nummer van 21/04/2012 door

‘Tostaky’ van Noir Désir

Verslag van het legendarische concert in Bordeaux

Noir Desir – Tostaky (Original video)

In gesprek met Paul Hassan, een van de gelukkigen die in juli 1997 aanwezig was bij het legendarische concert van Noir Désir (één van de grootste rockgroepen die Frankrijk gekend heeft) in Bordeaux. Bordeaux: thuisplek van de band, en van Hassan. Het is bijna vijftien jaar geleden dat het optreden plaatsvond, maar Hassan spreekt erover alsof hij vorig weekend nog in de menigte stond van zijn oude woonplaats. “Noir Désir wilde echt dat het concert in Bordeaux plaats zou vinden, terwijl ze er eigenlijk een hadden moeten geven in Parijs. Dit is iets wat ze  wilden doen voor hun stad. En voor de mensen, voor de jongeren.”

“Ik zal beginnen te vertellen wat Noir Désir voor ons betekende. Ik weet niet of het terecht was, maar het voelde destijds alsof ze de enige band waren die waardige muziek maakte en bovendien echt groot waren – niet alleen in Bordeaux, maar in heel Frankrijk. We waren trots: ze kwamen uit ónze stad en droegen die identiteit heel sterk bij zich. Veel mensen uit Bordeaux zijn vanwege Noir Désir muziek gaan maken. Ze brachten een muzikaal klimaat naar de stad waarin muziekscholen gebouwd werden, oefenruimtes, concertzalen. Dankzij hun roem kwamen er dingen van de grond. Ze hadden een enorme prestige in de stad. Als Bertrand Cantat (zanger van Noir Désir – GvdL) door de stad liep, kon je rekenen op een woeste menigte om hem heen. In hun beste tijd werd het bijna een “Beatles-in-Londen”-ding. Dat het een hele knappe, romantische held was, speelde mee. Alle meisjes waren verliefd op Bertrand Cantat. We hadden het idee dat we  een echte rockgrootheid in ons midden hadden.

Er was in die tijd niks in de stad. Geen club, geen uitgaansgelegenheid. De stad lag op sterven. De architectuur was mooi, de stad ís mooi, maar er was iets aan het rotten. Net een spookstad. Het was oud. Bordeaux had altijd synoniem gestaan aan wijn, en eigenlijk kon de jeugd daar niet meer tegen. Er was niks voor vijftien- of zestienjarigen. Niks. Alleen een cultuur die ze niet aansprak. Maar opeens, vanuit die leegte, hadden we een van de grootste Franse rockgroepen. We kregen het idee dat wij ook muziek konden maken. Dat we Franse rock konden maken, van goede kwaliteit – iets wat daarvoor onmogelijk had geleken. Op een gegeven moment kwam het ook mijn neus uit; Noir Désir, altijd en overal. Maar het feit dat er zo’n soort groep was, met een originiele, donkere poëzie, bracht een muzikaliteit naar Bordeaux, een muzikale mogelijkheid, die daarvoor niet in onze wereld leek te kunnen passen.

Het concert dat ze in 1997 organiseerden was de eerste keer dat een concert van dergelijk formaat op zo’n locatie werd gegeven. Het vond plaats in het oude station ten zuiden van Bordeaux, waar destijds alleen ruïnes van overgebleven waren. Er was leven in die ruïnes; daklozen, arme artiesten en alternatievelingen zworven er rond. Overal tags. Er hing een ruige, verwilderde, kunstachtige sfeer.  Het oude station, en de hele buurt eromheen, zou rond die tijd door de gemeente gerenoveerd worden. Noir Désir wilde iets doen voordat het helemaal verwoest en uitgewist zou worden. Het werd een collectief project waar veel organisaties aan mee zouden werken – een soort festival.

Mensen werden rond een uur of vijf verwacht. In de uren voor het concert, konden mensen – kleine organisaties, goede doelen, kunstenaars – hun werk laten zien. Naast het hoofdpodium, twee kleine podia, en daar tussen alle stands. Gedurende de hele middag solidariseerde het publiek door van stand naar stand te gaan, terwijl jonge bands afwisselend van links naar rechts een paar nummers speelden; beginnende groepen uit Bordeaux die de mogelijkheid kregen op een podium te staan, op een geweldig moment, op een prachtige locatie. Sommige bands waren middelmatig, maar iedereen kreeg een gelijke kans. Een soort heel lang, heel divers, voorprogramma. Zo wilde Noir Désir het.

De middag heeft veel bijgedragen aan de sfeer die zo heftig was tijdens het concert; het publiek had echt de mogelijkheid gekregen contact te maken met elkaar. Ik raakte aan de praat met een meisje van een stand waar een paar schilders wat werk lieten zien, en terwijl ik met haar sprak, begon een ander meisje in mijn nek te schilderen, waarna haar vriendinnen erbij kwamen staan en met mijn vrienden begonnen te praten. Iedereen was open naar elkaar  toe, met een sterk gevoel een mooi moment te willen creëren en het samen te beleven.

Het echte voorprogramma van Noir Désir was een reggaegroep, maar daar kan ik weinig over vertellen. De reden is simpel: ik vond een pakje sigaretten waar de inhoud uit gehaald was en vol was gestopt met wiet. Mijn vrienden waren heel blij.

Noir Désir heeft ongeveer vier uur gespeeld. Maar misschien overdrijf ik een beetje. In mijn herinnering speelden ze in ieder geval veel langer dan een gemiddeld concert. Het optreden was ongelooflijk goed. Alle muzikanten waren in topvorm, technisch gezien was alles helemaal strak. Op het geluid niks aan te merken. Het grote moment van de avond was ‘Tostaky’. Iedereen sprong. Ze rekten het uit tot ongeveer tien minuten. We dansten in een soort trance. Zo’n avond was het. Maar we waren ook over onze slaap heen; het werd laat en het werd koud. Er begonnen gare types lompe dingen te doen. Straalbezopen. Zoals je altijd wel hebt.

Het hele album 66.6667 Club kwam in de set voorbij, plus alle grote hits en alle nummers waar ze zin in hadden. De drummer (Denis Barthe) was buitengewoon goed die avond. En Bertrand Cantat was zoals altijd de sombere held, met een sterke stem, vol energie. Zowel op harmonica als op gitaar liet hij alleen maar goede dingen horen. Ik denk dat ze allemaal alles hebben gegeven die avond. Waarschijnlijk hadden ze aan het einde geen nagels en stemmen meer over. Helemaal op. Net als het publiek. Ik was 16. In mijn hoofd had ik een soort Woodstock meegemaakt in Bordeaux.”

Noir Désir – En route pour la joie

 

Tags: , , , , ,

-->