nummer van 24/03/2013 door Sjoerd Handgraaf

‘Farewell Transmission’ van Songs:Ohia

Verkenner van de donkere hoeken van de ziel

Naar aanleiding van het plotselinge overlijden van zijn favoriete muzikant Jason Molina, bewijst eeuwige fan Sjoerd Handgraaf hem een laatste eer met dit gastblog. Via de tekst van ‘Farewell Transmission’ geeft hij een rondleiding door de diepste krochten die de ziel van deze muzikale held kende.

Songs: Ohia – Farewell Transmission

Sommige artiesten lijken simpelweg niet volledig te zijn uitgerust voor wat andere mensen ervaren als Het Gewone Leven. Voor hen voelt het leven als een verjaardagsfeest van iemand de ze niet kennen. Ze horen er niet thuis.

Soms slaagt de artiest erin om dit enigzins te verbergen in de muziek en juist te vertalen naar vrolijke nummers, men neme een Brian Wilson. Anderen geven het zoeken naar de zin op en wentelen zich in de rol van het onbegrepen genie, soms met de ergste gevolgen, zie Elliott Smith.

De krochten van depressie

Jason MolinaJason Molina, de man achter Songs:Ohia pakte het anders aan. Waarschijnlijk waren het zijn working class roots en bijbehorende arbeidsethos (hij groeide op in een woonwagenkamp in het mijnstadje Lorain, in Ohio), maar hij gedroeg zich nooit als de onbegrepen artiest. Integendeel, interviews en optredens waren altijd zeer gemoedelijk en beleefd. Een simpele, vriendelijke jongen uit de MidWest. Op het eerste gezicht een groot contrast met zijn muziek. Molina gebruikte de muziek geenszins om weg te vluchten van zijn depressie. In plaats daarvan zocht hij het in zijn nummers vol op. Als een soort scout ten tijde van The American Frontier verkende hij de uiterste hoeken van het bestaan en de donkerste krochten van depressie, terwijl je als de luisteraar op een veilige afstand op je huifkar kon blijven zitten. Maar zijn rapport van de verkenning was altijd hetzelfde. Om met J.C. Bloem te spreken: “Altijd november, altijd regen, / Altijd dit lege hart, altijd.” Ondanks dit alles, was er in de muziek nauwelijk sprake van zelfmedelijden. Het was meer een soort gelaten constatering dat Molina niet voor dit leven was gemaakt.

Productief

Het is eigenlijk onmogelijk, en in mijn mening ronduit ongepast, om Molina op basis van één nummer te beoordelen. Sinds 1996, toen zijn debuutsingle ‘Nor Cease Thou Never Now’ als Songs:ohia uitkwam, bracht hij meer dan twintig full-length albums, acht ep’s en dertien singles uit, onder de noemers Songs:ohia, Jason Molina en Magnolia Electric Co. De verschillen in stijl tussen de albums zijn enorm, variërend van eenzame singer-songwriter dat lijkt te zijn opgenomen in een badkamer tot een volledige countryband met strijkers. De thematiek bleef echter altijd hetzelfde.

Maar in 2009 kwam zijn productiviteit plotseling tot stilstand. Een aantal tours werden geannuleerd wegens gezondheidsomstandigheden, en daarna verdween hij uit beeld. Na twee jaar doodse stilte werd er in 2011 op zijn website door zijn familie de mededeling gedaan dat Molina die tijd had doorgebracht in verschillende afkickcentra, om te werken aan een alcoholprobleem. In mei van 2012 verscheen er een persoonlijk bericht van Molina op de site dat het beter met hem ging, en later dat jaar verscheen de prachtige limited edition Autumn Bird Songs 10″. Daarna was het stil, totdat afgelopen week het bericht verscheen dat hij op zaterdag 16 maart is overleden, op slechts 39-jarige leeftijd, als gevolg van orgaanfalen door overmatig alcoholgebruik.

Farewell Transmission

Magnolia Electric Co.‘Farewell Transmission’ is het openingsnummer van het album Magnolia Electric Co., opgenomen door de legendarische Steve Albini. Vlak voor de opname van dit nummer besloot Molina dat de band en de sound van het album nog wel wat meer leden kon gebruiken dus hij belde op het laatste moment nog een aantal bevriende muzikanten in Chicago om naar de studio te komen. Uiteindelijk stonden er twaalf muzikanten in de studio. Meer dan de helft had het nummer nog nooit gehoord, dus Molina speelde het een paar keer voor, maar daarna werd het nummer direct live opgenomen.

‘Farewell Transmission’ bevat alles wat goed is aan Molina: een sound die het midden houdt tussen country, blues en gospel, en krachtige, donkere teksten zonder zich te verliezen in teen angst. Het nummer begint met een eenzame slidegitaar begeleid door een simpele drum. De slaggitaar laat in de achtergrond weten dat hij er is maar wacht nog even met binnenkomen. Na een simpele, maar ontzettende catchy drumbreak komt de band onmiddellijk in een soort Neil Young and Crazy Horse-achtig ritme. Je ziet direct uitgestrekte korenvelden, eenzame telegraafpalen en een sjokkende trein voor je. De eerste woorden worden gesproken en zetten direct de toon: “The whole place is dark.” Zoals eerder opgemerkt, Molina draaide er niet graag omheen. Het eerste vers kabbelt voort, en aan het einde komt er een hint van een refrein aan, met de slidegitaarriff van de intro als een soort lead, maar het refrein, zonder zang, wordt niet doorgezet en het nummer belandt weer in het sjokkende truckersritme.

Maar aan het eind van dit vers wordt de tekst ineens een stuk donkerder:

I’ll streak his blood across my beak
dust my feathers with his ashes
I can feel his ghost breathing down my neck

Het nummer knalt dan direct voor het eerst door in iets dat op een refrein lijkt. “I will be gone, but not forever” zingt Molina. Maar al gauw schakelt de band weer terug naar het ritme en Molina deelt met ons een van zijn vele waarheden:

the real truth about it is, no one gets it right
the real truth about it is, we’re all supposed to try. (…)
the real truth about it is
my kind of life is no better off
if I got the maps or if I’m lost

Op 5:18 komen we eindelijk bij de essentie en climax van het nummer. De band is dan inmiddels op volle sterkte, je kunt horen dat iedereen het nummer inmiddels onder de knie heeft.

En dan opeens is daar een soort van meerstemmig gospelkoor, dat op bezwerende toon ontelbare keren “Long dark blues” bromt. Zowel de slide als de leadguitar gaan gedurende dit stuk helemaal los, maar na een aantal keer hoor je Molina de band langzaam naar het einde begeleiden. “Listen” zegt hij, ongetwijfeld ook tegen Steve achter de knoppen, en om de beurt verdwijnen er instrumenten, totdat het nummer voor een tel eindigt met alleen drums en het koor. “Listen” zegt Molina nog een keer en het nummer is klaar.

Farewell Transmission.

Vaarwel, Jason Molina.

Tags: , , ,

-->