nummer van 24/09/2011 door

‘No, no thanks, no’ van Serge Gainsbourg

De tijd waarin Gainsbourg nog een drankje afsloeg

https://youtube.com/devicesupport

“No, no thanks no.” Een bescheiden ‘nee’ van dezelfde persoon die in 1973 schaamteloos een Franse nieuwsploeg opbelde om zijn toestand na een hartaanval te laten verslaan. Serge Gainsbourg live, vanuit zijn ziekenhuisbed. “Ik lig hier bijna dood te gaan en Frankrijk weet het niet eens”. Gainsbourg maakte, vanuit wat een oncontroleerbare hang naar liefde en acceptatie leek te zijn, altijd van zichzelf het middelpunt van de aandacht; niet alleen met zijn muzikaliteit, maar ook met zijn privéleven. No, no thanks, no. Met al zijn nagelaten bagage is het verrassend, en misschien daarom wel des te mooier, hem deze zin uit te horen spreken.

Vaarwel, verleden

’No, no thanks, no’ staat op het in 1963 uitgebrachte album Confidentiel, dat zowel therapeutische doeleinden moet hebben gehad voor Gainsbourgs breuk met Juliette Gréco, alsook voor zijn breuk met de muziek waarmee hij debuteerde. Het is (bijna) afgelopen met zijn Boris Vian-achtige chansons; het bezingen, en bespotten, van sociale misstanden en problemen, heel lichtvoetig, op z’n Frans. Gainsbourg wil verder.

No senks

Gainsbourg gaat weg van de jazz en weg van zijn voormalige componist Alain Goraguer, omdat hij vooral weg wil van lage verkoopcijfers. De twaalf nummers op Confidentiel neemt Gainsbourg in één dag op met Elek Bacsik op gitaar en Michel Gaudry op contrabas. Hoe groot de klap voor Goraguer ook geweest moet zijn, Gainsbourg houdt het afscheid degelijk: er wordt, met respect, nog wat van de oude formules geleend (‘Chez les yé-yé’ en ‘Le temps des yoyos’), terwijl het trio ook voorzichtig een nieuw begin aankondigt. Confidentiel is nog een beetje oud, maar ook al flink nieuw.

Welkom, toekomst

Toch is Confidentiel in muzikaal opzicht nog mijlenver verwijderd van wat Gainsbourg van plan is later op de wereld los te laten. We horen nog geen afro-beat, geen funk of reggae, en de contrabas heeft weinig te maken met de bombastische orkestraties die Jean-Claude Vannier in de jaren ‘70 voor Gainsbourg zou creëren. Wat Gainsbourg op deze plaat al wel laat zien is zijn taalbehehendigheid, en dan vooral de manier waarop hij in alle dubbelzinnigheid objecten gebruikt om scenario’s te schetsen: het elektrisch scheerapparaat van Clara is een excuus om aan haar benen te kunnen zitten (‘La fille au rasoir’) en de ‘talkie-walkie’ is de spion die zijn overspelige meisje betrapt (‘Le talkie-walkie’). Gainsbourgs korte Beatles-kapsel zit nog netjes in de lak, maar de glans gaat er al een klein beetje af en de eerste aanwijzingen van Gainsbarre’s zwarte humor beginnen door te komen.[1] Gainsbarre is Gainsbourg in dronken toestand. Gainsbarre is Gainsbourg, omdat Gainsbourg Gainsbarre geworden is… Op 1:00 van ‘No, no thanks, no’ slaat Gainsbourg nog een glas drank af, want hij houdt eigenlijk alleen van bourbon; Gainsbarre is daar, maar hij houdt zich nog in.

Verborgen volkslied

Als Confidentiel in al zijn rust en ingetogenheid gezien kan worden als één van Gainsbourgs meest persoonlijke platen, dan komt dat in ‘No, no thanks, no’ het meest prominent naar voren. Het nummer is volledig uitgekleed en klein, Gainsbourg is kalm. Bacsik en Gaudry herhalen dezelfde lieve melodie: half melancholisch, half hoopvol, met een klein beetje geweld van 2:00 tot 2:10, waarna, helemaal rond, het einde weer heel goed afloopt. Het liedje duurt maar 2 minuten en 32 seconden en kan in al zijn nederigheid bijna over het hoofd worden gezien. Maar zet het op op een goed volume, en het krijgt opeens het gewicht van een volkslied. En dit is nog ver voor de tijd van de Marseillaise.[2]

  1. [1]Gainsbarre is een personage dat in 1979 door Gainsbourg zelf geïntroduceerd wordt. Gainsbarre doet alles wat niet kan en niet mag.
  2. [2]In 1978 nam Gainsbourg een reggaeversie van het Franse volkslied de ´Marseillaise´ op met The Wailers (Bob Marley’s band). Gainsbourg claimde dat hij het was die reggae naar de Fransen had gebracht.

Tags: , , , , , , ,

-->