Aretha Franklin Singing Never Loved A Man (Live 1967)

Het is niet dat ik preuts ben, of te naïef ben om te denken dat tijden niet veranderen, maar een klein beetje fronsen moest ik wel toen ik Rihanna voor het eerst de volgende regels hoorde zingen: “Cause I may be bad, but I’m perfectly good at it, sex in the air, I don’t care, I love the smell of it, sticks and stones may break my bones, but chains and whips excite me.” De regels zijn afkomstig van het opzwepende nummer ‘S&M’, een nummer over seks, sadomasochisme, bondage en fetisjisme. Ik fronsde omdat ik het geheel aanhoorde met de gedachte dat mijn veertienjarige nichtje hier dagelijks naar luistert. Tegelijkertijd realiseerde ik me twee dingen: Rihanna is niet het popidool van mijn nichtje omdat ze over seks en zweepslagen zingt, maar omdat ze dit doet zonder gêne  – popsterren zijn stoer en doen al wat onmogelijk lijkt, door de ogen van menig pubermeisje. Bovendien deed ik niet anders, op die leeftijd. Want waar luisterde ik ook alweer naar?

Nou, bijvoorbeeld, naar TLC. Van groep 8 tot aan de tweede klas op de middelbare school. In mijn discman was er geen ruimte voor iets anders dan de cd CrazySexyCool (1994). Raar moet dat voor docenten hebben geklonken als ik, bruusk met mijn Eastpacktas op mijn rug door de aula sjokkend, meezong met een liedje als ‘Red Light Special’: “I’ll let you touch it if you’d like to go down, I’ll let you go further, if you take the southern route, don’t go too fast, don’t go too slow, you’ve got to let your body flow.” Wist ik veel, ik vond TLC gewoon vet. Ze waren ontzettend populair en leken me bij uitstek de types die mij iets konden leren over hoe je je moest gedragen als je cool wilde zijn. Als je je een bepaalde houding, attitude, wilde aanmeten. Ik pikte eruit wat ik op dat moment aankon, zoals mijn nichtje dat nu waarschijnlijk ook doet, met Rihanna.

TLC – Red Light Special (Dirty Version)

Toch was ik, als het om seksueel getinte muziek gaat, cliché als het is, het liefst in een andere tijd opgegroeid. Een tijd waarin ‘het’ en alles wat daarbij komt kijken nog niet zo expliciet werd verwoord of verbeeld. Althans, niet zo expliciet als Rihanna en consorten dat sinds Madonna’s punttieten doen. Want het ingehouden verlangen, de knipoogjes hier en daar, het opbouwen en beschrijven van de begeerte met een grijns die meer doet vermoeden, doen met mij zoveel meer. Het mooiste vind ik nog wel als het liedje een lichtelijk stoute ondertoon heeft, dat mijlenver van de gospelthematiek die doorgaans wordt gebezigd afligt. Neem Aretha Franklin, de consciëntieuze grande dame van de soul, de vrouw die haar carrière begon in de kerk. Jazeker, ‘I Never Loved A Man’ (beluister hier de studioversie) gaat over het hemelse. Het hemelse genot dat een foute man haar geeft, welteverstaan.

Hoewel ze een hekel heeft aan de man in de titel – “You’re a no good heart breaker, you’re a liar and you’re a cheat” – wordt Aretha week bij de gedachte aan hem en zijn manieren om haar lusten te bevredigen. De leugens die uit zijn mond komen, zijn overspelige gedrag: Aretha is er blind voor. Als ze met hem is denkt ze alleen aan de vervoering waarin ze kan worden gebracht – “I don’t know why I let you do these things to me.” Let wel, de zangeres doet zich geenszins voor als slachtoffer. Ze toont zonder blikken of blozen aan dat het spel waarin ze zich bevindt een succes is dankzij haar eigen zwoele verleidingskunsten; “I’m the best thing that you ever had.” Luister en bekijk bovenstaande live-versie en vertel me recht in mijn gezicht dat het je niets doet: Aretha’s bevallige oogopslag, haar stem, attitude, de uithalen rond 1:49. Het hoogtepunt dat zowel uitbundig als ingehouden je trommelvlies in trilt. Beter en sexyer dan dit wordt het niet.

Tags: , , , , , , ,

-->