nummer van 15/09/2012 door

‘Da Funk’ van Daft Punk

De french touch

Daft Punk – Da Funk

1988: de Engelse Summer of Love. Acid House en rave-feesten hitsen de Engelse straten op. Margaret Thatcher neemt het op zich de feesten die duizenden Engelse jongeren samenbrengen om te dansen op ‘repetitieve muziek’ te verbannen. Met groot aanpassingsvermogen en flexibiliteit kiezen de Engelsen voor een leuke uitweg: ze nemen zichzelf en hun muziek mee naar Frankrijk. Het is het begin van de Franse house muziek, want dansmuziek was allesbehalve vanzelfsprekend in het land van de chansons. En toch zijn het een paar Franse artiesten die nu ruim twee decennia lang de dansvloer weer zo magisch hebben gemaakt als ten tijden van de disco. Sommigen noemen het de Franse je ne sais quoi. Maar het is veel concreter dan dat: het is de french touch.

Een jonge Fransman die getekend is door de plotselinge komst van Engelse muziek is Laurent Garnier. Het is de enige juiste naam om bij te beginnen als we het over Franse dansmuziek hebben. In een periode waarin het vooral nog Eurohouse was dat door de clubspeakers blaasde, begon Laurent Garnier als eerste in Parijs techno en Chicago house te draaien. Het begon te broeien achter de Franse mixtafels en computers, en langzaamaan ook in het Parijse nachtleven. Misschien merkte de gemiddelde fransman er nog weinig van, maar muzikanten en muziekliefhebbers onderling voelden het begin van een langverwachte verschuiving. Het bewustzijn begon te groeien dat Frankrijk, net als ieder ander land, mee kon doen in de dance scene.

Nu concentreert zich het meeste van wat er in Frankrijk gebeurt in Parijs, en binnen die stadsmuren waren het eigenlijk ook maar een paar gasten die de ontwikkeling van Franse dansmuziek voortstuwden. Étienne de Crécy, Phillipe Zdar, Alex Gopher, Hubert Blanc-Francard, Nicolas Jodin, Jean-Benoît Dunckel… Maak je geen zorgen als die namen je op deze manier nog niet veel zeggen.

De Crécy bracht in 1996 het concept/compilatie-album Super Discount uit. Super Discount wordt door velen beschouwd als het eerste Franse album waar de french touch op de horen is. En inderdaad: als een soort visionnaire bracht De Crécy op deze plaat alle mensen samen die op dat moment de fundering bouwden voor wat de wereld later de hemel in zou prijzen als french touch. Op de tracklist: De Crécy en Zdar die samen nog een french touch cultplaat Motorbass maakten; Zdar en Blanc-Francard, later bekend onder de naam Cassius; Gopher, een maat van Jodin en Dunckel, de twee laatsten beter bekend als AIR (Amour, Imagination, Rêves). Dit (en meer) waren de namen, dit was het begin. En het gaat verder.

Want hoewel het intra-muros goed aan begon te slaan, kon iets als french touch onmogelijk binnen de stads- en landsgrenzen blijven. Met Daft Punk kwam de vulkaan tot uitbarsting. De essentie van french touch droop van hun vingers af, rechtstreeks op de vinylplaat. Nadat hun eerste band Darlin’ (met schoolvriend Laurent Brancowitz, later gitarist in Phoenix) in een recensie als “daft punk” wordt omschreven, richten Thomas Bangalter en Guy-Manuel de Homem-Christo zich op elektronische muziek. In 1993 belanden ze op een rave-feest in Eurodisney waar ze Stuart McMillan, baas van het house/electro label Soma Quality Recordings, ontmoeten. Op de mixtape die ze in zijn handen drukken, staat het begin van ‘The wave’, een nummer dat later op hun eerste album Homework opgenomen zou worden. Het begint te rollen. In 1995 neemt Daft Punk ‘Da Funk’ op en het is gedaan. Pedro Winter (onder andere oprichter van Ed Banger Records) wordt hun manager en in 1996 tekenen ze bij Virgin Records.[1] Homework komt in 1997 uit en het is gigantisch; de nieuwe generatie french touch is geboren. Als Laurent Garnier de peetvader van de Franse dansmuziek is, dan is Daft Punk het superhippe, maar altijd nonchalante, peetkind dat altijd  altijd!  naar de goede muziek luistert.[2]

Wat is er aan dit geluid dat zo goed voelt? Het zijn beats en samples. Die combinatie kennen we. Maar wat uit deze muziek ademt is iets ongrijpbaars en verslavends. Het is warme nostalgie vermengd met androids en futuristische nieuwigheid. Beelden van aliens die naar de aarde reizen, in jaren 80 Japanse cartoonstijl – en, ja, dat is inderdaad precies Discovery, het tweede album van Daft Punk. Naar Daft Punk luisteren geeft je zin om (zelfs als je het niet gekend hebt) in de ochtend gekleurde cereals te eten terwijl je op televisie naar Punky Brewster kijkt, je snelle Nike-sneakers aan te trekken en Daft Punk-cassettebandje in je walkman te stoppen. En op een gekke manier is het ook de V.S. zoals je erover fantaseert. New York, begin van de avond in de herfst, de hotdog-verkoper op de hoek, de boekverkoper en zijn Woody Allen-achtige gesprekken met volslagen vreemden, de buurtsuper, de onwaarschijnlijke toevallige ontmoetingen in de bruisende, elektrische, miljoenenstad. Het is de clip van ‘Da Funk’, geregisseerd door Spike Jonze. French touch is het geluid van iets afkomstig van een andere planeet, verpakt in de warmte van bekende, doffe soulsamples. Het zijn jeugdherinneringen die je met liefde in je eigen leven verzint als het moet.

Het eindigt niet hier. Niet alleen voor Daft Punk, maar ook voor french touch in het algemeen. In 1998 scoort Stardust (een samenwerking tussen Bangalter, Benjamin Diamond en Alan Braxe) een monsterhit met ‘Music Sounds Better With You’. Michel Gondry regisseert de clip en we kunnen weer niet meer doen dan kwijlen bij een ultiem Amerikaanse jeugdsentiment, jaren 70 violensamples en gedateerde toekomstvisies van drie mannen in metaalachtige pakjes.

Stardust – Music Sounds Better With You

De lijst french touch muziek is eindeloos, net als de collaboraties. En het evolueert. Daft Punk maakte in 2010 de soundtrack voor de film TRON: Legacy. Het is voor ieder zelf te bepalen wat er daarin nog overblijft van french touch. Ed Banger Records houdt Franse dansmuziek (met of zonder french touch) op de kaart met artiesten als Justice, Feadz, DJ Mehdi, en oudere bekenden Cassius en Mr. Oizo. Een Phoenix; het is geen dansmuziek, maar het heeft een sacré french touch.

Om eervol in Franse nostalgie af te sluiten:

  1. [1] Daft Punk houdt alle controle over zijn werk door altijd via hun eigen productiemaatschappij Daft Trax te werken.
  2. [2]En ze blijven bescheiden: Bangalter en De Homem-Christo weigeren tot op de dag van vandaag hun gezichten publiek eigendom te laten worden.

Tags: , , , , , , , , , , ,

-->