nummer van 25/06/2014 door

‘Odo Mmera’ van African Brothers Band

Niks van begrepen, maar toch genoeg

Vakantieherinneringen, iedereen heeft ze en de vroegste zullen ongetwijfeld worden gevormd door beelden vanaf de achterbank bij je ouders in de auto. Nu de zomer is begonnen dwalen onze gedachten dikwijls af naar die momenten, waarin liedjes in een andere taal de radio domineerden en het exotische gevoel versterkten. Daarom zijn Nederlands en Engels deze week taboe op nummervandedag.nl en verkennen we ‘achterbankliedjes’ in vele talen en genres. Soms hopeloos nostalgisch, soms dwars en alternatief. 

Odo mmera – African Brothers Band

“Odo mmera”, meer tekst uit het liedje ‘Odo Mmera’ kan ik niet uittypen. Wat die twee woorden betekenen, weet ik al helemaal niet. De zoete gitaarlijntjes die in het liedje door elkaar lopen, geven de indruk dat het om iets liefs gaat, misschien wel de liefde, maar bewijs daarvoor heb ik niet. Met een bescheiden kennis van Ghana en een total blank wat betreft de honderden dialecten die er in het land gesproken worden, fantaseer ik al luisterend dat African Brothers Band onder een felle zon ‘Odo Mmera’ speelt tijdens Ghanese bruiloften of begrafenissen, tegenover een publiek dat net zo enthousiast meedanst als de muzikanten. “Odo Mmera” kan zoveel betekenen als “ Ik mis je”, “ Wie ben je?” of “Ghana is uitgeschakeld in het WK” . Of nog iets anders.

Nana Kwame Ampadu

Wat wil je eigenlijk ook weten over een liedje of een exotische band als het al genoeg is om je te verwonderen over die dingen die zo anders klinken dan Westerse melodieën en liedstructuren? De website van de Ghanese African Brothers Band vertelt een uitvoerig verhaal over het ontstaan van de groep, inclusief jaartallen van wanneer muzikanten mee gingen doen en wanneer ze vertrokken, maar boeit dat? Een beetje achtergrondinformatie kan natuurlijk geen kwaad: African Brothers Band vormde zich in 1963 in de Ghanese hoofdstad Accra, onder leiding van Nana Kwame Ampadu. Ampadu was ondanks pogingen van zijn ouders een serieuze baan te vinden alsnog het muziekwereldje in gedoken. Zijn geknepen stem en ritmegevoel hadden hem van jongs af aan bij muziekleraren al populair gemaakt en als bandleider was hij al even indrukwekkend. African Brothers Band liet luisteraars versteld staan met originele composities en was ook de eerste Ghanese band die nummers langer liet duren dan 2:55. Volgens de website bereikte African Brothers Band eind jaren zestig in Ghana een status gelijk aan die van de Beatles. Dat laatste is nog wel de moeite waard om na te gaan.

Bij alle bovenstaande feiten kan ik me een voorstelling maken. Maar wat me eigenlijk het meeste interesseert aan African Brothers Band en het liedje ‘Odo Mmera’ is wat ik niet kan begrijpen; de tekst, de ritmische accenten, de afwijkende klemtonen. Alles zit net op een andere plek zitten dan ik zou verwachten en dat is wat het zo leuk maakt. Een cadans bedenken als die van ‘Odo Mmera’ is voor ons net zo moeilijk als een Arabisch klinkend liedje te componeren. Onze taal is er niet op ingesteld, maar ons brein ook niet. Korte, snelle woordjes aan het einde van een zin plakken, zoals in het refrein van ‘Odo Mmera’, klinkt in het Nederlands eigenlijk alleen maar komisch. Een schelle “mmmmmm” als tweede stem tijdens een couplet komt ook niet zomaar in ons op. Bij het horen van hoe African Brothers Band dat in ‘Odo Mmera’ doet, ga je je eigenlijk meteen afvragen waar onze ongeschreven muzikale regels vandaan komen en of we er niet vanaf moeten.

Terwijl Ampadu een voor ons onbekend verhaal vertelt, houdt de subtiele percussie van ‘Odo Mmera’ aan; overal komen tikjes, stompjes en shakertjes vandaan in een georganiseerde en ongelofelijk funky chaos. De gitaren mengen zich ertussen en voegen daarmee naast hun melodische functie nog meer percussieve accenten toe aan de muziek, precies zoals typische piano-akkoorden in salsamuziek dat doen. Hoe verder het liedje vordert, hoe meer die volle percussieve laag je vasthoudt en meesleept in de muziek. Na twee minuten van ‘Odo Mmera’ versta ik, voor mijn gevoel, alles wat Ampadu zegt. Ook al zou de vertaling van ‘Odo Mmera’ nu naast me liggen, zou ik er niet meer naar hoeven kijken; de boodschap is vanzelf al over gekomen.

Tags: , , , , ,

-->