nummer van 20/12/2013 door

‘Bitter Creek’ van Eagles

God weet hoeveel platen er zijn

Hoeveel albums zijn er eigenlijk gemaakt, nadat de langspeler in zwang raakte? Het is zo’n vraag waar ik eigenlijk nog nooit over heb nagedacht. Eind jaren veertig werd de langspeelplaat geïntroduceerd. Door de lagere snelheid (33 toeren) en kleinere groefafstand kon er veel meer muziek in het vinyl worden geperst: wel een half uur per kant. Tot die tijd moesten muzikanten het doen met de 78 toeren-platen, waarop per kant maar ruimte was voor een liedje van maximaal vijf minuten.

gramophone-phonograph-antique-vectorAls zo’n vraag bij mij opborrelt, is mijn tweede gedachte altijd: dat heeft vast iemand anders zich ook al afgevraagd. Ik hoef het alleen maar te googelen. En inderdaad, iemand heeft zich dat al eens afgevraagd. Maar dat is dan ook bijna alles. Een eenduidig antwoord is gewoon niet te vinden. Wel een hele ruwe schatting. Volgens Wiki Answers worden er 50 albums per week uitgebracht door de Amerikaanse en Britse muziekindustrie. Als je 1940 als startpunt neemt, kom je op de volgende som: (50*52)*73 = 189.800 platen. Maar dat is alleen de Angelsaksische muziekindustrie, en vroeger was de intensiteit lager waarmee albums werden uitgebracht, en er zitten compilatieplaten tussen, en, en, en …

Ik vroeg het me af, omdat ik me realiseerde dat het ontzettend moeilijk is een goede plaat te maken. De voorwaarden om een plaat ‘goed’ te noemen, zijn uiteraard heel verschillend. Dat hangt ook heel erg van het doel van de artiest af: van lekker incashen op de tijdgeest tot de ambitie om een tijdloos document te maken. De ene keer vind je iets mooi wat je over een jaar echt niet meer kunt horen, maar de andere keer blijft zo’n plaat de rest van je leven bij je.

Het mooie is, hoe goed of slecht een plaat ook is, élke plaat heeft zijn eigen verhaal. Mijn gevoel zegt dat die kleine 190.000 aan de magere kant is. Maar het zijn op zijn minst dus wel 190.000 schitterende verhalen: van artiesten die bijvoorbeeld ergens in een schuur op geleende apparatuur hun eerste muzikale roerselen aan de band toevertrouwden, tot aan het coole interview met Rick Rubin over Kanye Wests laatste album.

Eagles met helemaal links Leadon

Eagles met helemaal links Leadon

Eagles

Wat ik een goede plaat vind, zou ik écht op geen enkele wijze kort kunnen uitleggen. Wel wat ik goed áán een plaat vind. Maar eigenlijk is dat ook niet erg interessant. Wat ik wel kan zeggen is dat ik Desperado (1973) van de Eagles een ontzettend gave plaat vind. En dat komt eigenlijk door de vreemde eend in de bijt die het nummer van vandaag ‘Bitter Creek’ is.

De ontzettend mooi geproduceerde plaat met prachtige liedjes die zich bewegen tussen country en rock, zou voor mijn smaak te glad en te bedacht kunnen zijn. Maar dan zit er ineens een ontzettend duister, akoestisch nummer tussen alle hitjes. Ik HOU van popplaten waar dankzij zo’n liedje als ‘Bitter Creek’ een donkere rand omheen komt. Een ander voorbeeld is bijvoorbeeld ‘Gold Dust Woman’ op Rumors van Fleetwood Mac. Ook zo’n donker nummer dat daarmee de hele (verder al perfecte plaat) tot grote hoogten stuwt.

Over Desperado en Eagles is verder heel veel te vertellen. De plaat was bijvoorbeeld de eerste waarop de band een concept losliet; outlaws in dit geval. Verder vochten de bandleden elkaar de tent uit en klaagden ze elkaar aan, tot op het zielige af. Maar het gaat nu om dit liedje.

desDat is geschreven door Bernie Leadon, een van de oprichters van de Eagles, die de band in 1975 alweer vaarwel zei na vier jaar trouwe dienst.[1] Hij neemt ook de zang voor zijn rekening, het enige nummer op deze plaat waar hij dat mag. De andere liedjes die hij schreef en zong bij de Eagles lopen wat meer in pas met wat iedereen zich voorstelt bij deze band. Dat maakt ‘Bitter Creek’ bijzonder. Luister eens naar hoe op 2:12 zang en gitaar samenvallen in een melodietje dat je blijft achtervolgen, ook al is het nummer allang afgelopen.

‘Bitter Creek’ is het onopvallende opvallende duistere nummer van Desperado. Het zet de andere soms zoetgevooisde liedjes in de juiste context, waardoor dit in ieder geval één goede plaat is van de minstens God weet hoeveel platen die ooit zijn uitgebracht.

  1. [1]Dit jaar stond hij voor het eerst weer op de planken met zijn oude bandmakkers.

Tags: , , , , , , ,

-->