nummer van 22/08/2012 door

‘Summerholidays vs. Punkroutine’ van Refused

Liever vergeten dan bezweken

Refused – Summerholidays vs Punkroutine

“Als het strafbaar is om kritiek te hebben op kerk en staat, dan had ik al 200.000 keer in de cel moeten zitten.” Zanger Dennis Lyxzén grijpt bij het reünieconcert van zijn Refused op de eerste dag van Lowlands 2012 de kans om enkele zinnige woorden over de Russische punkband Pussy Riot te zeggen, wiens veroordeling tot twee jaar dwangarbeid op dat moment nog kakelvers is. Op het bassdrumvel is voor de gelegenheid FREE PUSSY RIOT gekladderd, een daad waarmee Refused de eerste band van het festival is die zich openlijk uitspreekt over de zaak. Velen zullen volgen, al dan niet even geslaagd. Zo wordt het FREE PUSSY RIOT-spandoek van Feist door de camera’s net wat ongelukkig in beeld genomen, waardoor op de grote schermen aan weerszijden van het podium de hilarische verkorting FREE PUSSY ontstaat. De toeschouwers lachen; ze zijn op dat moment al vaak genoeg benaderd over Amnesty-acties voor het Russische drietal om tamelijk apathisch tegenover de hele zaak te staan. Zo schijnt dat te gaan op een popfestival.

Maar toen Refused eerder die dag op het podium stond was de boosheid dus nog vers. “Besef je op momenten als deze hoe gezegend je bent in een land te wonen waar je alles mag zeggen en doen wat je wil, en gebruik dat voorrecht dan ook om alles te zeggen en te doen wat je wil”, vervolgt Lyxzén. Luid applaus volgt; een teken voor de band om hun ultieme revolutiehymne ‘Rather Be Dead’ in te zetten.

Refused – Rather be dead

Rather be dead,
Than alive by your oppression,
Rather be dead,
Than alive by your design.

De hardcorepunkers zijn niet onbekend met vraagstukken van vrijheid, gezag en religie; het feit dat ‘Rather Be Dead’ inmiddels alweer zestien jaar oud is bewijst dit. Helaas lijkt de tekst anno 2012 op zijn minst even relevant als midden jaren 90. De comeback van de politieke band – veertien jaar nadat ze de pijp aan Maarten toevertrouwden – is dan ook knap getimed. Toch lijken de heren tegenwoordig minder uit op revolutie dan in hun eerste leven. De voornaamste reden van de hereniging schijnt te zijn dat de bandleden het gevoel hadden dat ze hun briljante album The Shape Of Punk To Come live nooit waar hebben kunnen maken, en dat ze dit nu, met al die jaren extra ervaring, toch eindelijk eens zou moeten lukken. Door cynici wordt echter gefluisterd dat het Refused vooral om het geld te doen is. Ironisch, want naast hun kritiek op kerk en staat had de band vooral het een en ander aan te merken op het kapitalisme. Wat de ware toedracht ook moge wezen, de terugkeer van Refused is een succes. “De vorige keer dat we in Nederland waren, speelden we in de Melkweg voor 45 man. Nu staan we in een gigantische tent op ’s lands grootste festival.”

Hondsbrutaal

In aanloop naar de reünieconcerten was de anticipatie dan ook hoog. De band had het een en ander waar te maken, want op The Shape Of Punk To Come was de lat torenhoog gelegd. De manier hoe punk in de toekomst gaat klinken? Een hondsbrutale albumtitel die in 1998 al het nodige hoongelach opleverde. Maar ze flikten het wel. Groovende hardcoreuitspattingen werden aan elkaar gelijmd met jazzpassages, dancefragmenten, samples, en zelfs catchy rock & roll. Maar hoe moest dit live vertolkt worden? Destijds konden ze het niet en gingen ze uit elkaar. Zou dit dan niet de grootste anticlimax sinds de Dag Des Oordeels (vorig jaar) worden? Na het eerste optreden op het Coachella Festival konden fans wereldwijd echter worden gerustgesteld. Het is berestrak, luidde over het algemeen het oordeel. Zo ook hun eerste optreden op het Europese vasteland, op het Groezrock Festival in België.

Collectieve boosheid

Op Lowlands bewezen ze het dus weer: Refused is terug en ze razen, tieren, swingen, dansen, koprollen en preken als nooit tevoren. De energie op het podium stak het gehele publiek aan en voor een vol uur hing iedereen aan Lyxzéns lippen. Dankzij hem maakten we ons collectief boos om het grote onrecht dat Pussy Riot is aangedaan. Eventjes, want de commotie rondom het trio lijkt wereldwijd dagelijks alweer af te nemen. Het laatste nieuws dat nog enig opzien baarde was dat de dames weigerden Poetin om gratie te smeken. Of hun protestactie een landelijke revolutie op gang zal brengen, valt dus helaas te betwijfelen. Dat hadden de heren van Refused met hun vooruitziende blikken natuurlijk lang voordat Pussy Riot werd opgericht al voorspeld. Met ‘Summerholidays vs. Punkroutine’ voorzagen ze in 1998 de twijfelachtige impact van een heroïsche soundtrack. “Rather be forgotten than remembered for giving in.”

Tags: , , , , , , ,

-->