nummer van 09/01/2013 door

‘Where Are We Now?’ van David Bowie

Een goed bewaard geheim

David Bowie – Where Are We Now?

Quote Caitlin MoranDavid Bowie is terug. Schrijfster Caitlin Moran tweette er gisterochtend vroeg als eerste over in mijn Twitter-timeline. De ouwe rocker heeft op zijn verjaardag – hij bereikte de respectabele leeftijd van 66 – een nieuwe single uitgebracht met de ietwat filosofische titel ‘Where Are We Now?’. Niet dat ik me niet kan voorstellen dat good ol’ Dave zichzelf dergelijke vragen stelt, het is immers alweer tien jaar geleden dat hij zijn laatste materiaal uitbracht. Waar waren we gebleven, mensen van nu? Waar zijn we zo ongeveer, nu ik dit liedje het universum in slinger? Ben ik nog relevant? Die laatste vraag wordt natuurlijk vooral gesteld door serieuze muziekjournalisten en Bowie-sceptici, die zich gister en vandaag, enigszins ontdaan door het verrassingselement, wanhopig afvragen of we wel zaten te wachten op een nieuw nummer van een van ’s werelds grootste popsterren.

David Bowie

In 2011 meldde Bowie’s biograaf Paul Trynka nog doodleuk dat het een wonder zou zijn als we ooit iets nieuws van de Britse muzikant zouden horen. Eventueel alleen als het iets betrof dat de wereld op zijn grondvesten zou laten schudden: “I think he would only come back if he thinks he could deliver something that will be seismic”.[1] De mensen die Trynka als belangrijke bron beschouwen (Bowie’s grootste fans wellicht), zagen dit onverwachte cadeautje, deze verrassende voorbode op een vers album waarvan we – afgaand op Trynka’s opmerking – kunnen aannemen dat Bowie er zelf uiterst tevreden mee is, niet aankomen. Maar dat betekent niet dat we niet blij zijn dat ‘Where Are We Now?’ klinkt zoals-ie klinkt. Het is een verdomd mooie ballad, met een bepaalde weemoedigheid, melancholie en treurige nagalm die je in tijden als deze plotsklaps nodig blijkt te hebben.

The Next Day

‘Where Are We Now?’ staat op Bowie’s nieuwe album The Next Day, dat in maart uitkomt. De hoes valt gelijk op. Kenners herkennen Bowie’s plaat Heroes uit 1977 en zien op de voorgrond een wit vlak waarop ‘The Next Day’ een nieuw hoofdstuk inluidt. De ontwerpers van de hoes leggen op dit blog haarfijn uit hoe ze tot het, op het eerste oog vrij eenvoudige design zijn gekomen. Ze wilden iets anders doen, iets nieuws. Iets dat recht zou doen aan de bewogen carrière van de muzikant. Heroes heeft Bowie gemaakt tot wie hij is, en hij zal altijd worden beoordeeld op zijn eerdere platen, zijn groei en ontwikkeling. Het was dus niet meer dan logisch om de hoes uit ’77 in het nieuwe ontwerp te gebruiken, als het ware terugblikkend naar een rijke geschiedenis – met op de voorgrond een simpele grafische aanduiding dat we toch echt een plaat uit 2013 voor ons hebben. Heroes was overigens geen willekeurige keuze:

…the new album is very contemplative and the “Heroes”cover matched this mood. The song Where are we now? is a comparison between Berlin when the wall fell and Berlin today. Most people know of Bowie’s heritage in Berlin and we want people to think about the time when the original album was produced and now.

Om de overeenkomsten met het in Berlijn opgenomen Heroes te benadrukken, blikt de video van ‘Where Are We Now?’ terug op Bowie’s tijd in de Duitse hoofdstad. Het is te hopen dat The Next Day evenveel emotie en waardering afdwingt als de eerste single. (Ik zet mijn geld op het nu al wonderschoon klinkende ‘You Feel So Lonely You Could Die’, track 13).

Misschien is ‘Where Are We Now?’ zelf niet het mooiste aan dit hele verhaal, maar de manier waarop het nummer de luisteraar bereikte en het nieuwtje zich wereldwijd verspreidde. De eerste speculaties over nieuw werk van de charismatische zanger begonnen namelijk letterlijk een paar uur voordat de single daadwerkelijk verscheen. De ontwikkelingen rondom het ‘geheime’ album – hoewel ik niet geloof dat het angstvallig geheim werd gehouden – kwamen nooit aan het licht. The Guardian vindt dat een prestatie op zich:

Of course, the main reason it’s created such a fuss is simply because no one knew. It’s incredible that, in an era of gossip websites and messageboard rumours, one of the biggest stars in the world, presumed retired, can spend two years making a new album without the merest whisper of it reaching the public. But somehow he did it.

Bowie deed in zekere zin het tegenovergestelde van hoe je het anno 2013 hoort te doen (of waar je nauwelijks aan ontkomt): je nieuwe album aankondigen via verschillende (digitale) kanalen, hints meegeven aan je fans, de verwachtingen trapsgewijs vergroten, met extra foto’s en video’s de aandacht vasthouden – alles om ervoor te zorgen dat het verzadigde publiek toch vol verlangen kan uitkijken naar het al dan niet gehypete eindproduct. Nee, van Bowie wisten we tot voor kort alleen dat hij waarschijnlijk nooit meer een nummer zou opnemen. Het veertigjarige jubileum van Ziggy Stardust, afgelopen zomer, was zelfs geen reden voor de man om de media in zijn geïsoleerde wereld toe te laten. En als we al wisten dat hij geen afscheid had genomen van de muziek, werden we nooit getrakteerd op vage snapshots vanuit de studio of een onbedoelde verspreking van iemand die gedurende die twee jaar ook aan het nieuwe album sleutelde. De beste man werkte gewoon twee jaar aan een nieuw album. Niets meer, niets minder. Oké, we hebben het wel over David Bowie. Als ík twee jaar aan een album zou werken en als een duveltje uit een doosje… tja. Volgens The Guardian is het Bowie ten voeten uit. Voorspelbaarheid binnen het onvoorspelbare.

Furthermore, he’s managed to maintain the myth and mystique that was always central to his stardom and his art in a world where rock and pop music has almost no myth or mystique left, an age of 360-degree connectivity, where pop stars are supposed to be perpetually available to their fans via social networking. But as we’ve already established, David Bowie has always shown a brilliant understanding of how to promote records.

  1. [1]Bron.

Tags: , , , , , , , ,

-->