nummer van 06/04/2014 door Willem Heijmans

‘Unchained’ van Van Halen

Ironisch iconisch

Moskou, Sao Paolo, New York, Praag en Ulft. Zomaar een aantal wereldsteden waar Willem Heijmans met zijn politieke punkrockband Antillectual heeft gespeeld. Met inmiddels vier platen op zak toerde hij het afgelopen decennium de hele wereld rond.  Maar nooit zal hij zijn roots vergeten. Vandaag brengt hij een ode aan de man die Nijmeegse gitaarmuziek en het tappen op de internationale kaart zette.

Ironisch, voor mensen van mijn generatie is ‘Beat It’ het bekendste werk van (Eddie) Van Halen. Een vriendendienstje van Eddie, klaar in twintig minuten, waar hij bovendien geen royalty’s voor hoefde. Het gerucht gaat dat-ie heimelijk een solo recyclede die hij nog had liggen van eigen werk.

Ook ironisch: het bekendste nummer van Van Halen zelf is ‘Jump’. Een nummer dat iedereen kent, op de maand af dertig jaar geleden op nummer 1 kwam en de tand des tijds aardig heeft doorstaan. Maar het nummer bevat opvallend weinig gitaarpartijen voor het magnum opus van een gitaargod (net als die andere klassieke gitaar-/hairmetalhit van die jaren: ‘The Final Countdown’). Het gitaarwerk dat erin zit, de solo, heeft Eddie nooit (zo) ingespeeld. Een studiotechnicus heeft hem achter Eddie’s rug om samengesteld uit ongebruikte solo’s.

Eddie-Van-HalenDan nog iets wat wij in Nijmegen graag benadrukken: Eddie en broer/drummer Alex van Halen zijn geboren in Nijmegen en spreken nog altijd Nederlands, weliswaar met een accentje. Maar al op 7-jarige leeftijd verhuist het gezin Van Halen naar Amerika, te vroeg om Eddie’s gitaarvirtuositeit Nijmeegse of Nederlandse wortels toe te dichten. Dit in tegenstelling tot die andere Nederlandse hairmetalgitaargod Adje Vandenberg. Daarom is er misschien nog geen straat naar Van Halen vernoemd?

We eren de “#1 of the 100 Greatest Guitarists of All Time” (Rolling Stone, 2012) vandaag door ‘Unchained’ het Nummer van de Dag te maken. Het is een hit uit 1981, mijn geboortejaar, van het album Fair Warning. Ik weet niet of ik het nummer had gekend als ik de LP niet voor 1 euro uit een platenbak had gevist. Hooguit omdat het ook op Van Halens Best Of staat. ‘Unchained’ is, in tegenstelling tot ‘Jump’, wel een echt gitaarnummer. Het nummer begint met een mokerharde gitaarrif met op het eerste gehoor rare accenten. Eddie’s Frankenstrat is laag gestemd (drop-C#) zonder echter enorm zwaar te klinken. Het nummer behoudt daardoor toch die poppy Van Halen-feel. Een andere Van Halen signature zijn onnavolgbare maatsoorten (probeer maar eens mee te tikken met de gitaarsolo in ‘Jump’). In ‘Unchained’ is het pre-chorus ook zo’n tegendraadse partij. Daarna wordt er toch weer overgegaan tot een zoet en catchy refrein. Ook het gebruik van de flanger in de gitaarpartij tijdens de main riff is typisch Van Halen.

Eddie van Halen is net als Jimi Hendrix een gitarist die het gitaarspelen revolutionair heeft veranderd. Hij is niet de allereerste die tapte, maar hij heeft het wel geperfectioneerd of op zijn minst gepopulariseerd. Muzieknoten lezen daarentegen kan-ie niet. Maar misschien komt dat omdat hij aanvankelijk als drummer begon (en zijn drummende broer als gitarist). Overigens heeft Van Halen tegenwoordig meer Van Halens dan ooit: Eddie’s zoon Wolfgang speelt nu bas.

De laatste jaren speelden Motörhead en Steel Panther al op het Nijmeegse Fortarock festival. Dit jaar staan onder andere Iron Maiden, Slayer en Anthrax op de bill. Van Halen heeft voor het laatst in 1995 in Nederland (op dezelfde Goffertweide) opgetreden. Wat denken we ervan, Van Halen als headliner voor Fortarock 2015? Of zou dat te ironisch zijn?

Tags: , , , , , , , , ,

-->