nummer van 30/05/2014 door

‘Hey Baby’ van Chia Pet

Nodig: dit punk-feministische anthem

CHIA PET – 'Hey Baby' – 7" 1992

Eén van mijn favoriete woorden in het Engels is het woord ‘sassy’ (brutaal, levendig, onbeschaamd – you sassy thing). Ik gebruik het nooit, want het is lang niet zo ingeburgerd als ‘shit’ en ‘computer’, maar als ik het hoor in een film of serie, of tegenkom in een boek, knik ik in gedachten goedkeurend naar diens gebruiker. Het is een beetje de minder agressieve variant van het woord ‘fierce’, dat een tijdlang synoniem was aan hoekige poses in modellenwedstrijden en een onvermoeibare Beyoncé op een gigantisch podium.

Wat het óók is: de naam van een tijdschrift uit eind jaren tachtig, begin jaren negentig, dat mijn lievelingsmagazine had kunnen zijn als ik eerder was geboren en in Amerika had gewoond, waar het blad werd uitgegeven. Sassy Magazine (1988-1996) was immers een tijdschrift voor een doelgroep waartoe ik behoorde: tienermeisje slash vrouwelijke fan van alternatieve- en indierockmuziek. “A Sassy magazine reader listened to Fugazi, didn’t wait for someone to ask her to the prom, and was capable of making her own dress. Sassy was the antithesis of the homecoming queen, please-your-boyfriend culture”, aldus NPR, terugblikkend in 2007. Ja, dat was zéker iets voor mij geweest.

Het was ook zeker iets voor Sherrie Gulmahamad (36), die tegenwoordig haar oude Sassy-exemplaren inscant en deelt via Tumblr. Een cover waarop Kurt Cobain en Courtney Love prijken? Die móest je hebben. Een Twin Peaks fashion spread in 1990, geïnspireerd op de coolste chick van de serie, Audrey Horne? Typisch Sassy. Stijladvies van ‘Sonic Youth goddess Kim Gordon? Gráág! Een artikel met de titel: How to start your very own band? – logisch, want veel vraag naar. Het was, uiteindelijk, die voor het tijdschrift zo kenmerkende gewaagde en slimme toon waar een hoop tienermeisjes, die geen Teen of Seventeen lazen, voor vielen.

Dat de redacteuren de inhoud van hun eigen tijdschrift serieus namen, bleek wel uit de door henzelf opgerichtte band Chia Pet. Een band die nooit bekend werd buiten de scene van het lezerspubliek, maar wel degelijk in het verlengde van het licht feministische tijdschrift opereerde: ‘Hey Baby’ (1992) was een aanklacht tegen het seksisme waarmee meisjes dagelijks te maken kregen. Maar waar Sassy Magazine een zekere verantwoordelijkheid betrachtte, konden bij Chia Pet alle remmen los.[1]

‘Hey Baby’ heeft alles wat je van een goede punksong mag verwachten: snerpende gitaren, een vuige, simpele beat en een pratende ‘zanglijn’ waarin scheldwoorden en lichaamsdelen om de aandacht vechten. Het eerste couplet zet gelijk de toon voor het hele nummer, dat niets minder dan een protestlied blijkt:

I’m just walking on the street
Minding my own business
Construction worker says ‘Nice tits’…

Hey Baby
Hey Baby
You look so good!

Why don’t you smile baby?
Don’t you like me?
Why don’t you smile baby?
Don’t you like it? 

En dat is nog maar het begin. Zo’n opmerking, ‘nice tits’, is toch bedoeld als compliment, kan toch geen kwaad? Het verzoek om te lachen – waarom niet? Met neutraal kijken, of erger, chagrijnig, doen we mannen toch geen plezier? Maar Chia Pet weet, zoals alle meisjes die dergelijk commentaar met gemengde gevoelens ondergaan, dat onder andere opmerkingen als deze een cultuur hebben gecreëerd waarin het normaal is vrouwen aan te spreken op hun uiterlijk – nee, waarin mannen zich het recht toeëigenen om vrouwen en hun lichamen te beoordelen én te veroordelen. Waarin mannen – het is nu nog maar een kleine stap – zichzelf net zo goed meteen maar dat vrouwenlichaam toeëigenen. Was het shockerend dat Chia Pet in 1992 de volgende regels zong?:

Girl is walking down the street by herself
Guy says to his friend: ‘you hold her down and I’ll nail her’

Eén ding weet ik zeker: we zijn er nu wel aan gewend geraakt.

