nummer van 06/05/2012 door Auke Hulst

‘Mercy Street’ van Peter Gabriel

De dromen en depressies van Anne Sexton

Auke Hulst is een druk baasje. Als freelance journalist schrijft hij onder andere voor Vrij Nederland, NRC Handelsblad en De Groene Amsterdammer. Bovendien heeft hij drie boeken op zijn naam staan en is hij muzikant. ‘Beter dan niets’, het debuutalbum van zijn band De Meisjes, verscheen eerder dit jaar.

Peter Gabriel – Mercy Street

Wie was Anne Sexton? Pas als je die vraag beantwoord hebt, kom je in de buurt van de betekenis van Peter Gabriels ‘Mercy Street’, ongetwijfeld zijn mooiste liedje. Het dromerige geheel van warme synths, vertraagde percussieklanken en spookachtige koren roept een wereld aan beeld en gevoel op, ondersteund door evocatieve woorden. Maar de tekst blijft ongrijpbaar. Wat doet Anne met haar vader in een boot? Waarom het beeld van gebroken glas? Van een ziel die ‘niet lekt door de naden’? Hoezo ondersteunen woorden als botten? Waarom worden papieren uit geoliede ladekasten getrokken, “tugging at the darkness, word upon word…”?

Radiovriendelijke art-rock

Voor Peter Gabriel, ooit leadzanger van Genesis, betekende So, zijn vijfde soloplaat, een mijlpaal. Het was het eerste album dat niet slechts zijn naam droeg – een hebbelijkheid waardoor fans de verschillende edities van zijn “muzikale tijdschrift” altijd moesten aanduiden met een getal of een beschrijving van de cover art. (‘Car’, ‘Scratch’, ‘Melt’) So wist, mede dankzij de inspanningen van producent Daniel Lanois, Gabriels eigenzinnige art-rock en atypische thema’s om te vormen tot radiovriendelijke klanken, zónder aan diepgang in te boeten. Hits als ‘Sledgehammer’, inclusief baanbrekende clip, ‘Don’t Give Up’ en ‘In Your Eyes’ garandeerden een miljoenenseller. Voor audiofielen is het album bovendien een schoolvoorbeeld van wat productie vermag – een productie die, getuige de Classic Albums-aflevering over So, nogal wat voeten in Aarde had.

Anne Sexton

‘Mercy Street’ is opgedragen aan Anne Sexton, de dichteres die in 1974, na verscheidene mislukte pogingen, de hand aan zichzelf sloeg. Haar biografie leest als een horrorverhaal. Sexton worstelde vrijwel haar gehele volwassen leven met depressies, die mogelijk het gevolg waren van seksueel misbruik door haar ouders. Haar vader was alcoholist, haar moeder een rancuneuze vrouw met gefnuikte literaire ambities. De depressies, en bijbehorende zelfmoordpogingen – waarvan één met gebroken glas – deden Anne in verschillende inrichtingen belanden. Het was haar therapeut die haar aanraadde met poëzie vorm te geven aan haar trauma’s. Net als de even tragische Sylvia Plath schreef ze schrijnende confessiepoëzie. Vandaar: “wear your inside out”. Het hielp haar erdoor heen.

Gabriel ontleende de titel van het lied aan Sextons gelijknamige toneelstuk en aan haar gedicht ‘45 Mercy Street’, een verslag van een droom waarin ze niet meer in staat is het aangeduide adres terug te vinden. “In my dream / drilling into the marrow / of my entire bone, / my real dream, / I’m walking up and down Beacon Hill / searching for a street sign – / namely Mercy Street. / Not there.” Zoals Gabriel zingt: “looking for Mercy Street / I swear they moved that sign.” In andere zinnen wordt gerefereerd aan de duisternis van depressie, aan Sextons gevoel dat realiteit en droom inwisselbaar zijn, en aan het vermeende seksueel misbruik. “Kissing Mary’s lips” duidt op Sextons moeder Mary. En in het lied droomt Anne van Mercy Street, “in your daddy’s arms again.” Het verdiept de toch al duistere ondertoon.

Andere uitvoeringen

‘Mercy Street’ is altijd een favoriet van de fans geweest, getuige ook een aantal prachtige covers. Elbow maakte, in antwoord op Gabriels cover van hun eigen ‘Mirrorball’, waarschijnlijk de mooiste versie.

Elbow – Mercy Street

Maar ook Gabriels orkestrale bewerking, in het kader van zijn project New Blood (2011), mag er zijn.

Peter Gabriel ~ Mercy Street (New Blood Version)

Zelfs speel ik het geregeld op akoestische gitaar. Hoe kaal je het ook maakt, het lied blijft overeind. Een ultiem bewijs van kwaliteit.


Dit vind je vast ook gaaf:

Tags: , , , , ,

Leave a Reply

-->