nummer van 03/01/2014 door

Major Tom (Völlig Losgelöst) van Peter Schilling

Het liedje dat Major Tom van Bowie afpakte en tot gemeengoed maakte

https://youtube.com/devicesupport

Toen David Bowie in 1969 zijn instant-klassieker ‘Space Oddity’ op de wereld losliet, had de zelfverzekerde popkameleon waarschijnlijk wel een vaag idee van de te veroorzaken impact. Hij wist echter niet dat hij begonnen was aan een verhaal dat door verschillende andere artiesten voortgezet zou worden. In het tragische liedje horen we over de fictieve astronaut Major Tom die op het punt staat een legendarische ruimtereis te maken. Lange tijd gaat alles voorspoedig, maar net wanneer Tom zijn vrouw wil vertellen dat hij zielsveel van haar houdt, wordt de verbinding met ground control verbroken. Is Tom dood of heeft hij – hoe modern – gewoon even geen bereik? De radioluisteraars van 1969 vreesden het ergste.

And I think my spaceship knows which way to go
Tell my wife I love her very much 
She knows
Ground Control to Major Tom
Your circuit’s dead
There’s something wrong
Can you hear me, Major Tom?

David Bowie- Space Oddity Original Video (1969)

‘Ashes To Ashes’

‘Space Oddity’ eindigt onheilspellend, maar lijkt op het eerste gezicht niet per se een vervolg te verdienen. We hoeven Bowie er dan ook niet van te verdenken een soort R. Kelly van zijn tijd te zijn geweest, zeker omdat men na het uitkomen van ‘Space Oddity’ wel elf jaar heeft moeten wachten op de funky pophit ‘Ashes To Ashes’, waarin Major Tom gelukkig nog blijkt te leven. Duidelijker wordt het verhaal er echter niet op, want is Major Tom nou een astronaut of een drugsverslaafde? Moesten we het eerste deel van het verhaal alleen maar figuurlijk interpreteren, of is ‘Ashes To Ashes’ vooral een vehikel om Bowies persoonlijke problemen aan het eind van de roerige jaren 70 te ventileren?

Ashes to ashes funk to funky
We know Major Tom’s a junky
Strung out on heaven’s high
Hitting an all time low

https://youtube.com/devicesupport

Major Tom (Völlig Losgelöst) van Peter Schilling

Toen Bowie na elf jaar zelf met een vervolg kwam op de boeiende geschiedenis van Major Tom, kwam Neue Deutsche Welle-artiest Peter Schilling op het idee om zich ook met het verhaal te bemoeien. Tom is “völlig losgelöst von der Erde”, volledig losgekoppeld van de aarde. Een pracht van een zin die zowel toepasbaar is op Major Tom De Astronaut als Major Tom De Junkie. Poëtischer heeft Bowie het in zijn eerste twee delen niet met vijf woorden kunnen samenvatten, maar Peter Schilling bouwde er in 1983 een knallend new wave-refrein van. Een Engelse versie volgde en Plastic Bertrand scoorde met zijn Franse vertaling in eigen land een bescheiden hit, maar het Duitstalige origineel verbeeldt Major Toms desolatie het allermooist.

Völlig losgelöst von der Erde
Schwebt das Raumschiff völlig schwerelos
Die Erde schimmert blau
Sein letzter Funk kommt
“Grüsst mir meine Frau!”
Und er verstummt

https://youtube.com/devicesupport

‘Bouncin’ Off The Walls’ van Matthew Wilder

Met ‘Major Tom (Völlig Losgelöst)’ was het hek van de dam. Hoewel de ontspoorde astronaut in Peter Schillings lied uiteindelijk het loodje legt, was dat geen reden voor andere artiesten om het daarbij te laten. Matthew Wilder zong in de titeltrack van zijn lp Bouncin’ Off The Walls (1984) over een astronaut die problemen ondervindt tijdens zijn eerste reis. De naam Tom valt niet, maar de manier waarop hij zijn laatste woorden aan zijn gezin wijdt doet sterk denken aan Bowies origineel.

Tell my family I love them
I can’t handle this at all
May Day, I’m fallin’

Matthew Wilder – Bouncin' Off The Walls

‘Hello Spaceboy (Pet Shop Boys remix)’ van David Bowie

Tijd voor David Bowie om zijn creatie terug te pakken. In 1995 wist de zanger in te springen op de dancetrend met het hectische ‘Hello Spaceboy’, een uptempo nummer over ruimtereizen. Major Tom wordt aanvankelijk niet expliciet vermeld, maar in de Pet Shop Boys-remix die het jaar erop volgde, horen we tekstfragmenten uit ‘Space Oddity’ terug die Bowies bedoelingen verklappen.

(Ground to Major, bye bye Tom)
This chaos is killing me 
(Dead the circuit, countdown’s wrong)
This chaos is killing me 
(Planet Earth, is control on?)
So sleepy now

David Bowie & Pet Shop Boys – Hallo spaceboy

‘Cosmonaut’ van At The Drive-In

Op At The Drive-Ins postpunk-meesterwerk Relationship Of Command (2000) vinden we ‘Cosmonaut’. Weer zo’n Major Tom-spinoff die de astronaut niet expliciet vermeldt, maar tijdens live-optredens kondigde zanger Cedric Bixler-Zavala het nummer regelmatig aan als Toms “final message, before he dies in space.” Langzamerhand lijkt het of iedereen per se het laatste woord wil hebben over het lot van de ongelukkige ruimtevaarder.

Floating in a soundproof costume
Here comes the monolith
Brass knuckles for the hissie fit
An abbreviation for the landing of fleets
Incoming
(…)
Is it heavier than air – am i supposed to die alone?

At The Drive In – Cosmonaut

‘Mrs. Major Tom’ van K.I.A.

Mevrouw Tom krijgt in alle bovenstaande liedjes maar weinig aandacht; reden voor K.I.A. om het verhaal eens vanuit de achtergebleven echtgenote te beschrijven. De hele versie vind je op Spotify, hieronder een kort fragment.

You went up, so bright Tom
Thought my love was rocketing you along
When you didn’t come back, and didn’t come back
My nova heart collapsed
To a black, black hole

chillout, downtempo, ambient, dub: Allelujah, Mrs Major Tom

‘Major Tom (Coming Home)’ door William Shatner

Star Trek-acteur William Shatner staat niet bekend om zijn zangtalent, noch om zijn songwriting, maar dat weerhield hem er niet van om een groot aantal muziekalbums uit te brengen met covers van andermans hits, in een nieuw jasje gestoken door er gewoonweg overheen te praten. Op zijn Seeking Major Tom uit 2011 coverde hij enkel ruimteliedjes, waaronder enkele die in dit artikel vermeld zijn. Uiteraard waagt hij zich aan het liedje waarmee het Major Tom-verhaal begon, ‘Space Oddity’, maar ook aan het liedje waarmee de astronaut meer werd dan een personage van David Bowie alleen. Dankzij Peter Schillings vondst uit 1983 werd Major Tom gemeengoed, een inspiratiebron voor vele artiesten in vele genres. Shatner begint zijn album daarom niet met Bowies klassieker, maar met een Engelse vertolking van ‘Völlig Losgelöst’. Met een ruimteliedje vooraan staan op het album van de beroemde Captain Kirk, een passender eerbetoon is nauwelijks denkbaar.

William Shatner – Major Tom (Coming Home)

Tags: , , , , , , , , , , , , ,

-->