nummer van 20/10/2014 door

‘Sabrina’ van Einstürzende Neubauten

Duitse pünktlichkeit om trots op te zijn

Einstürzende Neubauten Sabrina

Het is 2014 – het zal je niet zijn ontgaan – en meer dan ooit lijkt het reusachtige land dat languit naast ons ligt uitgestrekt de argusogen van zich te hebben afgeschud. Duitsland werd Weltmeister. Economisch ging het de afgelopen jaren ontzettend goed, hoewel de regering dat vooral aan de afwezigheid van een fatsoenlijk minimumloon te danken heeft. Berlijn is het epicentrum van hipheid. En, een niet te onderschatten graadmeter: wij Nederlanders lijken onze buren tegenwoordig zowaar sympathiek te vinden. We waren best een beetje trots toen Angela Merkel na MH17 vooraan stond om een staakt-het-vuren in Oekraïne te eisen en duidelijkheid te krijgen over de situatie. Duitsland als onze stoere zus! De afgelopen zeventig jaar leek het ondenkbaar, maar stukje bij beetje durven we onze buren weer aan te zien voor wat ze zijn: groots, ontzagwekkend, met al die kilometers aan bergen, meren en bossen, autobahnen, mooie steden. Om maar te zwijgen over die gigantische industrie.

Industrie. Een woord dat niet alleen naar boven komt wanneer we het over de Duitse economie hebben, maar ook in de Duitse alternatieve muziek van elementair belang is. Iedereen kent de industrial metal van Rammstein,  maar met Einstürzende Neubauten (vertaald: instortende nieuwbouw) heeft Duitsland een andere band die al sinds de jaren 80 een grote invloed heeft op alles wat met het genre te maken heeft. Vaak zingend in het Duits, rammend op bielzen, stangen, hamers en aambeelden, arbeidt de band zich al 34 jaar door een alsmaar veranderend muzieklandschap.

https://youtube.com/devicesupport

Einstürzende Neubauten

Einstürzende Neubauten

Hoe goed Duitsland het tegenwoordig ook doet, veertien jaar geleden was het volgens die Einstürzende Neubauten nog heel anders. Met ‘Sabrina’ schreef zanger Blixa Bargeld (lange tijd gitarist bij Nick Cave & The Bad Seeds) een conceptueel ijzersterk nummer over de schaamte waarmee iedere Duitser zo lang door het leven moest. Misschien was het de vloek van het verleden, misschien de teleurstelling in de matige snelheid waarmee het land die vloek van zich afschudde. Wanneer Bargeld zichzelf in 2000 in de spiegel bekeek, zag hij in ieder geval niet de Duitser die hij zou willen zien. Een gegeven dat een prachtige leidraad werd voor zowel de videoclip als de tekst van ‘Sabrina’. In de clip zien we een monsterlijk figuur, gehuld in een rood-goud-zwart trainingspak, schrikkend van zijn evenbeeld in de spiegel van een ranzige toiletruimte. Hij probeert zich met rode lippenstift mooier te maken, maar de kleur beklijft niet. Hij blijft van zichzelf walgen. Ondertussen horen we een beat van vallende waterdruppels en de hypnotiserende stem van Bargeld. Hij zingt, niet eens in zijn moedertaal, over zijn teleurstelling in het rood van de Duitse vlag.

It’s not the red of the dying sun
The morning sheets’ surprising stain
It’s not the red of which we bleed
The red of cabernet savignon
A world of ruin all in vain
It’s not that red
It’s not that red
It’s not that red

Gelukkig heeft de Duitse vlag meer kleuren dan alleen rood. Goud! Goud is altijd mooi. Waarom zou het wezen met de runderkop en varkensneus in de video niet iets aanschouwelijker worden met gouden lippenstift? Het tweede couplet verraadt het: ook het Duitse goud is niet het goud dat het zou kunnen zijn. Hell, de meesten van ons zien de gouden baan in de vlag zelfs aan voor geel.

It’s not as golden as Zeus’s famous shower
It’s doesn’t, not at all, come from above
It’s in the open but it doesn’t get stolen
It’s not that gold
It’s not as golden as memory
Or the age of the same name
It’s not that gold
It’s not that gold
It’s not that gold
It’s not gold at all

Maar o, wat een potentie hebben die kleuren rood en goud. Het rood van cabernet sauvignon, het goud van Zeus’ shower of gold. Het kan zo mooi zijn. Trots zijn op je eigen land zonder schaamte, wie wil dit niet? Blixa Bargeld spreekt zijn visie van dit Duitsland uit in het refrein. Een wens van een mooie kleur.

I wish that would be your color
I wish this would be your color
I wish this would be your color
Your color, I wish

Maar ook na dat hoopvolle refrein moet Bargeld concluderen dat zijn thuisland er nog niet is. Na goud en rood heeft de vlag nog maar één kleur te bieden, en dat is zwart. Pikzwart, roetzwart, koolzwart, inktzwart, ravenzwart, gitzwart. De kleur die niet eens een kleur is, de kleur die geen enkel sprankje hoop te bieden heeft. Al voor hij erover begint weet je dat het voor het Duitsland van Blixa Bargeld niet goed kan aflopen, en hij is dan ook passend genadeloos in het laatste couplet.

It is as black as Malevich’s square
The cold furnace in which we stare
A high pitch on a future scale
It is a starless winter night’s tale
It suits you well
It is that black
It is that black
It is that black
It is that black

Trots op Duitsland? Bargeld en de Einstürzende Neubauten waren het in het jaar 2000 absoluut nog niet. Maar de manier waarop in ‘Sabrina’ tekst, sfeer, video, muziek, zang én historisch besef samenkomen is zo ontzettend verfijnd, zo, ja, pünktlich, dat je maar moeilijk kunt geloven dat de bandleden elkaar direct na voltooiing van de clip niet even een schouderklop hebben gegund.

Tags: , , , , , , ,

-->