Miljoenen vrouwen deelden deze week op Twitter hun ervaring met dagelijks seksisme, vergezeld van de hashtag #yesallwomen, nadat afgelopen weekend zes mensen omkwamen bij een schietpartij in California. Er vielen daarnaast ook dertien gewonden. Het motief van de schutter, de 22-jarige Elliot Rodger, klonk door in de zelfgemaakte filmpjes die hij vooraf op YouTube plaatste en in een rond de 140 pagina’s tellend manifest, waarin hij vrouwenhaat en algehele seksuele afwijzing van vrouwen de grootste motivatie achter zijn daad noemde.

Journaliste Jessica Valenti van The Guardian verklaart waarom vrouwen gelijk de behoefte voelden hun talloze ervaringen met seksisme te delen: “The reason women mobilized so quickly after the shooting is because we recognized immediately the language and ideology in Rodger’s videos and manifesto: the over-the-top sexual entitlement; the rage against women who “dared” to reject him; the antiquated, but nonetheless terrifying, belief that women should not be in control of their own sexual choices.” Rodger was geestelijk ziek, maar om dat de enige reden achter deze tragedie te noemen is in Valenti’s optiek een poging om onze cultuur van enige verantwoordelijkheid te ontslaan.[2] Of zoals Sasha Weiss het in The New Yorker stelt: “Rodger was crazier and more violent than most people, but his beliefs are on a continuum with misogynistic, class-based ideas that are held by many.”

Many. Want niet alle mannen zijn seksisten, laat staan verkrachters (#notallmen – maar dat beseft elk logisch denkend mens), terwijl álle vrouwen ooit te maken hebben gehad met seksisme, daaraan gerelateerde intimidatie en mishandeling, of nog erger (#yesallwomen – maar dat moeten heel veel logisch denkende en niet-logisch denkende mensen nog beseffen). In Rodgers wereld hadden vrouwen geen recht om af te wijzen, geen recht om hun eigen (seksuele) keuzes te maken. En hoewel die wereld onwerkelijk lijkt voor veel van mijn vrienden die overduidelijk seksistische opmerkingen schuwen of zelfs verwerpen, is het wel een wereld die bestaat. Een wereld waarin het mogelijk is dat een man doorslaat en slachtoffers maakt nadat hem zogenaamd recht op een vrouwenlichaam is ontnomen – door vrouwen én mannen.

Als ik ze niet kan hebben, dan niemand, schreef Rodgers in zijn manifest.

Manifest.

What about ons eigen manifest?

We hebben een goed begin; de miljoenen tweets met de hashtag #yesallwoman. Maar we waren natuurlijk al lang begonnen: Chia Pet wees de vrouw 22 jaar geleden op haar recht een rokje te dragen zonder bang te zijn ‘erom te vragen’. Ze hóeft er niet eens om te vragen. Vrouwen willen normaal over straat, hun eigen gang kunnen gaan. Sassy zijn.

Gewoon een meisje kunnen zijn.

Do you think I shouldn’t have worn a skirt?
Does it look like I’m asking for it?
I don’t need to be asking for it
I’m just walking down the street
Minding my own business
I’m just trying to be a girl

  1. [1]De lang vergeten muziek van Chia Pet werd eergisteren opgerakeld door (pop)cultuurblog Dangerous Minds – waarvoor dank.
  2. [2]Jessica Valenti gisteren op Twitter: “Pointing to mental health as the SOLE reason behind these shootings is an attempt to absolve our culture of responsibility.”

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,

-->