nummer van 17/08/2014 door Thomas Pablo Sciarone

‘By This River’ van Brian Eno

Ongecultiveerd, want perfect van nature

Wie de veelzijdigheid van Thomas Pablo Sciarone volledig wil ervaren, moet zowel zijn bands (o.a. Malkovich, The Devil’s Blood en GOLD) als zijn designwerk (WAAN) en zijn voortreffelijke radioshow (Het Karakter) eens uitproberen. Of je leest, voor een topje van de ijsberg, gewoon zijn gastblog van vandaag, waarin Sciarone uiteenzet hoe black metalbands en Brian Eno dezelfde overweldigende emotie bij hem oproepen als het Scandinavische landschap.

Brian Eno – By This River

Mijn beeldscherm kent een aantal vaste bezoekers. Met vaste regelmaat én volstrekte willekeur komen IJsland, Groenland, Noorwegen en Faeroër langs om hun Atlantisch-Scandinavische schoonheid met mij te delen. Nooit agressief, altijd dominant. Plots toont een Google Afbeeldingen-scherm dagenlang een mozaïek van het grijs, groen en blauw dat de Lofoten is. Vervolgens zuigt een timelapse-video mij helemaal op in de IJslandse cocktail van epiek en sereniteit. Ondanks dat de beelden voor mij weinig verrassing meer kennen, falen ze er nooit in om een sterk gevoel in mij op te wekken. Het is geen verslaving. Het is groter dan dat.

Deze obsessie is simpel terug te leiden naar toen ik in 1993 als 14-jarige puber muzikale verdieping vond in de toen bloeiende Noorse black metal scene. De rauwe maar majestueuze herrie waar bands als Darkthrone, Enslaved, Mayhem en Satyricon mij vertrouwd mee maakten, wakkerde instant heldere dagdromen van arctische oerwouden, onbevlekte fjorden en eindeloze sneeuwtoppen aan. Dit zal menig blackmetal-fan herkennen, aangezien de Scandinavische natuur onmiskenbaar resoneert in de muziek. Pas als jonge twintiger kreeg ik als tourende muzikant de kans om de dagdromen te toetsen aan de realiteit. De eerste keer dat ik van Göteborg naar Oslo reed zal ik nooit vergeten. Hoe dichter we de Noorse grens naderden hoe meer het Zweedse landschap begon te leven en te sprankelen, om in Noorwegen tot een volmaakte en vriendelijke woestenij te komen. Hier was eindelijk die machtige natuur waar ik altijd naar verlangd had. Nog helderder, nog sprekender.

La Stanza Del Figlio

La Stanza Del FiglioBrian Eno’s ‘By This River’ openbaarde zich voor het eerst aan mij in een Leids filmhuis via het Italiaanse familiedrama La Stanza Del Figlio. De film maakte indruk, maar ik was in 2001 dan ook nog niet echt een volwassen filmkijker. Het aangrijpende verhaal en de eerlijke manier van vertellen — waarmee La Stanza midden in de Italiaanse filmtraditie staat — zorgen voor een onderhoudende kijkervaring, maar het toch wat simpele sentiment belemmert de film om uit de schaduw van bijvoorbeeld La Meglio Gioventu te kunnen stappen. ‘By This River’ daarentegen beklijft. Ik vermoed dat dat nummer voor een groot deel debet is aan waarom La Stanza zo’n indruk op mij maakte. Terug van de bioscoop kocht ik Before And After Science, de plaat uit 1977 waarop het nummer 8 is. De plaat is zeker niet slecht en ik heb me sindsdien behoorlijk verdiept in het veelzijdige — en baanbrekende — oeuvre van Eno. Dit nummer steekt voor mij overtuigend uit dat repertoire.

Met zijn refreinloze drieakkoordenschema heeft het een oerkwaliteit alsof het liedje er altijd al is geweest. Alsof Eno (met zijn Cluster-co-auteurs Hans-Joachim Roedelius en Dieter Moebius) het nummer niet geschreven maar ontdekt heeft. Ongecultiveerd, want perfect van nature. ‘By This River’ roept zowel door de repetitieve, ijzige melodie als door de prachtige tekst een beeld van ongerepte wijdte op, gelijk aan die van de Scandinavische landschappen. En elke keer als ik sinds 2001 dat nummer hoor, krijg ik dat zelfde gevoel. Datzelfde gevoel als wanneer ik beelden van Scandinavië zie. Dat gevoel dat mij onaflatend de baas was toen mijn vriendin en ik vorig jaar door IJsland reisden. Thuis zijn.

Tags: , , , , , ,

-->