nummer van 02/03/2013 door

‘Masanga’ van Jean Bosco Mwenda

Gitaargetokkel reist zelf de wereld over

Jean Bosco Mwenda – Masanga

Het is maandagavond en Bhi Bhiman staat op de affiche van de gratis concertavonden in de Comedy Club in Parijs. Terwijl het publiek de zaal langzaamaan vult, draait gastheer Remy Kolpa Kopoel zijn gebruikelijke, op de artiest afgestemde, set terwijl hij geduldig wacht totdat iedereen zijn tafeltje gevonden heeft. De folk-georiënteerde mix komt tot een rond einde en Remy klimt het podium op om zijn eregast aan ons voor te stellen. We mogen het niet vergeten: wij hebben hem als eerste hier gezien! Remy’s woorden zijn warm en gemeend; Bhiman is een groot talent, gisteren (bij wijze van) nog bij Jools Holland en nu hebben wij hem! “Madames, mademoiselles et monsieurs, je vous présente…Bhi Bhiman!” De zanger komt vanuit een donkere hoek uit de zaal het podium op lopen, zachte glimlach op zijn gezicht, duidelijk blij hier te zijn. Dat hij niks heeft kunnen verstaan van zijn aankondiging weten we allemaal, maar hij is beleefd en bedankt RKK alsnog voor de mooie woorden. Gitaar om de schouder, stemapparaat paraat, ogen dicht, en hij begint. Hij tokkelt. Een engelachtige melodie komt de zaal tegemoet. Simpel en betoverend.  Hij speelt ‘Masanga’ van Jean Bosco Mwenda.

Jean Bosco Mwenda (ook wel Mwenda wa Bayeke) is een Congolese gitarist, bekend om zijn tokkeltechniek. Tenminste, dat is wat we over hem te weten kunnen komen; dat hij als een van de eerste Congolese muzikanten die deze techniek gebruikte een grote invloed gehad heeft op Afrikaanse artiesten uit zijn tijd. Buiten de grote lijnen hebben we weinig: zijn geboorte (1930, Lubumbashi, Congo), het werk van zijn ouders (vader was betrokken bij de katholieke kerk), doodsoorzaak (1990, auto-ongeluk, Zambia). Zijn carrière (van radiopresentator tot bankmedewerker, tourmanager, hoteleigenaar, en natuurlijk muzikant) is nogal spectaculair, maar de details jammer genoeg niet te traceren. En met als enige bron voor interessante citaten het nogal zouteloze interview op deze website is het een moeilijke zaak een mooi portret te schetsen van de gitarist. Of hij had een slechte dag, of hij vond het heel erg grappig geen centimeter mee te geven met de vragen van de interviewer:

Were there other guitarists there?
– There were other guitarists, who played in the cafes. The cafe, that was not the European cafe; the drinks were made in the authentic way, the village way.

How did they play?
– Almost the same style that I play, but this was not exactly the same thing. I changed the style.

How?
– It came to me like that. I also, I don’t know.

Misschien was Mwenda gewoon bescheiden. Chronisch verlegen. Blasé. Wie zal het weten. Hij leek in ieder geval niet de noodzaak te zien van over zichzelf praten. En ergens had hij gelijk, want ‘goede dingen’ bezitten de fantastische kwaliteit zichzelf te verspreiden. Zijn bijzondere tokkelspel ging vanzelf het Afrikaanse continent over en vond zijn weg zelfs tot aan een podium in Parijs, in de vingers van een folkzanger. Via Remy, niet te vergeten.

Tags: , , , , , , ,

-->