nummer van 17/03/2013 door Freek Janssen

‘Ne Me Quitte Pas’ van Jacques Brel

Iedereen heeft recht op minimaal twee obsessies. Voor gastblogger Freek Janssen zijn dat media en muziek. Van het eerste heeft hij zijn werk gemaakt: begonnen als journalist bij de PZC en Brabants Dagblad, later stapte hij over naar de PR. Zijn muziekobsessie begon als 8-jarige met een cassetterecorder bij de Top 40 en de Top 100 Aller Tijden. Toen hij twee keer zou oud was  stond hij in een kabouterpak op het podium Green Day te zingen, nu zijn leeftijd weer verdubbeld is probeert hij op zijn blog ondergewaardeerde liedjes de aandacht te geven die ze verdienen. 

"NE ME QUITTE PAS" "BREL"

Wanhoop, schuldgevoel, vernedering, radeloosheid en pure onderwerping. ‘Ne Me Quitte Pas’ van Jacques Brel is het ultieme zwelgen in liefdesverdriet. Zo erg, dat het pijn doet bij het luisteren. Het brengt je van je stuk; je voelt een medelijden met Brel en een plaatsvervangende schaamte voor zijn kruiperige pogingen om een liefde te redden die toch al lang verloren is.

Dat is ook de reden waarom ‘Ne Me Quitte Pas’ het beste liefdesverdriet-liedje ooit is (of het op één na beste, daarover later meer). Muziek wordt eigenlijk pas interessant als het een beetje wringt. Dat kan zijn door een onverwachte wending; dEUS is er een meester in, maar zelfs het succes van de megahit ‘Someone Like You’ van Adele is gebaseerd op onverwachte stemmingswisseling – lees de analyse.

Smeken

Jacques Brel pijnigt zijn luisteraar in ‘Ne Me Quitte Pas’ met een vurig pleidooi aan zijn geliefde: ga alsjeblieft, alsjeblieft, niet bij me weg. Tussen talloze herhalingen van de smeekbede ‘Ne Me Quitte Pas’ haalt Brel alles uit de kast om zijn meisje op andere gedachten te brengen: haar de wereld te beloven, de ellende die ze doormaken te relativeren en haar ervan te overtuigen dat hij zijn leven zal beteren. Van hoop naar schuld bekennen en smeken.

Mimiek

Jacques BrelHet meest schrijnende is de zin “On a vu souvent rejaillir le feu de l’ancien volcan qu’on croyait trop vieux.” Niet eens vanwege de betekenis (dood gewaande vulkanen komen ook weer vaak tot leven, dus waarom onze liefde niet), maar vooral ook door de mimiek in het gezicht van Brel tijdens de beroemde live-registratie van het nummer.

Deze regel volgt op een refrein, waarna de melodie een verrassende wending neemt. De steeds trager herhaalde smeekbede ‘Ne Me Quitte Pas’ wordt ingeruild voor hoopvolle klanken, het tempo versnelt. De eerste keer in het liedje dat Brel dit foefje toepast zit je als luisteraar nog op het puntje van je stoel: zou er tóch nog hoop zijn? Brel begint dan zijn beloftes op te sommen: “Moi, je t’offrirai des perles de pluie venues de pays où il ne pleut pas.” Na het tweede refrein is duidelijk dat hij het zelf eigenlijk ook heeft opgegeven. De vulkaan gaat nooit meer uitbarsten, en Brel weet dat.

Ne me quitte pas, ne me quitte pas, ne me quitte pas. Alsjeblieft…

Een les voor iedere muzikant

Deze live-versie is een les voor iedere muzikant die wil leren om meer gevoel in zijn optredens te leggen. Jacques begint op het podium te zweten, met zijn hoofd te schudden en het lijkt alsof hij echt in tranen uitbarst. Mijn vriendin heeft deze video laten zien aan een koor in een training die als doel had om authentieker op het podium over te komen. Alleen al het kijken van het filmpje maakte zware indruk.

url-4Liefdesverdriet

Nu ben ik sowieso al een sucker voor melancholische muziek, maar niets is zo fijn als het zwelgen in het liefdesverdriet van een ander. Deze van Brel strijdt om de titel van beste liefdesverdriet-liedje ooit met een ander lesje in vernedering: ‘I Want You’ van Elvis Costello. Waar Brel – tegen beter weten in – alles uit de kast haalt om zijn vriendin ervan te overtuigen om bij hem te blijven, geeft Costello zich volledig over aan walging en jaloezie vanwege de nieuwe liefde van zijn ex. “Oh no my darling, not with that clown!” Ook in dit nummer wordt de titel eindeloos herhaalt, als een soort mantra. I want you, waarom ben je verdomme bij me weg?

Ontstaan

Over het ontstaan van ‘Ne Me Quitte Pas’ wordt gezegd dat Brel het heeft geschreven voor zijn maîtresse Zizou, die hij had bezwangerd, waarna hij ontkende dat hij iets met de baby te maken had. Deze reactie was een reden voor Zizou om abortus te plegen.

Opmerkelijk is dat de Belgische chansonnier het liedje twee jaar na de release in 1959 ook in het Nederlands heeft ingezongen, met de titel Laat me niet alleen.

Jacques Brel Laat Me Niet Alleen (Ne Me Quitte Pas)

Authentiek

Needless to say dat dit het niet haalt bij het origineel. Al was het maar vanwege die live-versie met die traan, die een les is voor iedere muzikant die wil leren om meer gevoel in zijn optredens te leggen. Mijn vriendin heeft deze video laten zien aan een koor in een training die als doel had om authentieker op het podium over te komen.

Alleen al het kijken van het filmpje maakte zware indruk.

Tags: , , , , , , , ,

-->