nummer van 08/12/2014 door

‘Shambhala’ van PAUW

De venijnige sitar

PAUW – Shambhala (Audio)

Het duurt maar dertig seconden voor je om bent. De aanzwellende, zweverige intro blaakt al van zelfvertrouwen, maar daarna kan er in theorie nog van alles misgaan. Op 0:20 vallen de drums echter in, iedere tel een rake klap op de snare. Je hoofd zwiept mee, op en neer, terwijl je tien volle seconden geduldig luistert tot de gitarist De Riff een keer helemaal voor je heeft gespeeld. Bij de laatste noten hoop je dat die riff nog heel vaak wordt herhaald. Dat gebeurt. Ademhalen. Je weet het nu. Dit is goed.

PAUWNet wanneer je je écht zorgen begint te maken over de staat van klassieke rock in Nederland, komt een band als PAUW het tegendeel bewijzen. Meest geboekte band op de Popronde. Single van de week bij 3voor12. Een uitnodiging bij De Wereld Draait Door, waarbij de studio volledig werd afgebroken.Voor dit laatste moest het zeven minuten durende psych-epos ‘Shambhala’ natuurlijk worden teruggebracht naar één, maar die ene minuut was gelukkig explosief genoeg om nieuwsgierig te maken naar de volledige studioversie.

Die studioversie van ‘Shambhala’ heeft veel meer te bieden dan alleen een monsterriff en de energie van een tsunami. De psychedelische bridge (4:00) zou wel uren mogen duren. De productie is helder genoeg om de meeste lagen te onderscheiden, maar laat tegelijk ook genoeg aan de verbeelding over. Als een lavalamp waarin je vormen probeert te herkennen, of een scène in een David Lynch-film waarbij je nét niet kunt zien of er nu wel of niet iets in die donkere hoek staat. In een wolk van reverb zweeft de stem van zanger Brian Pots door de muziek als een vage droom, zo ver weg en zo androgyn dat vergelijkingen met Bilinda Butcher (My Bloody Valentine) of Victoria Legrand (Beach House) zich eerder aan je opdringen dan het standaard rijtje rockzangers uit de jaren 70.

Maar het beste element in de productie van ‘Shambhala’ is onmiskenbaar de sitar. Die krult zich om elke noot, scherp en venijnig, klinkt eeuwenoud en futuristisch tegelijk. Het is die sitar die De Riff nog net iets aanstekelijker maakt, en het is die sitar waardoor de intro meteen al zo boeit.

Sitars in popmuziek

Veel mensen denken bij de sitar direct aan George Harrison, maar het waren The Yardbirds die met hun ‘Heart Full Of Soul’ als eerste popband een liedje met het Indiase instrument opnamen. Helaas voor de bandleden werd het nummer lang uitgesteld door de platenmaatschappij. Tegen de tijd dat de single uitkwam, was de sitar al lang geen bijzonder popinstrument meer. De groep zou nooit door het publiek worden erkend voor hun innovativiteit; een eer waar hun collega’s van de Beatles maar wat graag mee gingen strijken.

Yardbirds Heart Full of Soul YouTube

En dus werd het George Harrison die wereldberoemd werd als sitarrocker. Tijdens de opnamen van de film Help! trok het instrument zijn aandacht, maar het lukte hem aanvankelijk nauwelijks er een fatsoenlijke melodie uit te krijgen. Harrison ging in de leer bij Ravi Shankar en Shambhu Das, kreeg de sitar binnen een paar maanden onder de knie en gebruikte het voor het eerst in Beatles-klassieker ‘Norwegian Wood’.

George Harrison – sitar lesson with Ravi Shankar

Na ‘Norwegian Wood’ waren de sitars niet aan te slepen. The Rolling Stones in ‘Paint It Black’. The Monkees in ‘This Doesn’t Seem To Be My Day’. Zelfs Elvis Presley raakte gecharmeerd van de scherpe klanken die uit de vele snaren van het instrument kwamen; hij gebruikte de sitar in ‘Hi-Heel Sneakers’, ‘You’ll Think Of Me’, ‘Stranger In My Own Home Town’ en ‘Snowbird’, overigens allemaal covers van andere artiesten.

MI0003147250Je moet wat dieper graven voor bands die net als PAUW de sitar mengen met psychedelische rock. De compilatie Electric Psychedelic Sitar Headswirlers is daarbij een aardig startpunt, met maar liefst 97 (!) zweverige tracks verdeeld over vijf cd’s. Al zijn die nummers van wisselende kwaliteit, komen ze allemaal uit de late jaren 60 en vroege jaren 70, en zit er niet één beat tussen die zo tot onophoudelijk headbangen aanzet als het begin van ‘Shambhala’. Je kunt daarom ook mijn voorbeeld volgen: gewoon het nummer van de dag nog een keer aanzwengelen.

Tags: , , , , , , , , , , ,

-->