nummer van 09/11/2011 door

‘Crimson and Clover’ van Tommy James & The Shondells

En drie dingen die de zanger ons naliet

Crimson and Clover – Tommy James & The Shondells

Het wonderschone liefdesliedje ‘Crimson and Clover’ betekende in 1968 een ware revolutie voor Tommy James en zijn Shondells. Jarenlang stond hij bekend als artiest die alleen singletjes uitbracht met instant-hits die door anderen voor hem waren geschreven. Nu wilde hij volledige platen maken. Zelf gecomponeerd en geproduceerd, met een nieuwe muzikale richting. Ironisch genoeg was hij nog lang niet klaar met zijn album toen een demo-versie van het eerste nummer uitlekte en door de radiostations werd grijsgedraaid. Toch maar snel singles laten persen. Een goede zet, want ‘Crimson and Clover’ zou zijn grootste hit ooit worden.

Lekker sixties

Bovenstaande video is een optreden bij de Ed Sullivan Show (edit 4 juli 2012: de Ed Sullivan versie is offline gehaald van YouTube, nu gewoon de studioversie) , een week voordat het lied op nummer 1 belandde in de Verenigde Staten, Canada, Duitsland, Nieuw Zeeland, Singapore, Zuid-Afrika en Zwitserland. Tommy had het allemaal niet kunnen bedenken, toen hij een aantal maanden eerder op een ochtend wakker werd en een idee kreeg voor een liedje. De woorden Crimson (karmijnrood, zijn favoriete kleur) en Clover (klavertje, zijn favoriete bloem) spookten door zijn hoofd. Hoe graag ik ook zou willen dat je de titel vrij naar het Nederlands kon vertalen naar het even mooi allitererende −en prima binnen de context passende− ‘Kommer en kwel’, betekent het niets. Toch moest er van Tommy een liedje geschreven worden met die titel, en zo geschiedde.

‘Crimson and Clover’ was niet alleen revolutionair voor James zelf; de experimenten die hij zich qua compositie en geluid permitteerde zouden een lange nagalm krijgen in de rockgeschiedenis. Een overzicht van de drie belangrijkste dingen die de zanger met zijn liedje ons naliet.

1. De riff

Die iconische riff, waarmee het nummer opent. Het is de ruggegraat van zowel de coupletten als refreinen en klinkt onmiskenbaar klassiek. Alsof het de gehele jaren 50 de radiozenders al had gedomineerd. Toch was James in 1968 pas de eerste. Belangrijker: hij zou zeker niet de laatste blijken. Luister bijvoorbeeld hoe Lou Reed het akkoordenschema aanvankelijk schaamteloos kopieerde voor zijn ‘Sweet Jane’ met The Velvet Underground. In de studio zouden ze het op het allerlaatste moment nét even anders maken, waardoor ook Lou’s variant de boeken in zou gaan als een legendarische riff. Daarvoor klonk het echter zo:

https://youtube.com/devicesupport

Ook Jarvis Cocker kan er wat van. Nou ja, hij samplede het origineel weliswaar, en is daarmee iets eerlijker. Waarschijnlijk kon hij gewoon niet zonder het perfecte akkoordenschema en dacht hij er niet mee weg te komen als hij het met een stalen gezicht na zou spelen:

Black Magic – Jarvis Cocker (Audio Only)

2. Het zangtrucje

Vanaf 2:32 horen we iets geks: de stem vervormt en komt hakkelend uit de speakers. Hoe doe je zoiets in de jaren 60, zonder computers of synthesizers? Gewoon, door je microfoon in de gitaarversterker te pluggen en het tremolo-effect flink aan het werk te zetten. Een trucje dat vele decennia zou overleven en zelfs vorig jaar nog werd gebruikt door Janelle Monae op het fantastische Hendrixesque ‘Mushrooms & Roses’:

XI. Mushrooms & Roses – Janelle Monae

3. Tekstuele referenties

Maar er is nog meer. Veel meer. ‘Crimson and Clover’ liet op veel artiesten zo’n onuitwisbare indruk na, dat de nietsbetekenende term veelvuldig gebruikt zou worden in andere songteksten. Een soort knikje naar de grote meester, zou Matthijs van Nieuwkerk met fonkelende oogjes zeggen. Geniet nog maar even van het brede kleurenpalet aan Tommy James-adepten dat de wereld door de jaren heen heeft mogen meemaken. De man wordt dan helaas niet herinnerd om zijn epische langspeelplaten, maar op het erfgoed van zijn meest succesvolle single mag hij best trots zijn.

Kings of Leon – ‘California Waiting’ (“‘Crimson and Clover’ pulling overtime”):

California Waiting-Kings Of Leon

Elliott Smith – ‘Baby Britain’ (“The radio was playing ‘Crimson and Clover'”):

Elliott Smith – Baby Britain

Jimmy Eat World – ‘A Praise Chorus’ (letterlijk de tekst van het refrein):

Jimmy Eat World – A Praise Chorus

American Hi-Fi – ‘The Break Up Song’ (“Its over / we’re over / just like in ‘Crimson and Clover'”)

American Hi-Fi – The Break Up Song

Metric – ‘Siamese Cities’ (“From the street, rock radio plays ‘Crimson and Clover’ over and over”)

Metric – Siamese Cities

Johan – ‘Pergola’ (“Write me a song like ‘Crimson and Clover'”. Inclusief tremolo-effect op de “Clover”, gaaf! Dank aan Jenno in de comments)

Johan – Pergola

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,

-->