nummer van 24/08/2012 door

‘Paloma Negra’ van Chavela Vargas

De markante Mexicaanse is niet meer

Chavela Vargas – Paloma Negra

Ik denk dat weinig mensen het nieuws hebben meegekregen dat Isabel Vargas Lizano, beter bekend als Chavela Vargas, bijna drie weken geleden op 93-jarige leeftijd is overleden. Dat is jammer. Kwalijker zou ik het echter vinden als de dood van deze legendarische Mexicaanse (in Costa Rica geboren) zangeres geen aanleiding zou vormen om enkele van de tachtig albums die ze heeft achtergelaten – dat lees je goed – aan een nadere inspectie te onderwerpen. Omdat dat misschien teveel is gevraagd, stel ik voor dat je op zijn minst naar ‘Paloma Negra’ luistert – het mooiste liedje dat Vargas ooit opnam.

Ranchera

Vargas werd geboren op 17 april 1919 in San Joaquin de Flores, Costa Rica. Ze was nog maar een puber toen ze naar het beloftevolle Mexico vertrok, waar haar talent zich helaas niet veel verder dan op straat kon ontwikkelen. Toen ze tegen de dertig liep kwam haar carrière als professioneel zangeres eindelijk van de grond, hoewel ze pas in 1961 haar eerste album zou uitbrengen (Noche de Bohemia, Bohemian Night). Vargas was sinds haar jeugd al een markante verschijning geweest; ze droeg mannenkleren en rookte sigaren. Later, op het podium, maakte een fles drank het plaatje af. Achteraf is het geen verrassing dat Vargas zich een genre eigen maakte dat voorheen door voornamelijk mannen was uitgevoerd. En hoewel ze er gedurende haar leven geen geheim van had gemaakt, kwam ze op 81-jarige dan toch eindelijk  publiekelijk uit de kast als lesbiènne (via haar autobiografie Y si quieres saber de mi pasado, If you want to know about my past). Maar Chavela Vargas was niet in een hokje te stoppen en liet zich niet overhalen de voornaamwoorden in haar nummers van geslacht te laten veranderen. Nee, ze zou de traditionele Mexicaanse ranchera’s blijven vertolken, wellustige liedjes die erom bekend stonden door één zanger en één gitaar voorgedragen te worden. Thema’s als patriottisme, de natuur en de liefde kenmerken deze traditionele ranchera’s en werden ook door Vargas omarmd. Lesbisch of niet.

Frida

In alle eerlijkheid weet ik zelf pas van het bestaan van Chavela Vargas sinds ik in 2002 Frida heb gezien. Voor diegenen die ‘m niet kennen: Frida is een biografische film over het leven van de Mexicaanse kunstschilder Frida Kahlo. Opmerkelijk zijn vooral de scènes die als schilderij beginnen en overgaan in live-action spel met de acteurs. Toch staat de soundtrack, waarin enkele nummers van Chavela Vargas zijn opgenomen, me na al die jaren nog het best bij. Ik heb gedurende mijn leven een beperkt aantal minuten Mexicaanse muziek geluisterd, versta nauwelijks Spaans, maar krijg terstond een brok in mijn keel als ik Vargas’ ‘Paloma Negra’ hoor. Hetzelfde geldt overigens voor een ander nummer van Vargas dat in de film wordt gebruikt: ‘La Llorona’. Het bijzondere hieraan is dat Vargas het liedje zelf ten gehore brengt, in een scène waarin ze Frida, gespeelde door Selma Hayek, toezingt. Niet zonder reden; Vargas was in de jaren veertig daadwerkelijk bevriend met het kunstenaarsechtpaar Frida Kahlo en Diego Rivera. Het verhaal doet zelfs de ronde dat Chavela en Frida destijds een affaire hadden. Luister en huiver:

Chavela Vargas – La Llorona (Video Clip)

Tags: , , , , , ,

-->