nummer van 04/04/2014 door

‘Shoots And Ladders’ van KoRn

Kwaadaardige kinderliedjes

Korn – Shoots and Ladders

In 1994, drie jaar voordat Limp Bizkit de nu-metal opblies tot een mainstream fenomeen en KoЯn met hun derde album Follow The Leader kon meeliften met dit succes, bracht laatstgenoemde al een album uit waarmee de blauwdruk voor populaire harde muziek in de jaren 90 was klaargelegd. Als tiener was ik een gemakkelijke prooi voor bands waar ik aanvankelijk een beetje bang voor was, maar wiens mysterieuze duisterheid me uiteindelijk toch ontzettend nieuwsgierig maakte. Dat begon natuurlijk met de vuilige videoclips van Nirvana’s ‘Smells Like Teen Spirit’ en Metallica’s ‘One’; al snel begon ik zowel uit angst als nieuwsgierigheid te hunkeren naar iets extremers. Tegenwoordig is de band een ruime guilty pleasure, maar toen ik KoЯns videoclip van ‘Blind’ voor het eerst op tv zag, was ik binnen tien seconden om.

KoRn - KoRnHet moet een dinsdagochtend zijn geweest, want ik stelde de videorecorder van mijn ouders altijd zo in dat deze op maandagavond TMF’s Wet & Wild zou opnemen. Op dinsdag stond ik dan om half zeven op om de video terug te kijken, en deze tegelijk over te nemen op een cassettebandje. Dat cassettebandje bleef vervolgens de hele week in mijn walkman, tot er weer een nieuwe Wet & Wild was geweest. Zo gebeurde het dat ik op een dinsdagochtend, ergens tussen half zeven en half acht in de ochtend, van de bank werd geblazen door KoЯn. Ik herinner me de stoïcijnse blik van de ene gitarist (met dreadlocks), en het feit dat de andere gitarist (met spikes) zijn gezicht niet liet zien en alleen maar naar de grond keek. Dat zanger Jonathan Davis een gekweld genie in het rijtje Kurt Cobain en Layne Staley was, leek mij als twaalfjarige vanzelfsprekend. Diezelfde week nog haastte ik mij naar de plaatselijke muziekwinkel slash sigarenwinkel, laten we hem Rob’s Ceedee Shop noemen (hij heette ook Rob’s Ceedee Shop), om KoЯns debuutalbum te kopen. Het cd-hoesje, een onschuldig meisje op een schommel die benaderd wordt door een boosaardige schaduw, wakkerde opnieuw mijn angst en nieuwsgierigheid aan. Was dit wel iets voor mij, of kon ik deze band beter laten liggen voor oudere jongens met lang, zwart haar en zwarte spijkerjacks bedrukt met doodskoppen en onleesbare bandlogo’s? De sticker met Parental Advisory beloofde ook al niet veel goeds. Pas jaren later zou ik weten dat KoЯn preciés de band voor mij was: een tiener die zich niet helemaal in de metal durfde te storten, maar er toch een beetje van wilde meekrijgen.

Kindermetal. Maar voor mij de ruigste muziek die je in het dorp kon krijgen. Jonathan Davis had zijn demonen, zo hoorde je in ieder liedje. Tot in den treure. Ik weet niet of ik er echt van onder de indruk was. Wel weet ik dat ik oprecht bang was, toen het liedje ‘Shoots And Ladders’ voor het eerst langskwam. Kinderliedjes die me vaag bekend voorkwamen uit Amerikaanse en Britse films werden door een schuimbekkende Jonathan Davis omgetoverd tot doodenge duivelsmuziek. Zijn motivatie? “All these little kids sing these nursery rhymes and they don’t know what they originally meant. Everyone is so happy when singing ‘Ring Around the Rosie’ but it is about the Black Plague. All of them have these evil stories behind them.” Dit achterliggende idee werd in vier uitstekend rijmende zinnen tot een refrein verpakt en ik geloofde er iedere lettergreep van.

Nursery rhymes are said, verses in my head 
Into my childhood they’re spoonfed 
Hidden violence revealed, darkness that seems real 
Look at the pages that cause all this evil

Kinderliedjes zijn evil! – vertelde de kindermetalband mij. Maar in hoeverre hebben de kinderliedjes die KoЯn twintig jaar geleden gebruikte voor ‘Shoots And Ladders’ nou echt een kwaadaardige achtergrond? Het blijkt meestal wel mee te vallen.

