nummer van 29/09/2014 door

‘Okie From Muskogee’ van Merle Haggard

Satire of serieus?

Merle Haggard — Okie From Muskogee

Muskogee, Oklahama, USA. Een stadje dat precies in het midden ligt van dat grote niets tussen New York en Los Angeles, dat gigantische gebied dat het platteland van Amerika heet. Het echte Amerika. Een gebied waar de bevolkingsdichtheid nog laag genoeg is om de ruimte te geven aan de natuur, die deze kans dan ook aangrijpt om haar op haar mooist en veelzijdigst te laten zien. Vaak als aan Amerika denken, of iets van het land op televisie zien, gaat het om die twee grote steden aan de buitenkant, aangevuld door dichtbij liggende steden als Washington DC aan de oostkant en San Francisco in het westen. Vooruitstrevende, blitse wereldleiders. Trendsetters. Opinieleiders. De mensen die wonen op de gigantische lap grond tussen die steden zijn een stuk minder blits, die kennen we niet zo goed, behalve wanneer we ons tijdens verkiezingstijd voor de zoveelste keer verbazen over het grote aantal inwoners dat op de Republikeinen stemt. Dan staan we ineens stil bij die ruim 300 miljoen inwoners in al die kleine stadjes en dorpjes, waar we de rest van het jaar niet zoveel aan denken.

Okies uit Muskogee

Muskogee, Oklahoma is zo’n stadje waar we nooit aan denken, een stadje zoals zoveel andere stadjes in dat grote gebied. Eentje met minder inwoners dan Doetinchem, en het worden er ieder jaar nog minder. De trots van Muskogee is Bacone College, waar ook studenten uit omliggende dorpen als Haskell en Checotah naartoe gaan, en dat zelfs als decor mocht dienen voor kleine scènes in drie speelfilms –All American (1951), Salvation (2007) en Denizen (2010). De inwoners noemen zichzelf graag Okies, net zoals de rest van de mensen uit de staat Oklahoma.

Vietnamoorlog

De okies uit Muskogee roken geen wiet, dat laten ze aan de mensen in San Francisco over. Ze nemen geen LSD, ze laten hun haar niet lang groeien, dragen liever stoere laarzen dan sandalen. Althans, als we countryzanger Merle Haggard moeten geloven. Waar veel countrynummers in de jaren 60 vooral over de liefde gingen en in algemene termen spraken om maar zo tijdloos mogelijk te blijven, zong Merle Haggard over een typisch tijdig fenomeen: de hippies die protesteerden tegen de Vietnamoorlog.

We don’t smoke marijuana in Muskogee
We don’t take our trips on LSD
We don’t burn our draft cards down on Main Street
We like livin’ right, and bein’ free

We don’t make a party out of lovin’
We like holdin’ hands and pitchin’ woo
We don’t let our hair grow long and shaggy
Like the hippies out in San Francisco do

I’m proud to be an Okie from Muskogee,
A place where even squares can have a ball
We still wave Old Glory down at the courthouse,
And white lightnin’s still the biggest thrill of all

Merle HaggardDrugs, seks en ongehoorzaamheid

Haggard kwam op het idee voor ‘Okie From Muskogee’ toen hij aan het eind van de jaren zestig met zijn band door het stadje reed en niet verder kon omdat de weg versperd werd door Vietnamprotesteerders. Hij beeldde zich in wat zijn vader, een born and raised Muskogeaan, van deze nieuwerwetse praktijken moest denken, en toen hij zelf hardop moest lachen bij de gedachten aan de vooroordelen van dit soort conservatieven, wist hij dat hij materiaal had voor een leuk, satirisch liedje. Zodoende ging dat liedje al snel nauwelijks meer over de protesten en vooral over vooroordelen over drugs, seks en ongehoorzaamheid. De hippies moesten het ontgelden, maar de conservatieven ook een beetje, door de populistische portrettering van hun idealen.

Lijflied

Dat Haggard zelf niet zo’n hekel aan hippies had en zich bij het schrijven van de songtekst vooral de mening van zijn vader inbeeldde, kwam bij zijn landgenoten niet aan. Direct werd ‘Okie From Muskogee’ een nationale hit, een lijflied voor inwoners van dat gigantische gebied tussen New York en Los Angeles. Iedereen was een Okie uit Muskogee, ook al kwam je helemaal niet uit dat stadje dat kleiner is dan Doetinchem. Het betekende dat je het zat was om bij de stille meerderheid te horen, dat je het prima vond om een square te zijn en vast te houden aan je conservatieve idealen. Onbedoeld had Merle Haggard een stem gegeven aan een gigantische groep mensen die – buiten verkiezingstijd – door hun gebrek aan blitsheid nooit een stem had gehad.

Merle Haggard tegenwoordig

Merle Haggard tegenwoordig

Van satire naar bloedserieus

Misschien kwam het door deze onvoorziene populariteit in kleine dorpen, misschien kwam het omdat hij ouder werd. Wat het ook was, naarmate de jaren voorbij streken werd Merle Haggard zelf steeds conservatiever en veranderde het verhaal van de gedachte achter ‘Okie From Muskogee’ geleidelijk van satire naar bloedserieus. In 2010 gaf Haggard een interview aan country-blog The Boot, waarin hij meldde dat hij het nummer schreef om de troepen in Vietnam te steunen. Hij vond de protesten een godspe vergeleken met de moed van al die soldaten die hun leven voor hun land gaven:

When I was in prison, I knew what it was like to have freedom taken away. Freedom is everything. During Vietnam, there were all kinds of protests. Here were these [servicemen] going over there and dying for a cause — we don’t even know what it was really all about. And here are these young kids, that were free, bitching about it. There’s something wrong with that and with [disparaging] those poor guys.

Antwoord van de hippies

Patriottistisch, satirisch of een beetje van beiden. De humoristische tekst van ‘Okie From Muskogee’ werd in ieder geval omarmd door vriend en vijand, door rednecks en zelfs door hippies, getuige het aantal typische hippiebands dat met het nummer aan de haal ging. The Grateful Dead nam een overtuigende versie op, maar de live-uitvoering van de blitse Californische The Beach Boys laat het best zien dat de satirische bedoeling achter het nummer destijds wel degelijk aankwam, hoe hard Haggard dit in zijn latere jaren ook ontkent. En in Muskogee zelf? De kreet I’m Proud To Be An Okie From Muskogee is het motto van de stad geworden en de titel van het nummer prijkt trots op een billboard aan de entree van de stad. Maar dan wel in felle hippiekleuren. Zelfspot is ook de conservatieve Okies niet vreemd.

Muskogee, Oklahoma, USA

 

Tags: , , , , , , ,

-->