nummer van 08/05/2013 door

‘Johnny Too Bad’ door Taj Mahal

Veruit mijn meest favoriete reggaenummer

Taj Mahal Johnny Too Bad

‘Johnny Too Bad’, in de uitvoering van Taj Mahal, is veruit mijn meest favoriete reggaenummer. Redenen te over. Ik noem er drie.

1. De intro

Taj MahalDe intro alleen al, waar vijftig seconden rustig de tijd voor wordt genomen, verraadt al dat er iets heel moois staat te gebeuren. Eigenlijk is die intro een beetje een opschepper, een mooiste meisje van de klas dat lang voor het eindbal en de bijbehorende miss-verkiezing al veel te hoog van de toren blaast. Ik bedoel, luister eens naar dat allereerste gitaarnootje. Het is een flageolet, een boventoon, die je bereikt door op een gitaar niet je vinger helemaal op een vakje op de hals te drukken, maar alleen de snaar recht boven de fret heel lichtjes aan te raken. Een trucje dat iedere gitarist kent en daarom ook nauwelijks gebruikt, maar wanneer het zo lieflijk, zo breekbaar en zo kristalhelder klinkt als deze, dan mag het.

Even lief klinken de eerste daadwerkelijk gespeelde gitaarakkoorden. Ze liggen een beetje simpel in het gehoor, maar wanneer dat prachtige orgeltje (eveneens kristalhelder!) erbij komt resoneren op 0:17  valt alles op zijn plek. De intro vertelt je: “Ga even rustig zitten en luister naar dit liedje. Je gaat het heel mooi vinden.” Op 0:35 verandert het akkoordenschema en krijgt de orgel een prominentere rol. Ik kan me vergissen, maar volgens mij is je aandacht nu volledig getrokken. Oortjes gespitst, klaar voor het eerste couplet.

2. De sfeer

Waar de meeste nummers in het genre beter geschikt zijn voor het weer van de afgelopen drie dagen, sluit ‘Johnny Too Bad’ perfect aan bij een toch ietwat tegenvallende dag als vandaag. De thematiek van een gemiddeld reggaenummer valt – even kort door door de bocht – in een van de volgende drie categorieën:

  1. politiek (hetzij optimistisch of alarmerend)
  2. overdreven chill (zonneschijn, niks aan de hand)
  3. spiritualiteit (jah, zionisme)

De teneur van deze ‘Johnny Too Bad’ is echter anders. Teleurgesteld is het woord, oprecht teleurgesteld. Het is een klein verhaaltje over een jongen die het maar niet lukt om het juiste pad te bewandelen, en de verteller schudt zijn hoofd. De concrete beelden die worden opgeroepen zijn inspirerender dan groteske thema’s als de bevrijding van de geest of de terugkeer naar Zion.

Walking down the road
With your pistol in your waist,
Johnny you’re too bad.
Walking down the road
With your ratchet in your waist,
Johnny you’re too bad.

Natuurlijk is dit geen unicum (Bob Marleys ‘Johnny Was’, toevallig ook over een Johnny met pech, is ook absoluut fantastisch), maar wat mij betreft zou reggae meer van dit soort liedjes kunnen gebruiken. De wrange combinatie van dat overbekende, zomerse geluid en de keiharde teleurstelling in de stem van Taj Mahal werkt als een trein. Wat ons brengt naar het volgende punt.

3. Taj Mahal

Niet alles wat deze drieënenhalve minuut geweldig maakt, kan worden toegeschreven aan songwriting. Deze is namelijk in handen van The Slickers, een typisch Jamaicaanse reggaegroep uit de jaren 60/70. Ze schreven het nummer voor de soundtrack van Jimmy Cliffs uitmuntende film The Harder They Come (1972), misschien wel dé reggaefilm. Hoewel de groep alle lof verdient om de catchyness van het liedje, is hun versie toch te weinig cynisch om je echt te grijpen. Het klassieke reggaestramien zit ze tegen.

The Slickers – Johnny Too Bad

De in 1942 in New York geboren Taj Mahal heeft echter helemaal geen last van dat stramien. Sterker nog: hij is een bluesmuzikant die, zijn gehele oeuvre bezien, nauwelijks reggae heeft gemaakt. Je hoort aan de subtiele gitaartokkels die hij her en der over het nummer heeft uitgestrooid dat dit een man is die iets meer aan de muziek wil toevoegen dan de gangbare upstrokes van de doorgewinterde reggaegitarist. Maar die tokkels zijn niet datgene wat deze uitvoering zoveel beter maakt. Het is puur tekstinterpretatie. Taj Mahal neemt de tijd in zijn versie, laat zijn warme stem het werk doen. Je stelt je voor dat hij je indringend aankijkt, met grote ogen, en zegt: “Johnny, you’re too bad.” Als de bezorgde, wijze vader die je af en toe nodig hebt, niet als de profeet die de helft van de echte reggaezangers maar al te graag wil zijn, of de gezellige zonaanbidder die de andere helft zich waant. Honderd procent zeker dat Johnny zou luisteren. Ik in ieder geval wel.

Tags: , , , , , , ,

-->