aandrongen dat Brassens het podium op moest, ontmoette hij de goede personen op het juiste moment en won al snel met zijn innemende liedjes de harten van de Fransen.

Die verovering van de Fransen is in zekere zin ook waar het bij is gebleven voor Brassens; zijn subtiele, grappige en kritische teksten zijn moeilijk te vertalen en ergens hoort zijn eigenzinnige uitspraak – vooral die kenmerkende rollende r – ook onlosmakelijk bij de liedjes. Succesvolle vertalingen van Brassens en geslaagde covers zijn moeilijk te vinden. Brassens is een zanger voor de Fransen gebleven, een met een uitzonderlijk goede reputatie die ook de nieuwe generaties blijft aanspreken met onder andere ‘La Mauvaise Réputation’. “Maar de goede mensen houden er niet van als je een ander pad kiest dan hen,” zingt hij in het liedje. Dat is precies wat hij wel deed en waarom hij nog steeds in het 14e arrondissement van Parijs te vinden is.

Tags: , , , ,

-->