nummer van 15/12/2011 door

‘Just a Gigolo / I Ain’t Got Nobody’ van Louis Prima

Entertainment-aap of jazzlegende?

https://youtube.com/devicesupport

Ondergewaardeerd. Een term lang niet alleen voorbehouden aan diegenen die het ook echt zijn. Een woord dat door Jan en alleman misbruikt wordt om een artiest beter te laten lijken dan deze is, in de meeste gevallen zelfs artiesten die in hun tijd best wat waardering hebben gekregen. Zo niet Louis Prima. Een rasentertainer met een onweerstaanbare swing die door zijn serieuzere jazzcollega’s uit New Orleans maar niet voor vol werd aangezien. Hoe hard hij ook zijn best deed zijn muzikale kunnen te bewijzen, Prima bleef just a gigolo, een vrolijke Italiaanse aap die prima geschikt was voor een schnabbeltje in Disney’s Jungle Book, maar die je vooral geen jazzmuzikant moest noemen.

Swingdance in Jungle Book

Verschrikkelijk hard rammen

Maar luister nu eens naar de explosieve uitvoering bovenaan deze pagina en probeer met een stalen gezicht te ontkennen dat dit een geweldenaar is. Prima had de timing en charme van een komiek, maar de bezieling van een gepassioneerde kunstenaar en de virtuositeit van een rasmuzikant. En dan had-ie nog een band achter zich staan die zo goed geolied was dat ze met zijn allen regelmatig uit de bocht vlogen. Wat een genot. Luister hoe de drummer zich op 1:15 niet langer kan inhouden en verschrikkelijk hard begint te rammen. Godzijdank waren de studio’s van de jaren 50 nog niet voorzien van geavanceerde compressors die een uitspatting als deze genadeloos zouden reduceren tot een nauwelijks merkbaar nuanceverschil.

Wat een gezelligerd

De norm van tegenwoordig is gladgestreken, kreukvrij, liefst met behulp van autotune onmenselijk strak in het gareel gehouden. We leven in een tijd waarin zangeres Rihanna op handen wordt gedragen, zelfs door operazangeressen. En dat terwijl niemand eigenlijk weet hoe het meisje nou precies klinkt; we kennen slechts de robotvariant. Als de technologie in de fifties al zo ver was geweest, dan hadden we de grote geneugten die deze ‘Just a Gigolo / I Ain’t Got Nobody’ ons te bieden heeft moeten missen. Geen hondsdolle drummer, geen veel te spontane ‘Nobooooody’ van achtergrondzangeres Keely Smith op 3:18. Ik vraag me af of Prima’s gebabdebombezibadblebap (1:54) en zijn gehamelengebehamegole-bebehabvuzebelebezuvelebab (3:10) anno 2011 een goedkeurend knikje van Eric van Tijn zou kunnen krijgen. Waarschijnlijk was het nummer niet te redden geweest. Toch is het een interessante vraag: hoe zou deze compositie na de jaren 80 hebben geklonken, toen de regels van hot en not ineens drastisch waren veranderd? David Lee Roth geeft ons een mogelijk antwoord:

David Lee Roth – Just A Gigolo

Gladgestreken? Check. Dynamiekloos? Welzeker. We krijgen er zelfs nog gratis nepblazers uit een echte synthesizer bij. De hilarische clip met dito Dave maakt een hoop goed, maar het feit dat Louis’ hartekreten aan het eind van het nummer − het enige moment dat de man zijn masker écht laat vallen − zijn ingeruild voor een Broadway-achtige gezelligheid, geeft pijnlijk weer hoe sommige uitvoeringen nu eenmaal niet te overtreffen zijn.

Oorsprong

De versie van Louis Prima was overigens niet de eerste. Het is een medley van twee (toen al) jazzklassiekers. Het eerste deel is een veramerikaniseerde variant van het oorspronkelijk Oostenrijkse ‘Schöner Gigolo, armer Gigolo’, dat in 1928 door Irving Caesar vertaald en bewerkt werd tot de versie die wij vandaag kennen. Hoe brutaal en modern de Engelse tekst dan ook mag klinken, het origineel zat er verrassend dichtbij:

https://youtube.com/devicesupport

De tweede helft van het nummer − de titel van Louis’ medley verraadt het al − is ‘I Ain’t Got Nobody’. Het schijnt in 1915 geschreven te zijn door Spencer Williams, hoewel ook producer Roger Graham als mede-auteur de boeken in ging en liedjesschrijver Charles Warfield ooit claimde dat híj de originele componist was. Wel is duidelijk dat Marion Harris als eerste een hit scoorde met het nummer, in 1916.

Marion Harris – I Ain't Got Nobody (1916)

Vele versies zouden volgen, maar Louis Prima had als eerste het briljante idee om twee hits te combineren tot één superhit. De uitvoering die alle andere van tafel zou vegen, de enige die mensen zich nog zouden blijven herinneren, Het is niet voor niets dat Lee Roth juist deze medley coverde om zich er van te verzekeren dat er nog brood op de plank kwam na Van Halen. Prima zelf zou dit eerbetoon echter niet meer meemaken en is altijd in de waan gebleven dat hij niet in de buurt kwam bij de kwaliteiten van zijn tijdgenoten. Gelukkig weten wij wel beter.

Tags: , , , , , , ,

-->