nummer van 05/10/2011 door

‘Kentucky avenue’ van Tom Waits

Janken om andermans jeugdherinneringen

https://youtube.com/devicesupport

In het Californische Whittier van de jaren 50 was niet veel te beleven. Een suburban paradise waar het altijd naar vers gemaaid gras rook en er nog niet eens een rondzwervend snoeppapiertje op straat te bespeuren was. Waar mannen netjes op tijd voor het eten thuis waren en hun buren begroetten met een parelwitte glimlach. Waar huisvrouwen kookten, schoonmaakten en verder vooral hun mond hielden. Saaiheid troef. Hoewel latinogroep Thee Midnighters ons in 1965 graag anders zouden doen geloven met hun instrumentale hit ‘Whittier Boulevard’, dat ingeluid wordt door een enthousiast “Let’s take a trip down Whittier Boulevard! Arriba! Arriba!”, krijgen we bij een blik op Google Streetview toch het idee dat er in al die jaren weinig is veranderd:

Aanstekelijk verlangen

We zien hier Kentucky Avenue, een doodnormale straat in een doodnormale wijk in het doodnormale Whittier. Je moet van goede huize komen, wil je dit weten te romantiseren. Of je moet er opgegroeid zijn, zoals Tom Waits. Het Kentucky Avenue van pak ‘m beet 1955 klinkt uit zijn mond als de enige plek op aarde die je nog op je bucket list moet afvinken. Het verlangen waarmee Waits zijn jeugdherinneringen in het gelijknamige nummer beschrijft is aanstekelijk. Binnen vier zinnen hang je aan zijn lippen en laat je je willoos meevoeren in een stroom van wanhopige nostalgie:

Well, Eddie Grace’s Buick got four bullet holes in the side
And Charlie DeLisle is sittin’ at the top of an avocado tree
Mrs. Storm will stab you with a steak knife if you step on her lawn
I got a half a pack of Lucky Strikes, man, so come along with me

Het zijn flarden van willekeurige anekdotes, het is ’t gemijmer van een brombeer waarvan je nooit zou vermoeden dat-ie ooit jong is geweest. Sommigen zijn herkenbaar en zouden in ieders (kwajongens)jeugd gebeurd kunnen zijn, anderen weer totaal niet. Bekijk bijvoorbeeld de volgende taferelen eens aan de binnenkant van je ogen:

Well, Hilda plays strip poker when her mama’s cross the street
Joey Navinski says she put her tongue in his mouth

So let me tie you up with kite string and I’ll show you the scabs on my knee
Watch out for the broken glass, put your shoes and socks on
And come along with me

Then we’ll spit on Ronnie Arnold and flip him the bird
And slash the tires on the school bus, now don’t say a word
I’ll take a rusty nail and scratch your initials in my arm
And I’ll show you how to sneak up on the roof of the drugstore

Huilende hoopjes ellende

Goed boek voor meer Waits-anekdotes

Waits strooit met namen van mensen die alleen hij kent (Eddie Grace, Charlie DeLisle, Mrs. Storm, Hilda, Joey Navinsky en Ronnie Arnold zijn slechts enkele van de vele illustere figuren die de revue passeren), en hij zingt over momenten die alleen hij heeft meegemaakt. Toch schrijft Waits-biograaf Barney Hoskyns in zijn uitstekende boek Lowside of the road, dat hij “cannot get to the end of the song without crying.” De comments onder de YouTube-video van het liedje staan vaak in het teken van eenzelfde soort bekentenis. Het laat zich raden hoe zoiets toch mogelijk is. Janken om andermans jeugdherinneringen. Het is iets ongrijpbaars, een manier van verhalen vertellen die inslaat als een bom. De tekst van ‘Kentucky avenue’ is allesbehalve melodramatisch of sentimenteel. Als je het op zou lezen zou het een gezellig verhaaltje over een willekeurige voorstad van Los Angeles zijn. Maar wanneer Tom Waits het zingt worden volwassen mannen gereduceerd tot huilende hoopjes ellende.

Wegwuiven

Zelf vindt Waits dit ook een boeiend fenomeen en hij schaamt zich eigenlijk een beetje voor het effect dat het lied op mensen heeft. Biograaf Hoskyns schrijft: “By 1985, Waits evidently felt he’d gone too far with ‘Kentucky Avenue’, describing it as ‘a little dramatic, a little puffed-up.'” Wegwuiven. Typisch gedrag voor de man die nooit genoegen heeft genomen met de manier waarop de wereld hem zag; hij wil altijd weer bewijzen dat hij nét anders in elkaar zit, dat je de echte Waits nooit zult kennen. Maar wanneer je hem een paar biertjes voert, achter een piano zet, en hem vraagt nog een keer dat prachtige liedje te spelen, wordt duidelijk dat Tom naast veel andere dingen vooral een sentimentele romanticus is. Eentje die zijn liedjes graag inluidt met prachtige verhalen over zijn eerste sigaretje van het merk Kent, dat zijn vader op straat had laten slingeren. Maar bij die eerste pianoklanken wordt hij weer even dramatic en puffed-up als op de dag dat hij ‘Kentucky Avenue’ opnam. Zie het allemaal aan in onderstaande liveversie en vertel me, kun jij het droog houden?

Tom Waits Kentucky Avenue

Tags: , , , , , , , , , ,

-->