Dat ik daar nog nooit eerder aan heb gedacht! Als één nummer de titel Nummer Van De Dag verdient is het namelijk wel ‘Reelin’ in the years’ van Steely Dan. Waarom? Omdat het tegen wil en dank al zo’n twee jaar fungeert als een van mijn meest geluisterde stukjes muziek: de ringtone van mijn mobiele telefoon. Resultaat is jammer genoeg dat ik die openingslick niet meer kan horen zonder direct naar m’n telefoon te grijpen, maar ondanks dat kan ik het nummer nog steeds keer op keer luisteren en genieten van de onvoorstelbare partij koningsriffs, jazzy akkoordenwisselingen en gezongen harmonieën.
Geen podiumbeesten
Voor een rockband was Steely Dan eigenlijk enorm uncool. Nu was het ook niet een typische rockband, maar aangezien ‘Reelin in the years’ op ieder classic rock radiostation minstens twee keer per dag gedraaid wordt, beschouwen we ze toch maar even als zodanig. Onderstaande clip spreekt eigenlijk voor zich. Gitarist Denny Dias staat geniaal te improviseren tijdens de intro, maar ziet eruit alsof ‘ie in z’n achterhoofd nog wat wiskundige vergelijkingen aan het oplossen is. Meer emotie dan een lichte beweging van zijn hoofd valt er niet te bespeuren. Donald Fagen staat vanachter zijn toetsen enorm z’n best te doen zijn plankenkoorts te verbergen maar z’n zenuwachtige tics verraden hem. Ook het mooie koortje in het refrein komt er net wat anders uit doordat de bandleden het hier live net wat te fanatiek inzetten, op het absurde af. Weliswaar wordt er hier nog steeds subliem gemusiceerd, maar live optreden zou geen hobby van de band worden. Steely Dan zou zich dan ook al snel uitsluitend op het studiowerk gaan toeleggen.
Tijdens hun studie aan Bard College ontmoetten Donald Fagen en Walter Becker elkaar voor het eerst. Er ontstaat een vriendschap die vooral gevoed wordt door hun wederzijdse muzikale interesses. De twee belanden al snel in een bandje, The Leather Canary, waarin Chevy Chase (!) achter de drumkit zit. Het succes begint een beetje te komen nadat Barbra Streisand een nummer van Fagen en Becker opneemt: ‘I mean to shine’. Het duo wordt vervolgens ingehuurd door ABC Records als vaste songwriters voor de artiestenstal van het label, maar hun nummers blijken toch te complex voor de meeste acts. Nou ja, dan begin je toch je eigen band?
“Dumb, but effective”
Met het debuutalbum Can’t buy a thrill scoort de band gelijk succes, mede door de single ‘Reelin’ in the years’. Alhoewel het nummer voorkomt in verschillende lijsten met beste gitaarsongs ooit en de solo van sessiemuzikant Elliott Randall een van de favorieten ooit is van Led Zeppelin-gitarist Jimmy Page, doet Donald Fagen het nummer laagdunkend af als “dumb, but effective”. Luisterend naar het nummer lukt het me nog steeds niet hem daarin gelijk te geven. Een paar argumenten tegen zijn stelling:
0:00 – 0:30 een intro dat uit duizenden herkenbaar is. Het gitaarwerk is even virtuoos als frivool en hoewel de drums rechtuit lijken te gaan verstopt drummer Jim Hodder links en rechts mooie roffeltjes en accenten.
0:30 de piano neemt de leiding even over waarmee Fagen een vloeiende basis legt voor zijn eigen zang.
0:45 een warm koortje leidt het refrein in, al even onvergetelijk als het gitaarintro.
1:01 ah, daar komt die gitaar zich er weer mee bemoeien. Dit keer met een bijna treiterig vraag-antwoord spelletje waarbij het vlekkeloze gitaargeluid voorzichtig wat begint te scheuren. Doet ie later vanaf 1:46 nog een keer.
1:58 een riff waar Thin Lizzy een moord zou hebben gedaan. Denny Dias staat eerst in zijn eentje te heersen, maar vanaf 2:12 wordt ie bijgestaan door een onweerstaanbare dual lead van Jeff Baxter. Alleen hierom wat mij betreft al een wereldnummer.
2:27 en dan die solo van Elliott Randall die even de studio kwam binnenwandelen! Net zo losjes gespeeld als Fagen zijn coupletten zingt, maar wel even met een paar ritmische en melodieuze hoogstandjes om zijn superioriteit te bewijzen.
3:38 weer die dual lead!
3:52 en ach, als we toch bezig zijn gewoon nog een solo om het nummer uit te luiden. Vooral de ritmische capriolen die vanaf 4:03 uitgehaald worden, zijn om duidelig van te worden.
Effective? Zeker, in alle opzichten. Maar dumb? Hoe haalt Fagen het in z’n hoofd? Het is dat hij zelf zo’n muzikaal genie is, maar je zou haast denken dat er uit die opmerking wat jaloezie richting de gitaristen spreekt. Mijn dag wordt in ieder geval nog steeds een beetje beter zodra mijn telefoon gaat.