nummer van 11/01/2012 door

‘O.P.P.’ van Naughty by nature

Rap als overlevingsmiddel

Naughty By Nature – O. P. P.

Wat muziek met je doet, wat het voor je betekent, en met welke gebeurtenissen in je leven je het associeert, zal iedereen anders ervaren. Ik heb bijvoorbeeld geen andere associatie met Naughty by Nature’s ‘O.P.P.’ (1991) dan van menig beschonken dansavond −waarbij ik dj Grandmaster Flash‘ set in Paradiso april 2007 nog het levendigst herinner−, terwijl dit nummer in een andere tijd, op een andere plek, een jongen heeft gered van de dood.

De jongen heet Ishmael Beah en hij schreef  A long way gone, memoirs of a boy soldier (2007)een boek over de burgeroorlog in Sierra Leone, waarin hij werd gedwongen als kindsoldaat te vechten. Zijn verhaal begint echter met zijn liefde voor muziek. Ishmael weet nog goed dat hij voor het eerst rap hoorde. Op een avond keek hij televisie met zijn vriendjes, toen ze een videoclip voorbij zagen komen met daarin een paar donkere jongens die ‘heel snel aan het praten waren’. Gebiologeerd keek het viertal naar het scherm, terwijl ze de tekst nauwgezet volgden. Aan het einde van de video kwamen de ondertitels: Sugarhill Gang, ‘Rapper’s Delight’. Hoe ze de muziek moesten noemen wisten ze (nog) niet, maar niet veel later vormden ze een heuse rapgroep die net zo snel probeerde te praten en te dansen als de jongens op tv. Ishmael was toen acht jaar oud.

De jongens leerden elke week, wanneer ze televisie mochten kijken, meer over hun geliefde genre hiphop. Ze dansten, maakten mixtapes en leerden de tekst van ‘I know you got soul’ van Eric B & Rakim uit hun hoofd. Het was 1993 toen de jongens besloten naar de stad Mattru Jong te trekken, om mee te doen aan een talentenjacht. Maar halverwege hun reis kwamen ze erachter dat hun eigen dorp, Mogbwemo, door de rebellen was aangevallen. Ishmael was twaalf toen hij voor het eerst met de oorlog, die sinds 1991 in het land woedde, te maken kreeg. Naast zijn vrienden waren de cassettes die hij op zak had, met daarop rapmuziek van Naughty by Nature, LL Cool J en Run DMC, het enige wat hem op de been hield. De verhalen van de vluchtelingen die ze onderweg opvingen werden alsmaar gruwelijker, de angst hun eigen families nooit meer terug te zien reëeler.

Het nummer ‘O.P.P.’ bleek voor Ishmael een redder in nood; de eerste keer wanneer enkele mannen −zogenaamde ‘beschermers’ van de dorpen waar ze als groep langskwamen− hem bedreigen. Je moet begrijpen, mensen waren als de dood voor jongens van Ishmaels leeftijd. Sommige dorpelingen geloofden het gerucht dat jonge jongens door rebellen werden gedwongen families uit te moorden. Ishmael en zijn vrienden legden uit dat ze slechts scholieren waren, op weg naar een talentenjacht. Niet veel later werden de cassettes geïnspecteerd.

You down with OPP (Yeah you know me)
You down with OPP (Yeah you know me)
You down with OPP (Yeah you know me)
Who’s down with OPP (Every last homie)

Hoewel ze nog nooit van rapmuziek hadden gehoord, beseften de mannen: dit waren doodgewone jongens. Ook bij een tweede aanvaring −Ishmael was inmiddels al maandenlang alleen op pad, was zijn vrienden kwijtgeraakt tijdens hun vlucht of had hen voor zijn ogen zien sterven− wekten de tapes sympathie op. Een soldaat die hem gevangen hield, vroeg hem op de muziek te dansen. Met gevaar voor eigen leven danste en rapte de twaalfjarige Ishmael, waarop zijn belagers dachten: het is maar een kind. Toch gebeurde het onvermijdelijke. Ishmael werd niet veel later gevangen genomen door rebellen, stevig gedrogeerd, en getraind om kindsoldaat te worden. Beah was drie jaar lang, zoals hij het zelf zegt, “a long way gone”. Als kindsoldaat, hevig aan de cocaïne, pleegde hij verschillende gruweldaden, waaronder moord. “I lost my humanity”, aldus Ishmael Beah in een interview. Mensen van UNICEF redden Ishmael na die drie jaar uit het rebellenleger en zorgden dat hij in Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone, een rehabilitatieprogramma doorliep.

Terugkeren naar de geciviliseerde maatschappij was moeilijker voor Ishmael dan de handeling om kindsoldaat te worden, aldus Beah zelf, wanneer hij wordt geïnterviewd door de Amerikaanse talkshowhost Jon Stewart: “…dehumanizing children is a relatively easy task.” Het herwinnen van zijn menselijkheid was een moeizame strijd. Een strijd die alleen maar te verdragen was door de inspanningen van verpleegster Esther. Zij praatte met hem, geduldig en vol compassie, om hem door deze zware tijd heen te slepen. Ze ontdekte dat Ishmael als kind van muziek hield, van rap in het bijzonder, en bracht hem daarop een walkman en cassettes om te beluisteren. De muziek vormde zo een brug naar zijn verleden, voordat de oorlog uitbrak. Op die manier kon Ishmael steeds beter accepteren dat wat er gebeurd was, niet zijn schuld was.[1]

OPP how can I explain it
I’ll take you frame by frame it
To have y’all jumpin’ shall we singin’ it
O is for Other P is for Peoples scratchin’ temple… 

  1. [1] Het gaat goed met Ishmael. Tijdens zijn rehabilitatie werd zijn enige levende familielid, een oom, gevonden. Hij bleef een tijd bij hem wonen in Freetown, totdat zijn oom ziek werd en stierf. Beah had ondertussen zo’n indruk gemaakt op zijn verplegers met zijn verhalen, dat hij werd uitgenodigd om in New York te spreken tijdens het First International Children’s Parliament van de Verenigde Naties. Daar ontmoette hij schrijfster Laura Simms, die hem uiteindelijk zou adopteren. Hij studeerde politieke wetenschappen en richtte The Ishmael Beah Foundation op; een fonds dat erop is gericht door oorlog geraakte kinderen en jongeren te helpen.

Tags: , , , , , , , , , , , ,

-->