nummer van 14/03/2014 door

‘London Calling’ van The Clash

Eentonigheid, soms is het heel mooi

The Clash – London Calling

Overal lichamen. Verslagen omstanders slaan hun handen voor hun geschrokken gezichten. De geur van stof en as overheerst. Niets doet meer denken aan Londen zoals het was vóór 1979. Een slagveld, zo stel ik me het muzikale landschap van Engeland voor toen The Clash eenmaal toesloeg met ‘London Calling’. Hoe toepasselijk: een liedje over de naderende apocalyps slaat in als een Bom. Of het nu kwam door het feit dat de band brak met haar uit louter drie akkoorden bestaande verleden, of toch die ontzettend rake tekst die de angst voor de ondergang van een hele beschaving messcherp beschrijft, dit was iets. Iets waar niemand rekening mee had gehouden.

Analyse

Hele essays zijn er over het puntige reggaepunknummer geschreven, de bloggers van Dangerous Minds namen drie jaar geleden zelfs de moeite om alle individuele tracks van de opname te isoleren, om zo de verschillende partijen te kunnen analyseren. Daarin roemen zij The Clash om de militaire drumbeat van Topper Headon en de onheilspellende doch sexy baslijn van Paul Simonon. Mick Jones’ gitaarpartij wordt omschreven als “a city in the middle of death throes. The concrete groans. Steel girders grind and shudder. Sirens call out for their lost lovers.” En natuurlijk wordt de onmiskenbare raspende stem van zanger Joe Strummer genoemd, die ook in zijn eentje fier overeind blijft:

The Clash – London Calling – Vocals

Monotoon

Wat mij altijd heeft aangetrokken aan ‘London Calling’, wordt echter maar zelden genoemd in die uitbundige analyses van het liedje. In bovenstaande a-capellaversie hoor je het duidelijk: het is de manier waarop Joe Strummer zijn zanglijn simpel houdt, zelfs monotoon, op het moment dat de songtitel wordt uitgesproken. De tekst “London Calling” zit in iedere zin van het couplet, verpakt in een pakkende melodie die we allemaal meezingen. Wij allemaal, behalve Joe Strummer zelf. Die houdt met die raspende stem namelijk maar één toon aan, en laat de melodie aan het achtergrondkoortje over. Het is bijna of het achtergrondkoor de hoofdmelodie suggereert, je influistert hoe de lead eigenlijk zou moeten gaan, ware het niet dat de échte lead geen moeite doet om hem te zingen. Het is the best of both worlds: Joe Strummer blijft onverminderd stoer, schor en apatisch, terwijl het de band toch lukt een catchy popmelodie in het liedje te wurmen.

Vrolijk meezingen

De meeste bands die ‘London Calling’ coveren, vergeten dit detail helaas (zie hier en hier). De zangers lijken zo blij om het legendarische nummer te kunnen vertolken dat ze vrolijk meezingen met de hoofdmelodie, niet bewust van het feit dat ze het halve nummer aan het verpesten zijn, althans voor mij. Het lijkt er zelfs op dat The Clash zelf niet eens doorhad wat voor fantastische vondst ze in handen hadden met dat kleine melodietje, getuige onderstaande liveopname in Tokyo, 1982. Joe Strummer zingt niet lammer stoïcijns door, maar laat zich keer op keer verleiden de melodie van zijn achtergrondkoor mee te pakken. Doodzonde, het anders zo sterke couplet klinkt ineens slap en gemakzuchtig.

THE CLASH – LONDON CALLING (HD)

Toepassing in andere genres

Er zijn maar weinig bands die dit The Clash ooit na hebben gedaan. Het monotoon doorzingen over een melodieuze achtergrond ligt het meest voor de hand bij genres als metal, hardcore punk en hiphop, stijlen waarin monotone zanglijnen toch al aan de orde van de dag zijn. Jay-Z gebruikt het trucje in het bekende “H to the Izzo”-refrein van zijn hit ‘Izzo (H.O.V.A .)’, waarbij de achtergrondzangeressen ritmisch meezingen op zijn rap, alsof ze de melodie verklappen die hij eigenlijk had moeten zingen, maar door zijn beperkte zangskills niet kan. Dat het echter geen kwestie van skills is, maar eerder van door genre opgelegde beperkingen, bewijst de Amerikaanse hardcoreband Shai Hulud met hun vertolking van Bad Religions ‘Anesthesia’. Zanger Geert van der Velde schreeuwt als een maniak terwijl een gitaar op de achtergrond de originele zanglijn van Bad Religion speelt. In zijn nieuwe folkband The Black Atlantic laat van der Velde echter horen dat hemelse melodieën voor hem ook geen enkel probleem zijn. Bewuste toepassing dus, al dan niet in het kielzog van Joe Strummer en The Clash. Ik hoop dat het voorbeeld nog vaak gevolgd wordt.

Tags: , , , , , , ,

-->