nummer van 02/06/2012 door

‘Yo soy el negro’ van Àstor Piazzolla

Piazzolla neemt het beste van twee werelden

In 2002 maakte Àstor Piazzolla een van de grootste Nederlandse televisiemomenten van het jaar mogelijk. Prinses Maxima en prins
Willem-Alexander stonden op het punt elkaar het ja-woord te geven, toen er eerst nog even goed werd ingezoomd op een traan die over Maxima’s wang rolde bij het horen van Piazzolla’s ‘Adios nonino’, gespeeld door Carel Kraayenhof. Muziek uit haar thuisland, waar ze nu, figuurlijk, definitief afscheid van nam. Nederland werd gek van emotie. En Kraayenhof won een Edison Klassiek Publieksprijs voor zijn bandoneonalbum Tango Royal.

Adio nonino; vaarwel opaatje. Àstor Piazolla schijnt het nummer te hebben geschreven nadat hij het trieste nieuws te horen kreeg dat zijn vader, Vicente Piazzolla, was overleden. Vicente. De man die zijn 8-jarige zoon een bandoneon cadeau gaf met het idee dat hij er ooit misschien mooie tango’s op zou spelen, niet wetend dat zijn zoon het hele genre zou veranderen.

Maar eerst moest Piazzolla nog zijn eigen manier vinden om van de tango te houden. Gefrustreerd dat hij zijn klassieke scholing niet voor de volle honderd procent in kon zetten in tangomuziek, vocht hij lange tijd tegen zijn muzikale afkomst en stortte hij zich in de werken van Bach, Stravinsky, later jazz… Het was zijn Franse muziekdocente (Nadia Boulanger) die hem, nadat hij haar een stukje tango liet horen, verzekerde dat het echt de Argentijnse muziek was waar hij in zou excelleren en dat hij dat talent niet moest laten varen. Piazzolla vond het ultieme compromis: de tango nuevo. Gevarieerder en rijker in orkestratie dan tango in de klassieke vorm. Dankzij hem is het tangogenre zich niet alleen blijven ontwikkelen, maar is de tango ook vele klassiekers rijker die nu voor altijd deel uit zullen maken van de Argentijnse cultuur.

‘Yo soy el negro’ is weer een ander subtiel compromis; het is het enige Piazzolla nummer dat officieel niet helemaal een tango is. Wat is het wel? Het is een candombe: een Afro-Uruguyaanse muziekstijl, meegenomen door de Afrikanen die in de 17e en 18e eeuw als slaaf aan Zuid-Amerika verkocht werden. Het Afrikaanse ritme dat je aan het begin en aan het einde van het nummer hoort, is wat destijds vanuit iedere straathoek in de grootste zwarte wijken van Montevideo en Buenos Aires geklonken moet hebben – tot op het punt dat het verboden werd. Naarmate de tijd vorderde, begonnen de Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse culturen zich met elkaar te vermengen en zo ook de muziek. ‘Yo soy el negro’ is een beetje van beide.

Tags: , , , ,

-->