nummer van 12/09/2014 door

‘New West’ van Mark Orton

A match made in heaven

Mark Orton – "New West" ("Nebraska" Trailer Song)

Is het gemakzucht, wanneer een regisseur steeds weer voor dezelfde acteur(s) kiest? Zoals Tim Burton, die Johnny Depp sinds 1990 voor zo’n beetje elke hoofdrol geschikt acht, maar inmiddels misschien alleen nog maar personages schrijft met Depp in het achterhoofd? Of neem de vele muzes van Woody Allen: Mia Farrow, Diane Keaton, en meer recent Scarlett Johansson en de veelgevraagde Emma Stone. Je snapt best dat zo’n man bevangen is van jonge, mooie vrouwen, elk een nieuwe generatie Hollywood-actrices vertegenwoordigend, maar of zijn werk daarmee ook enigszins verrast? Iets waar ook Judd Apatow, een aardige vent met een dito cv, mee kampt; zijn acterende echtgenote Leslie Mann cast hij volgens critici nét iets te vaak in zijn films.

Gemakzucht of niet, ik veer altijd wel op als ik hoor dat Bill Murray, Jason Schwartzman en Owen Wilson wéér in een nieuwe Wes Anderson zullen spelen. Soms is er nu eenmaal sprake van een match made in heaven. Martin Scorsese is ronduit tevreden met zijn Leonardo DiCaprio, voor Pedro Almodóvar telt alleen Penélope Cruz nog maar. Een nieuwe Joel and Ethan Coen? John Goodman kent het script al uit zijn hoofd. Als filmmaker kies je mensen met wie je op één lijn zit, die je nauwelijks iets hoeft uit leggen – geliefden, (beste) vrienden – veelzijdige acteurs en actrices waar het publiek herhaaldelijk om vraagt. Don’t change a winning formula.

Björk in Dancer in the dark (2000)

Voor muziek geldt hetzelfde, al zijn meermaalse samenwerkingen tussen regisseurs en componisten vaak minder zichtbaar voor het grote publiek. En als we het doorhebben, lijken we vergevingsgezinder. Natúúrlijk koos David Lynch steeds weer voor componist Angelo Badalamenti, die sinds Blue Velvet (1986) feilloos Lynch’s belevingswereld in noten kon vatten. En hoe rouwig moeten we zijn dat jeugdvrienden Sergio Leone en Ennio Morricone hun krachten keer op keer bundelden? Toch zullen een hoop collaboraties, ondanks hun voortreffelijke resultaat, nooit meer worden herhaald. Tijdens de promotie van Blue Is the Warmest Color (2013) maakten actrices Léa Seydoux and Adèle Exarchopoulos duidelijk dat ze niet van plan waren ooit nog met regisseur Abdellatif Kechiche te werken; Kechiche zou tijdens het draaien behoorlijk temperamentvol en veeleisend zijn geweest. Björk was fenomenaal in Dancer In The Dark (2000), zowel als actrice als muzikant, maar hoefde Lars Von Trier daarna nooit meer te zien. Zonde, maar er was in beide gevallen in ieder geval al íets moois uit ontstaan.

Soms, heel soms, komt er iets voorbij waarvan je alleen maar hoopt dat de samenwerking een vervolg krijgt. Zoals bij Nebraska (2013), waarvoor Alexander Payne Mark Orton van Tin Hat inschakelde. Onverwacht, want ook Payne had er een handje van steeds weer met dezelfde componist te werken: Rolfe Kent, die de soundtrack had geschreven voor About Schmidt (2002) en Sideways (2004). Het was music editor Richard Ford die Payne op Mark Ortons werk wees. Hij was al een tijdje fan van Tin Hat: “[I’ve] always felt that their music was really filmic and thematic – never overstated.”[1] Ford en Payne vroegen Orton of ze wat van zijn bestaande stukken – met name bluegrass en alt.country – konden gebruiken als tijdelijke score voor de première van Nebraska op het internationale filmfestival in Cannes. Ze waren naderhand bijkans verliefd op het resultaat, waardoor de muziek ook in de definitieve versie van de film te horen bleef. Muziek die eerder al was opgenomen door de band Tin Hat en stukken die ook al voor een andere soundtrack waren gebruikt (Sweet Land2005), maar waar verder niemand moeilijk over deed. Eén derde van de soundtrack was uiteindelijk origineel materiaal.[2]

'Nebraska' Trailer

Nebraska, voor wie de film (nog) niet zag, is een mooi tragikomisch familiedrama, geschoten in zwart-witbeelden, met uitstekende vertolkingen van Bruce Dern, June Squibb en de van Saturday Night Live bekende Will Forte – nu eens in een ingetogen rol. De film doet bij vlagen denken aan The Straight Story van David Lynch uit 1999, waarin we de hoofdpersoon ook vergezelden op een reis door enkele Amerikaanse staten. De reis van zoon en vader in Nebraska zet alle familieverhoudingen op scherp; Payne wil duidelijk een simpel verhaal vertellen, waarin muziek geen dominante rol speelt. De soundtrack moest echt zijn, realistisch, Amerikaans. Maar niet overdreven, gebruikmakend van het soort americana uit O, Brother, Where Art Thou? (2000), dat daar een licht karikaturale functie had. De muziek voor Nebraska moest ook niet ingespeeld worden door sessiemuzikanten, en zo werden uiteindelijk ook Willie Nelsons mondharmonicaspeler, Mickey Raphael, en Ortons vioolspelende vrouw Megan Orton ingezet. “He was looking for that side of what I do – even though I do some orchestral stuff, he really was looking for that kind of handmade, organic, natural quality to it”, aldus Mark Orton.[3]

De grootste uitdaging voor Orton was, zo zegt hij zelf, het schrijven van niet al te sentimentele stukken. Strijkers werden meer dan eens weer geschrapt en het vinden van de juiste (vintage) piano, voor dat ene specifieke geluid dat Orton bij Bruce Derns personage in gedachten had, was ook geen makkelijke opgave. Gelukkig was daar altijd nog Payne, die naast regisseur ook muzikant was.[4] Hij wist precies wat hij (niet) wilde – geen overduidelijke country of western, wél invloeden uit de Italiaanse cinema – en werkte samen met Orton aan melodieën die zowel de personages als het voorbijtrekkende landschap van een juiste betekenis voorzagen. De chemie was er meteen, zei Payne later in een interview over hem en Orton, en hij was vooral gelukkig met de mix die in Ortons werk besloten lag: enerzijds verdrietig, maar door timing en instrumentatie vol komische elementen, precies zoals hij zijn film voor ogen had gehad.

De soundtrack van Nebraska: geen spoor van gemakzucht, slechts de wens om muziek de rol te geven die het verdient.

  1. [1]Bron.
  2. [2]Bron.
  3. [3]Bron.
  4. [4]Bron.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,

-->