nummer van 27/04/2014 door Tim Sprangers

‘Als alles eraf is’ van Plan Kruutntoone

Een bijzondere ontmoeting

Gastblogger Tim Sprangers verdient met twee verzotheden zijn pecunia, waardoor hij zich gezegend voelt: muziek en koken. Respectievelijke hoogtepunten in de disciplines: de zoveel fijne gesprekken met hartgrondige jazzmuzikanten, vooral tijdens de afgelopen vier jaar toen hij voor de Volkskrant schreef. En op kookgebied de culinaire verzorging op de bruiloft van Nummer-van-de-Daggers-van-het-eerste-uur Arja en Gijs. Op dit moment is Tim onder meer aan de slag in het Amsterdamse Bimhuis.

als alles er af is

Ik houd van persoonlijke muziek. Muziek waar de maker in het verlengde ligt van zijn creatie. Daarom is dat zelden muziek voor de grote menigten. Want daar is geld te halen, dus zijn er velen bij betrokken en die zorgen alleen maar voor ruis.

Ik luister graag naar (deels) geïmproviseerde muziek. Waarin het moment, het gevoel, de samenwerking of welke (toevallige) factor dan ook, de muziek bepaalt. Waar eigengereide, krachtige individuen, of juist onzekere jongelingen in hun blote kont staan op het podium.

Voor mij is niets spannender dan muziek van het moment. Waar fouten mogen, waar ze gemaakt moeten worden en waar ze misschien wel het mooist klinken. Omdat fouten menselijk zijn. Fouten zijn stappen en verhalen op zich.

Ik houd van de mens in muziek, van ontwikkeling en ben wars van het affe, het gestileerde. Daarom voelt een cd als eindproduct, waarin alles perfect is, ook zo raar. Waaraan eindeloos is geschaafd, geplakt en geboetseerd. Waarin al het menselijke tot in de details is weggewerkt.

In de mooiste kunst hoor ik groots talent en vermogen, verpakt in een rauwe werkelijkheid. Ik hoor enthousiasme, verdriet, liefde, intensiteit of vreugde op een geloofwaardige manier verteld. Zonder versiersels, dikdoenerij en andere non-integere make-up. In de fijnste muziek hoor ik de kern van het mooie karakter die in de klanken is geslopen. Zonder dat je daadwerkelijk de persoon leert kennen, want de ruimte tot fantasie en inbeelding blijft oneindig.

Dat alles vind ik bij Plan Kruutntoone. Toen ik de eerste keer ‘Als Alles Eraf Is’ hoorde, wist ik niet meer wat en hoe. Die tekst, ik begreep het niet, maar het pakte. Woorden als haas, kat en bibliobus hadden nog nooit zo geklonken. Zinnen als Uitgebot bot van de mammoet of ketst het meer de blik als lood bleven rondzingen. Beelden en situaties vormden zich.

Je hoort een banjo, een wekker lijkt het op de achtergrond. Later licht vals gestrijk en gerommel op een trommel. Zijn stem praatzingt. Dit is eigen muziek. Muziek die iets vertelt uit alle oprechtheid. Zonder ruis en daardoor met imperfecties. Muziek die niet mooi wil zijn, maar mooi is.

De intimiteit van het nummer voelt bijna bezwaarlijk. Je voelt je een voyeur in de meest persoonlijke belevenissen van de maker. Hansko Visser heet hij. Hansko plukte appels rond Groningen tussen zeventig Polen. Wekenlang ziet, denkt en beleeft hij. Tot de laatste appel. Tot alles eraf is.

Plotseling stond hij voor mijn deur, Hansko. Het was midden winter. Ik kookte spitskool en merquez worstjes voor mijn vader en de bel ging. Een warme hand toen hij de cd overhandigde, zijn blik onwennig en doordringend tegelijk. Hij wist niet dat ik al een keer of tien had geluisterd naar dat ene nummer, via zijn website. “Veel plezier”, zoiets werd gemompeld. Dank je Hans. Dat het een hartgrondig iemand was, spreekt voor zich.

Tags: , , ,

-->