nummer van 20/01/2012 door

‘The passenger’ van Iggy Pop

Een denkbeeldige soundtrack

Iggy Pop – The Passenger

Ik laat me niet graag verrassen. In het algemeen dan; een huwelijksaanzoek heb ik, ondanks het nogal onvermijdelijke verrassingselement, kranig doorstaan. Met een glimlach van oor tot oor natuurlijk, voordat mensen rare dingen gaan denken (controlfreak!). Doorgaans vind ik het prettiger om op de hoogte te zijn van dingen. In de trein, alleen etend aan tafel of wachtend bij de tandarts kijk ik driftig rond naar leesvoer, als ware ik een roker op zoek naar de belichaming van tijd, om die vervolgens te doden.

Vreselijke tic

Het gebeurt me ook zelden dat ik een film ga kijken waarvan ik niet precies weet wie erin spelen, op welk boek deze is gebaseerd, of welke uiteenlopende recensies deze heeft gekregen. Vraagt er iemand: “Hé, in welke andere film speelde zij ook nog in?”, dan rol ik met mijn ogen. “HUH! Hij is helemaal niet de dader!” -tja. Het is een vreselijke tic, waar hopelijk niemand last van heeft. Onbevangen en zonder beïnvloed te worden een verhaal tot je nemen is meestal veel leuker. En eerlijker voor de makers; wat vond je er nou écht van? Het overkomt me heus wel eens. Maar de informatiejunk in me kan het niet laten. De clue van een film? Het einde van een boek? Zeg het maar hoor, ik kijk/lees ‘m alsnog wel. Welke film zei je? O, met acteur X! Die nu met actrice Y date. En vroeger in een punkband zat. Die een ge-wel-di-ge cover heeft gedaan van band Z. Wacht. Waarom horen we eigenlijk niks meer van band Z?! Oja, de zanger zit in een afkickkliniek. Die ene waar actrice Y volgens mij nu ook in zit! Toevallig… Het universum helpt me mijn verloren tijd te doden, zoveel is duidelijk.

Enfin

Op dit moment lees ik een boek dat ik nauwelijks kan wegleggen. Toch blader ik af en toe wat vooruit, of google ik er eens wat over. Dat komt omdat er in deze roman nog een andere kunstvorm mee gemoeid is: muziek. Hoeveel muziek gerelateerde hoofdstukken kan ik verwachten? Dat wil ik dan weten. Als je ook maar een beetje geïnteresseerd bent in literatuur en muziek, kan Jennifer Egans A Visit From The Goon Squad je niet ontgaan zijn. (Oké, niet liegen, ik lees de vertaling, Bezoek van de knokploeg). De roman van de Amerikaanse schrijfster over platenproducer Bennie, kleptomane Sasha en vele anderen in het San Francisco van de jaren zeventig, prijkte de afgelopen maanden op menig favorietenlijstje. Waarom? Niet in de laatste plaats omdat het virtuoos geschreven is en het op een knappe manier over tijd, relaties, continuïteit en herinneringen verhaalt. Egan won er de befaamde Pulitzer Prize mee.

Drang

Geïntrigeerd door de lovende woorden over de constructie en wat vage informatie over het plot, besloot ik het boek (de vertaling) te kopen. Dit is geen voorbeeld van mijn drang om zoveel mogelijk op de hoogte te zijn. De drang kwam pas op nadat ik het eerste hoofdstuk had gelezen, toen ik inmiddels ook al verschillende recensies had gescand en een wat duidelijkere samenvatting van het verhaal was tegengekomen. Ondertussen las ik door. Een filmpje kon er wel bij, vond ik. Een interview met de schrijfster ook. En daarin stond iets waardoor ik meteen weer door wilde lezen.

Muziek

Egan legt uit dat ze geen plan had, toen ze bezig was met het eerste hoofdstuk. Toch wilde ze enige houvast hebben. De verhalen die in haar opkwamen vereisten een structuur. Muziek werd de leidraad, dus de structuur van een conceptalbum leek haar wel wat.

De hoofdstukken zouden liedjes worden die op zichzelf konden staan, maar die ook een overkoepelende spanningsboog hadden. Ze moesten allemaal over een ander personage gaan. En ze moesten totaal verschillend zijn in toon, vertelperspectief en vorm.  – Dirk-Jan Arensma, 3VOOR12

Wat ontzettend gaaf. Muziek speelt sowieso een belangrijke rol in het boek; de muziekindustrie is het toneel waarop de verschillende personages gestalte krijgen. Ik was nog niet eens begonnen aan het tweede hoofdstuk, of ik luisterde al naar de denkbeeldige soundtrack die Egan bij het boek maakte. Want elk hoofdstuk herbergt een nummer uit de popmuziek. ‘The passenger’ moest er sowieso in. Het liedje, dat gaat over een voyeur, een toeschouwer van het leven, is het sleutellied van het boek én Egans leven. Als puber had ze al het gevoel dat ze een toeschouwer was, waar ze voor haar gevoel onder leed. Want ze wilde eigenlijk een doener zijn. Later zou ze echter dolblij zijn dat ze in haar leven alleen had mogen observeren; het was haar roeping. Schrijven, het ultieme observeren.

Lijstje

De betekenis van muziek in deze roman, de playlist; ik was er, jawel, door verrast. Want dan heb je me hoor, met een lijstje. Check de playlist in Spotify, ik lees snel verder.

Chapter 1, Found Objects: ‘For What Reason’ by Death Cab for Cutie
Chapter 2, The Gold Cure: ‘I Can’t Explain’ by The Who
Chapter 3, Ask Me If I Care: ‘Black and Red’ by Negative Trend
Chapter 4, Safari: ‘Blonde on Blonde’ by Nada Surf
Chapter 5, You (Plural): ‘Sheep’ by Pink Floyd
Chapter 6, X’s and O’s: ‘Safe From Harm’ by Massive Attack
Chapter 7, A to B: ‘The Passenger’ by Iggy Pop
Chapter 8, Selling the General: ‘Please Forgive Me’ by David Gray
Chapter 9, 40-Minute Lunch: ‘You’re With Stupid Now’ by Aimee Mann
Chapter 10, Out of Body: ‘Coming Up Roses’ by Curve
Chapter 11, Goodbye, My Love: ‘Mother Mother’ by Tracy Bonham
Chapter 12, Great Rock and Roll Pauses: ‘Sideways’ by Let’s Go Sailing
Chapter 13, Pure Language: ‘Santa Maria’ by The Frames

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,

-->