nummer van 08/11/2012 door

‘Love For Sale’ van Cannonball Adderley

Weinig oefenen en toch verschrikkelijk goed

Cannonball Adderley – Love For Sale

Het was een van de betere optredens die ik vorig jaar zag. Han Bennink (percussie), Ernst Glerum (contrabas), Michael Moore (saxofoon en klarinet) en Harmen Fraanje (piano) deelden tijdens de eerste editie van Jazzfest Amsterdam in november 2011 het podium. Het sympathieke festival dat in de Amsterdamse Studio/K plaatsvond, had met deze samenwerking een schitterende primeur. Oude en nieuwe namen, maar stuk voor stuk bekend en gerenommeerd in de jazzwereld. Behalve de noviteit van het optreden en de schitterende muziek, was het ook een prachtig gezicht. Bennink die volkomen autonoom opereert en op de meest gekke manieren zijn soms onnavolgbare ritmes speelt. En Glerum die al vaker met Bennink heeft gewerkt en zich daardoor niet van de wijs laat brengen. Net als de Amerikaan Moore (die in 1982 naar Nederland verhuisde). Hij ging met zijn klarinet regelmatig het duel aan met Bennink. En dan had je ook nog Fraanje die vanachter zijn piano op elegante en gevoelige wijze van de vrije improvisatie een verhaal wist te maken. Vier doorgewinterde musici met elkaar op zoek naar een geluid dat de som der delen moest overstijgen. Soms verdwaalde er eentje, maar dan zorgde anderen er wel weer voor dat die terugkwam.

Han Bennink in opperste concentratie.

Kind Of Blue

Meer dan bij welke muziek dan ook is jazz de muziek van improvisatie en het vrije spel. Een van de bekendste jazzplaten ooit bijvoorbeeld, Miles DavisKind Of Blue (1959), is bijvoorbeeld zo vrij mogelijk opgenomen. Davis had een paar richtlijnen klaarliggen toen de musici de studio inkwamen, oefende weinig tot niet en liet de spontaniteit van het moment zoveel mogelijk de muziek bepalen. De plaat ging daarna miljoenen keren over de toonbank.

Het is die hang naar muzikaal avontuur van jazzartiesten die me als luisteraar zo boeit. In plaats van de afgebakende coupletten, refreinen, bruggen en solo’s, zijn er melodieën die niet steeds herhaald worden en is er een spel tussen de musici dat zich aan je oren ontvouwt terwijl je zo’n plaat draait. Terwijl het geconstrueerde popliedje vaak maar een kleine cirkel beschrijft, neemt bijvoorbeeld zo’n liedje van Kind Of Blue je een flink eind mee verderop. En net zoals met die artiesten; als je als luisteraar verdwaalt, wordt je op een gegeven moment vanzelf wel weer het goede pad opgetrokken.

Cannonball

Ik noemde Miles Davis niet zomaar. Iedereen kent Kind Of Blue, de meesten kennen Bitches Brew (1970), of Milestones (1958). En net weer iets minder mensen kennen Somethin’ Else (1958). Dat is trouwens geen Miles Davis-plaat, maar van een van de saxofoonspelers die ook op Kind Of Blue is te horen, Cannonball Adderley genaamd.

Op Somethin’ Else heeft Adderley een heuse supergroep verzameld. Art Blakey drumt, Hank Jones speelt piano, Sam Jones de bas en Miles Davis de trompet. Hoewel Adderleys naam in groene letters bovenaan prijkt op de hoes, neemt Davis veel van de meest herkenbare solo’s op de plaat voor zijn rekening. Dat is onmiddellijk te horen op ‘Love For Sale’. Het nummer, geschreven door de befaamde componist en liedjesschrijver Cole Porter, is behalve door Adderley en consorten nog door tal van muzikanten gecovered. Omdat ik nooit de kans wil laten liggen Billie Holiday te laten horen, hieronder haar versie van ‘Love For Sale’.

Billie Holiday & Her Orchestra – Love For Sale (Clef Records 1952)

Zoals je hoort is de versie op Somethin’ Else wat onstuimiger, beheerst wilder. Davis neemt je op zijn trompet de eerste twee minuten mee door de straten van New York waar de prostituee rondstruint wiens love for sale is. Daarna neemt Adderley het over en wordt het nog net ietsje ruiger. Waarop Miles na een minuut of vijf de boel weer onder controle brengt en nog even pianist Hank Jones de ruimte geeft.

Jazzfest

Zo goed als op Kind Of Blue of Somethin’ Else zal het niet vlug meer klinken. Maar als je je durft te laten verrassen, kom je zo af en toe nog eens iets tegen. Zoals dat optreden vorig jaar van Bennink en zijn vrienden op Jazzfest. Zaterdag staat de tweede editie gepland. Fraanje opent samen met cellist Ernst Reijseger om 16 uur het festival. ‘Improvisatie op het hoogste niveau in een bijzondere combinatie van piano en cello’, aldus het programmaboekje. We gaan het zien, wie weet.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,

-->