nummer van 31/07/2013 door

‘Free Bird’ van Lynyrd Skynyrd

Niemand durft zich te wagen aan de beste gitaarsolo ooit

Lynyrd Skynyrd- Free Bird (LIVE) 1977

Deur in huis: ‘Free Bird’ is voor Lynyrd Skynyrd-fans het belangrijkste nummer uit het oeuvre van de band. Waar bij het grote publiek vooral een belletje gaat rinkelen bij de eerste tonen van ‘Sweet Home Alabama’, krijgt menig skynhead een weemoedig gevoel bij het horen van de orgelsound die dit tien minuten durende epos inluidt. En dat terwijl het weinig gescheeld had of het nummer had debuutalbum Pronounced ‘lĕh-‘nérd ‘skin-‘nérd nooit gehaald. De platenmaatschappij vond ‘Free Bird’ te lang en kon zich niet voorstellen dat een radiozender het nummer ooit zou spelen. De band kon zich hierin vinden, maar voornamelijk uit onverschilligheid hebben ze het toch maar aan het album toegevoegd als afsluiter. Binnen een mum van tijd zou ‘Free Bird’ de absolute doorbraak betekenen voor de band uit Florida. Fans zingen de tranentrekker woord voor woord mee, vanaf de legendarische eerste zin “If I leave here tomorrow, would you still remember me?” – een vraag die gitarist Allen Collins gesteld kreeg door zijn vriendin, toen ze uit zijn leven verdween. Toen de band tijdens de concerten die volgden op de plotselinge dood van Skynyrd-zanger Ronnie Van Zant in 1977 het nummer lange tijd als eerbetoon instrumentaal speelde, kon het publiek zich echter passend bedwingen. Het bleef muisstil.

Dé gitaarsolo

Het hoogtepunt van ‘Free Bird’ zit echter, hoe mooi ook, niet in de bijdrage van Van Zant. De body van het nummer, de coupletten en refreinen, eindigt al ongeveer op de helft van de tien minuten. Wat volgt is een weergaloos gitaarduel tussen gitaristen Gary Rossington en Allen Collins. Ze vullen elkaar aan, wisselen elkaar af, dagen elkaar uit, spelen de ene keer harmonieën en de andere keer weer puntige begeleidingspartijen. Dit alles wordt ondersteund door een hyperopgefokte ritmesectie die het grootste deel van de tijd de vaart erin houdt met een perfect dansbare uptempo beat, maar af en toe spanning opbouwt met een climaxerende roffel die het einde lijkt aan te kondigen, maar dan telkens weer toch weer wordt opgevolgd door dat aanstekelijke tempo. Climax na climax, zo belachelijk vaak dat menig muziekjournalist deze vijf minuten gitaargeweld heeft bestempeld als beste solo ooit.

Dat je ‘Free Bird’ niet mag afzetten voor de solo is geëindigd, mag dus duidelijk zijn. In de film Elizabethtown (2005) neemt een feestband dit wel erg letterlijk, wanneer de vogel, die toepasselijk boven het podium als decorstuk fungeert, vlam vat en binnen een mum van tijd de hele zaal in lichterlaaie zet. De band speelt ongestoord door. ‘Free Bird’ moet afgemaakt worden.

Elizabethtown Movie Freebird scene. Lynyrd Skynyrd

Rock ’n roll-grap

Omdat de solo van ‘Free Bird’ zo extreem lang en technisch is, duurde het niet lang voor het nummer door menig rockfan als onspeelbaar werd bestempeld. Iedere band die het voor elkaar kreeg de eindstreep te halen, werd gezien als ultieme coverkampioen, en dus is het logisch dat maar weinig muzikanten hun vingers durfden te branden aan een interpretatie. Een verzoek om ‘Free Bird’ is dan ook vaker een manier om een band belachelijk te maken dan een serieuze aanvraag. Ook in 2013 gebeurt het in Amerika nog tijdens bijna ieder concert dat iemand, tijdens een moment van stilte, zijn moed bij elkaar raapt en zo hard hij kan FREEEEBIIIIIRD door de zaal schreeuwt. Of het nu om een blazersorkest gaat, een house-dj, of een rockband; iedereen gaat voor de bijl. Het fenomeen is zo bekend dat auteur Mitch Myers in 2007 de roman The Boy Who Cried Freebird: Rock & Roll Fables and Sonic Storytelling schreef, een fictief verhaal over de jongen die als eerste ter wereld het idee kreeg om een band op deze manier te bespotten. De grap is inmiddels verworden tot een van rock ’n rolls grootste clichés, en de ene artiest gaat er beter mee om dan de andere. Kijk maar even mee.

Nirvana

Nirvana’s legendarische unplugged concert in New York bevatte veel ongemakkelijke stiltes, waarbij zanger Kurt Cobain weinig meer deed dan ongeïnteresseerd een sigaret roken en wat voor zich uit turen. Een enthousiasteling in het publiek houdt het niet langer. FREE BIRD! Cobain reageert droogjes en licht geërgerd met “I’ve been waiting for that”, waarop de invalbassist van The Meat Puppets zijn middelvinger opsteekt en de woorden “I’ve got a free bird for ya right here” de zaal inslingert. Later in de set zou de band nog reageren door een ironische versie van ‘Sweet Home Alabama’ in te zetten.

Nirvana – Something In The Way (Unplugged In New York).mp4

Bill Hicks

Ja, de meeste artiesten reageren op zijn zachtst gezegd geprikkeld op deze slechte grap. Komiek Bill Hicks wordt in onderstaande video zo boos dat hij meteen maar voorstelt om het hele mensenras uit te roeien, aangezien ze zo vervelend zijn: “Hitler had the right idea, he was just an underachiever!” Rustig aan Bill…

Bill Hicks – Freebird

Ben Folds

Je kunt roepen wat je wilt, maar niemand covert ‘Free Bird’. Tenminste… Dat het ook anders kan, bewijst Ben Folds. De man neemt regelmatig verzoekjes aan, maar dat hij serieus in zou gaan op de bekende schreeuw had niemand verwacht. Sympathiek.

Ben Folds – Free Bird Live in NYC

Tags: , , , , , ,

-->