nummer van 06/06/2014 door

‘Georgia On My Mind’ door Ray Charles

Geen verbanning, wel een boete

Georgia On My Mind Ray Charles

“Welcome, we’re glad Georgia is on your mind” stond er op het welkomstbord toen ik voor het eerst van mijn leven de staat Georgia binnenreed. Natuurlijk was op dat moment Georgia on my mind. Dat kwam door Ray Charles en zijn bekende hit uit 1960 ‘Georgia On My Mind’.

Het nummer is een oudje, geschreven in 1930 door Hoagy Carmichael (muziek) en Stuart Gorrell (tekst). Gorrell schreef de tekst eigenlijk voor Carmichaels zus Georgia, niet de staat. De twee kwamen daar ook helemaal niet vandaan, ze kwamen uit Indiana. De tekst is gelukkig multi-interpretabel en in 1960 nam Charles het nummer op om zijn thuisstaat te bezingen. Het liedje verscheen dat jaar op zijn plaat The Genius Hits The Road.

De film Ray

In 2010 was ik met drie vrienden onderweg naar het broeierige en mysterieuze Savannah in Georgia om daar Halloween te vieren. Zes jaar daarvoor had ik de film Ray (2004) gezien over het leven en de muziek van Ray Charles, die dat jaar was overleden. Ik kende zijn versie van ‘Georgia On My Mind’ en dankzij de film dacht ik ook het verhaal achter het liedje te kennen. De referentie op het welkomstbord ontging me dan ook niet, maar het verhaal bleek niet helemaal te kloppen.

charles2

Segregatie

Zwarte Amerikanen emancipeerden snel in de jaren zestig onder invloed van de grote burgerrechtenbeweging met aanvoerders als Martin Luther King. Ook beroemde muzikanten zoals Ray Charles maakten in hun carrière racisme mee, ondanks hun populariteit. Een van de bekendste voorbeelden in Charles’ geval is het volgende. Op 15 maart 1961, niet lang nadat Charles het liedje uitbracht, zou hij optreden in zijn thuisstaat in de stad Augusta. Maar toen hij van studenten hoorde dat alleen blanken op de dansvloer mochten en zwarten het concert enkel vanaf het balkon konden volgen, zei hij de show af. Hij legde een verklaring af en verliet de stad. Als zwarte muzikant wilde hij niet langer meewerken aan de segregatie in de Verenigde Staten en dit was zijn statement tegen racisme.

Dat verhaal kende ik en in de film had ik gezien dat deze actie hem op een levenslang verbod om op te treden in Georgia kwam te staan. Maar dat klopte niet. De promoters waren uiteraard pissig en klaagden hem aan. Dat kostte hem een kleine 800 dollar aan een boete wegens contractbreuk. Maar dat hij nooit meer in Georgia op mocht treden, de staat waar hij was geboren en opgegroeid, is een sterke romantisering van de filmmakers.

Charles 1Sterker nog. In oktober 1963 kwam hij alweer terug naar Augusta om in dezelfde concerthal op te treden. Deze keer kon iedereen, blank én zwart, gaan en staan waar hij wilde. Zo had de stad alsnog zijn Ray Charles-concert, die toen razend populair was, en Charles zijn gewenste gelijke behandeling van het publiek.

Erkenning

Ondanks alle strubbelingen besloot Georgia in 1979 de frase ‘Georgia on my mind’ te gebruiken als staatsslogan en werd het nummer de officiële state song. Het is een hommage aan Charles die in 1979 ook als een van de eerste muzikant in de Georgia State Music Hall of Fame werd vereeuwigd. Ook is de hommage deels geïnspireerd door de burgerrechtenbeweging uit de jaren zestig en daarmee niet alleen erkenning voor wat Charles meemaakte, maar ook voor de vele anderen die het vaak nog zwaarder hadden dan de populaire zanger.

Daarnaast is het ook gewoon een prachtig liedje; een liefdevolle ode aan de zus van de songschrijver, aan je geboortegrond, of aan welke naam of plek je ook maar in kunt vullen in plaats van Georgia.

Tags: , , , , , , ,

-->