nummer van 11/10/2012 door

‘Louisiana 1927’ van Randy Newman

Kijken door de ogen van dommeriken en helden

Randy Newman – Louisiana 1927

Randy Newman staat bekend om zijn verschillende vertellers vanuit wiens perspectief hij naar de wereld kijkt. In een van zijn grootste hits, ‘Short People’, zingt de verteller over zijn grote hekel aan kleine mensen, met hun ‘vieze kleine vingers, babybenen en hoge stemmetjes’. De verteller is een gek, legt Newman uit. “Het nummer gaat over vooroordelen.” Niet iedereen snapt dat en in de Amerikaanse staat Maryland werd zelfs in 1978 een wet geïntroduceerd om het nummer op de radio te verbieden. Gelukkig snapten wel weer genoeg mensen dat dit onzin was en de wet werd dan ook niet aangenomen.

Randy Newman in New Orleans op het Jazz & Heritage Festival, 2008.

Newman maakt veel gebruik van wat in literatuur ook wel de onbetrouwbare verteller wordt genoemd: iemand die minder over zichzelf weet dan de lezer uiteindelijk weet. Zoals de verteller in ‘Short People’ die denkt dat hij een hekel heeft aan kleine mensen, maar wij weten dat hij bevooroordeeld is en gek (dat laatste dankzij Newman).

Johnny Cutler

Het was eigenlijk de bedoeling dat Johnny Cutler ook zo’n verteller zou worden. Een normale jongen uit het diepe zuiden van de Verenigde Staten. Newman riep hem in het leven om zijn verhaal te laten vertellen over het leven in het zuiden van de VS. Johnny Cutler zou het centrale figuur worden op zijn vijfde album. Maar gaandeweg het proces stapte Newman af van het idee om een conceptalbum door de ogen van Cutler te maken. De demo’s die hij al had opgenomen werden in 2002 uitgebracht als extraatje bij Good Old Boys (1974), zoals die vijfde plaat uiteindelijk zou gaan heten.

Newman, zelf in Californië geboren en er grotendeels opgegroeid, had al lang een fascinatie met het zuiden van de VS. Op Good Old Boys laat hij al zijn verbeelding los op de inwoners. Opener ‘Rednecks’ is zo’n typisch voorbeeld van een Newmanliedje met een nogal provocerende verteller. Op satirische wijze rakelt deze redneck alle vooroordelen over zichzelf op. Hij is langzaam, haat de ‘smart ass jews from New York’ die grappen maken over zuiderlingen, hij praat grappig, lacht te hard en hij houdt natuurlijk trots de ‘niggers’ onder de duim.

Good Old Boys (1974)

Nummer twee, ‘Birmingham’, is het tegenovergestelde van ‘Rednecks’. Hierin getuigt de verteller op romantische wijze van zijn liefde voor een simpel, eerlijk leven met zijn vrouw en hond in de mooiste stad van het land, Birmingham in Alabama. De vertellers op Good Old Boys – de dommeriken en helden, met al hun zwakheden – worden zo mooi vertolkt door Newman dat ze allemaal iets menselijks hebben. Hoe provocerend en denigrerend sommige teksten en geuite stereotypes dan ook mogen zijn, uit de fascinatie van Newman spreekt bewondering.

Overstromingen en Katrina

‘Louisiana 1927’ is mijn favoriete nummer van de plaat. Een inwoner herinnert zich de overstroming van de Mississippi in 1927 die in de staten Louisiana en Mississippi alleen al zo’n zevenhonderdduizend mensen dakloos maakte en honderden dodelijke slachtoffers eiste. De verteller bezingt de enorme natuurkracht waar dammen en dorpen niet tegen waren opgewassen en de slappe reactie vanuit Washington.

Het is niet de eerste keer dat de staat in het uiterste zuiden en aan de Golf van Mexico wordt getroffen door watergeweld. En het is ook niet de laatste. Op maandag 29 augustus 2005 bijvoorbeeld kwam de orkaan Katrina aan land in Louisiana en liet een spoor van vernietiging achter. Iedereen kent de beelden van mensen die worden samengedreven in het stadion, de plunderaars, de bootjes in de straten en de mensen op de daken van hun huizen.

New Orleans in 1927 tijdens de overstroming.

In de nasleep van Katrina, is ‘Louisiana 1927’ een officieus state anthem geworden. De jaren daarna gaat er geen festival in de buurt voorbij zonder dat een van de zangers op gegeven moment inzet met: “What has happened down here is the winds have changed.” Het zijn de eerste zinnen van het liedje. De tekst eindigt met: “Louisiana, they’re tryin’ to wash us away.” Op de festivals en in de kroegen in New Orleans beklemtonen de locals vooral het woord “trying”, om samen nog maar eens te bevestigen dat ze zich niet weg laten spoelen.

Tags: , , , ,

-->