nummer van 03/03/2014 door

‘Dig For Fire’ van The Pixies

Niet alles is vier

Pixies – Dig For Fire & Allison (Official Video)

“Alles is Vier”, een grapje dat vroeger rondging op het schoolplein. Kies een willekeurig woord, tel het aantal letters, tel het aantal letters van het getal dat je overhoudt, en uiteindelijk houd je “vier” over. “Pixies” heeft zes letters, “zes” heeft drie letters, “drie” heeft vier letters. Dit komt omdat “vier” het enige getal is waarvan de waarde gelijk is aan zijn eigen aantal letters. Flauw, maar als kind urenlang een bron van vermaak.

In de muziek is bijna alles Vier. De meeste popliedjes hebben een vierkwartsmaat, de meest catchy melodieën bestaan uit vier maten, de meeste refreinen worden vier keer herhaald. Naast de vierkwartsmaat is de driekwartsmaat erg in trek, maar het aantal pophits dat leunt op deze wals-achtige maatsoort valt in het niet bij het gigantische aantal liedjes met vierkwartsmaat.

Pixies-frontman Frank Black heeft weinig geduld voor de Vier. Als een zangmelodie halverwege een maat al klaar is, dan heeft het weinig zin om nog twee tellen te wachten voor de volgende melodie mag beginnen. Instrumentale opvulling, hoe kort dan ook, is voor de man pure tijdsverspilling. Althans, dat stel ik me altijd voor wanneer ik naar zijn muziek luister. Neem nu het refrein van ‘Dig For Fire’, de tweede single van het album Bossanova (1990).

Pixies – Dig For Fire

Black zelf noemde het puntige popliedje achteraf een slechte Talking Heads-imitatie, maar ‘Dig For Fire’ blijft ook 24 jaar na uitgave nog overeind als het meest catchy moment van Bossanova. Het refrein is een perfect voorbeeld van het ongeduld van haar maker. Het nummer dendert voort op een vierkwartsmaat, maar wanneer de belangrijkste zin “I’m digging for fire” niet lang genoeg is om vier tellen te vullen, kapt de band de maat af en begint snel aan de volgende. De meeste andere songwriters zouden hier niet over piekeren, als het al bij ze op zou komen. Zij zouden braaf wachten, 1, 2, 3, 4, en beginnen met een volgend rondje. Wanneer je beide oplossingen uitschrijft, valt op dat de Pixies hun woorden op een bijna wanordelijke manier uitstrooien over de maten en hun tellen. Het wordt een soort poëzie, terwijl de traditionele manier meer wegheeft van het opruimen van je spullen in perfect gelabelde curverdozen:

De Pixies opgeruimd

Het schema is duidelijk: de meer gangbare manier van liedjesschrijven beveelt ons om de hook van het refrein iedere keer op dezelfde tel te laten beginnen, en dus worden we gedwongen om niet alleen tel 2 en 3 na het woordje “fire” uit te zitten, maar ook tel 4 en zelfs de 1e tel van het volgende rondje. Stomvervelend, vindt Frank Black. Als we het refrein van ‘Dig For Fire’ een beetje remixen zodat deze lijkt op het rechter schema, horen we waarom:

‘Dig For Fire’ zou oersaai zijn als het zich zou conformeren aan de vierkwartsmaat. Blacks methode klinkt daarentegen eigenwijs, zelfs rebels, zonder onnodig moeilijk te doen. Af en toe steggelen met de maatsoort houdt een liedje spannend. Maar het hoeft ook nooit een doel op zich zijn, zoals bij veel mathcore-bands (de naam zegt het al) het geval is. De Pixies gebruiken hun trucjes juíst om hun liedjes meezingbaar te houden, zoals je ook hoort in de refreinen van ‘Here Comes Your Man’ (wordt maar drie keer herhaald in plaats van vier), ‘Velouria’ (ritme 1-2-1-2-3-4) en ‘Alison’ (een drielettergreperig woord over een vierkwartsmaat). Ongeduldig en eigenwijs? Absoluut. Goede songwriters? Dat bovenal.

Tags: , , , , , , , , , ,

-->