‘Ring Around The Rosie’

‘Shoots And Ladders’ begint met een logge versie van ‘Ring Around The Rosie’, een kinderliedje uit de late negentiende eeuw. Jonathan Davis kreunt de tekst met zijn tanden op elkaar, als een gek in een dwangbuis die herinnerd wordt aan het diepe jeugdtrauma waarmee alle ellende begon. Volgens Davis gaat de tekst “Ashes, ashes, we all fall down” oorspronkelijk over de pest, maar kenners Peter en Iona Opie deden deze wijdverbreide opvatting in hun boek The Singing Game uit 1985 al af als volksmythe, en wel om vier redenen:

  1. de tekst wordt pas sinds de tweede helft van de twintigste eeuw als zodanig geïnterpreteerd;
  2. de symptomen van de pest komen niet overeen met de rest van de tekst;
  3. het tekstfragment waarvan men gelooft dat deze over de pest gaat, was geen onderdeel van de oorspronkelijke tekst;
  4. oudere versies van het liedje suggereren dat het vallen (“we all fall down”) niet al te dramatisch opgevat hoeft te worden, maar eerder een figuurlijk vallen betekende dat hoorde bij de manier waarop men op het liedje danste.

Ring Around the Rosy – Mother Goose Club Songs For Children

‘One, Two, Buckle My Shoe’

In het tweede couplet gebruikt KoЯn het vrij bekende ‘One, Two, Buckle My Shoe’ dat uit 1805 stamt. Het is een van de vele liedjes die werden ingezet om kinderen te leren tellen.

One, two, buckle my shoe
Three, four, open the door
Five, six, pick up sticks
Seven, eight, lay them straight
Nine, ten, a big fat hen

Kwaadaardige achtergrond? Non-existent, behalve als je meerekent dat een verbastering van het liedje werd gebruikt in de horrorfilm A Nightmare On Elm Street. Dunnetjes, Jonathan Davis, dunnetjes.

'A Nightmare on Elm Street' Trailer HD

‘London Bridge Is Falling Down’

‘London Bridge Is Falling Down’, het derde kinderliedje dat we terughoren in ‘Shoots And Ladders’, is nóg ouder, en misschien zelfs wel een beetje evil. Al sinds het liedje eind achttiende eeuw een hit werd (zei je dat toen al zo?), vraagt men zich af of de tekst wel echt gaat over de moeilijkheden die de bouwers van de brug over de Thames ondervonden. De vallende brug in London zou volgens velen net zo goed kunnen staan voor vikingen die de stad kwamen plunderen. Auteur Alice Bertha Gomme kwam in haar The Traditional Games of England, Scotland and Ireland (1894-1898) echter met een vrij lugubere verklaring: omdat de vroege Britten geloofden dat een brug zou instorten tenzij deze ondersteund werd door een menselijk lichaam, metselden zij levende kinderen in het fundament. Ook deze bizarre theorie is in de twintigste eeuw weerlegd door de sceptische Peter en Iona Opie, maar je moet KoЯn nageven dat ze met ‘London Bridge Is Falling Down’ een liedje met een naar verhaal te pakken hadden.

London Bridge Is Falling Down – Nursery Rhymes with Full Lyrics

‘Baa, Baa, Black Sheep’

‘Baa, Baa, Black Sheep’ is niet kwaadaardig op de horror-achtige manier van ‘London Bridge Is Falling Down’, maar de tekst is wél besmet met enige politieke incorrectheid. Het liedje refereert aan de Engelse geschiedenis van koloniën en slavenhandel.

Baa, baa, black sheep
Have you any wool?
Yes, sir, yes, sir
Three bags full
One for the master
And one for the dame
And one for the little boy
Who lives down the lane

Baa Baa Black Sheep with Lyrics – Kids Songs and Nursery Rhymes by EFlashApps

‘This Old Man’ en ‘Mary Had A Little Lamb’

Naar goed voorbeeld van Rage Against The Machine en tig andere harde bands uit het decennium, begint Jonathan Davis op 2:33 aan een gefluisterde tekst waarvan je na één rondje al weet dat hij hem steeds harder zal fluisteren om uiteindelijk heel hard te gaan schreeuwen. “Knick-knack paddywhack, give the dog a bone, this old man came rolling home.” De tekst van ‘This Old Man’ maakt je natuurlijk weer angstig en nieuwsgierig, maar wanneer de zanger overgaat op kinderklassieker ‘Mary Had A Little Lamb’, is het nummer op zijn absolute hoogtepunt en wil je eigenlijk alleen nog maar je vuist in de lucht werpen, je hoofd hard op en neer bewegen en van de bank stagediven. Een effectievere brug had ‘Shoots And Ladders’ niet kunnen hebben, maar is Jonathan Davis’ theorie dat alle kinderliedjes stiekem kwaadaardig zijn op dit moment nog van toepassing? Totaal niet, want zowel ‘This Old Man’ als ‘Mary Had A Little Lamb’ hebben een onberispelijke achtergrond. Niet dat je mij dat achttien jaar geleden had kunnen wijsmaken, toen ik bevend en sidderend voor de eerste keer aandachtig luisterde naar iedere gitzwarte maat die ‘Shoots And Ladders’ rijk is.

Tags: , , , , , ,

-->