nummer van 17/01/2013 door

‘Mr. Johnson Swing’ van Lonnie Johnson

De allereerste gitaarsolo

“Als de gitarist maar niet te veel gitaarsolo’s speelt, daar hou ik niet van.” Mijn gezicht betrok toen mijn gezelschap dat zei, terwijl we in januari 2012 de Bitterzoet binnenstapten om Vanderbuyst te zien spelen. Mijn schrik had twee redenen. De eerste: hardrockband Vanderbuyst bestaat bij de gratie van lange en opzwepende gitaarsolo’s. Ten tweede: hoe kun je goede solo’s nou niks aan vinden?

De eerste gitaarsolo’s die ik écht ontdekte – die ik probeerde te ontcijferen, in te delen in stukken en waardoor ik me liet meeslepen dwars door de structuur van het liedje – waren die van Slash van Guns N’ Roses. “Een slechte gitarist, net als Jimi Hendrix”, reageerde mijn gitaarleraar toen ik tijdens de les de solo’s van ‘Nightrain’ en ‘All Along The Watchtower’ wilde leren. Over goede en slechte gitaristen had ik op mijn twaalfde geen mening, maar de reden dat die gitaarsolo’s het voor mij deden, was dat er gevoel in zat.

Een jonge Lonnie Johnson

Een jonge Lonnie Johnson

De eerste

Lang was de gitaarsolo voor mij een gegeven waar ik verder niet over nadacht. Hij was er, soms vond ik hem mooi, soms niet. Maar net zoals bij al die andere zekerheden in het leven waarvan je het bestaan gewoon aanneemt, ga je op een dag onvermijdelijk verder vragen. En dat lot trof ook de solo.

Eigenlijk is het vrij simpel. Uiteindelijk heeft al het goeds zijn wortels in de blues. Dus ook de gitaarsolo. En als je daar dan eens een boek over openslaat of de liner notes leest op de achterkant van bootlegs van oude bluesplaatjes, is er altijd één naam die terugkomt waarover wordt gezegd dat hij de eerste solo’s speelde: Lonnie Johnson.

Johnson kwam rond 1890 ter wereld in New Orleans, groeide op in een muzikaal gezin en leerde tal van instrumenten bespelen, maar koos er voor om zich op zijn gitaarspel te concentreren. Hij was zo goed dat hij als een van de weinige bluesgitaristen ook vaak door jazzmuzikanten werd gevraagd. En als een van de weinige klassieke bluesgitaristen uit de jaren twintig van de vorige eeuw, maakte hij ook na de Tweede Wereldoorlog furore.

lonnie-johnson-corbis-640-80

Geluk

Lonnie Johnson wordt dus gezien als dé gitarist die als eerste solo’s op één snaar ging spelen. Daarmee legt hij de basis voor alle solo’s waar we tegenwoordig mee dwepen. Of hij op zijn beurt het trucje nog ergens van heeft afgekeken? Vast wel. Maar Johnson heeft het geluk dat hij de platen heeft opgenomen waarop de solo voor het eerst te horen is.

Hoe dat klonk? Luister maar eens naar ‘Mr. Johnson Swing’. In dat nummer laat hij dat namelijk in de eerste seconden al horen. En alsof hij zijn toehoorders niet vertrouwt, nadat ze net met hun neus op de feiten zijn gedrukt, zingt hij gelijk na de solo: “I want all you people to listen while my guitar sings. Sing for me, guitar.” En hij gaat weer verder waar hij het nummer mee begint: met een mooie gitaarsolo. Een van de eerste.

Tags: , , , , , , , , , , ,

-->