nummer van 18/09/2011 door Freek Liebrand

‘Railroad man’ van Mark Oliver Everett

De man achter Eels en zijn reis door de muziekindustrie

Freek Liebrand, muziekfreak pur sang, attendeerde ons erop dat we in al die tijd nog niets over de band Eels hadden geschreven. Goed gezien Freek. Wat dacht je van een gastblog? Onze goede vriend kroop onmiddellijk in zijn pen en schreef dit boeiende verhaal over “E”, de man achter Eels die we te vaak verscholen achter een grote baard en zonnebril zien. Maak kennis met de echte Mark Oliver Everett.

EELS Railroad Man (for Anthony)

Mark Oliver Everett is een geval apart. Altijd al geweest ook. Zijn vader was een geniaal maar misbegrepen natuurkundige, die pas na zijn dood de faam kreeg die hij verdiende. Hij wisselde slechts enkele woorden met zijn zoon en had net als zijn vrouw geen idee hoe je kinderen op moest voeden. Everetts zus Elizabeth raakte verslaafd aan drugs en werd suïcidaal, maar Everett wist na de plotselinge dood van zijn vader zijn depressie te overwinnen, zijn spullen te pakken en naar Los Angeles te rijden om een carrière in de muziek te verwezenlijken. Ondanks vele tegenslagen krijgt hij het voor elkaar om twee albums uit te brengen onder zijn bijnaam “E”. Het nummer ‘Manchester girl’ uit deze periode is nog altijd één van mijn favorieten.

Eels on Dutch TV '98 (Part One)

De muziek die hij opneemt in zijn keldertje is eerlijk en breekbaar en wordt opgepikt. Zijn eerste live optreden ooit – los van een paar shows als drummer in middelbare schoolbandjes – is als voorprogramma van Tori Amos. Everett gaat een glorieuze toekomst tegemoet, alleen én met zijn band Eels.

Electro-shock Blues

Helaas voor Everett zijn het de tegenslagen die zijn leven domineren en hem keer op keer depressief achter zijn piano of gitaar doen kruipen. De avond voordat het geweldige Eels-debuutalbum Beautiful Freak uitkomt, krijgt hij te horen dat zijn zus er eindelijk in is geslaagd haar van haar eigen leven te ontnemen. Niet veel later blijkt zijn moeder te lijden aan terminale kanker. In deze periode schrijft hij Eels’ beste en meest mistroostige album Electro-schock Blues. Voor het eerst schrijft hij liedjes over zichzelf en zijn familie, rechtstreeks uit het hart. Het schrijven van dit album is het enige wat hem staande houdt. De eerste reactie van zijn manager: “Nobody wants to hear an album about death”. Ondanks het ontoegankelijke karakter van de plaat en het beperkte commerciële succes dat het zou opleveren − zeker na het hitdebuutalbum Beautiful Freak − weet het label dat ze goud in handen hebben en brengen het album graag uit. Een meesterwerk.

Een goede plaat uitbrengen is lastig

Een man met vele gezichten...

Maar de muziekindustrie verandert en Everett is, zoals ik al zei, een geval apart. Hij laat zich niet leiden door de wereld van MTV en blijft zijn eigen ding doen. Ondanks − of eigenlijk vanwege − alle misère krijgt Everett het toch voor elkaar het positieve van het leven in te zien, een gevoel dat hij goed weet te pakken op de opvolger Daisies of the Galaxy. Dreamworks ziet echter niks in het album en dwingt Everett een hit op de plaat te zetten. Na wat gesteggel resulteert dat in een bonustrack, zodat hij een naar eigen inzicht perfecte plaat niet hoeft te onderbreken met een hitje. Ook opvolger Souljacker krijgt hij met veel pijn en moeite uitgebracht en het enthousiasme voor Shootenanny! was een schreeuw van een wanhopig en ten dode opgeschreven label. Elke keer een plaat uitbrengen die anders is dan de vorige levert hem een hoop boze fans en platenbazen op. Everett heeft een vrij duidelijke mening hierover: het leven verandert, mijn muziek verandert. Niet mee eens? Jouw probleem.

...letterlijk.

This engine no longer burns on wood

Toch zit het hem niet lekker om elke keer het gevecht aan te moeten gaan met de grote, boze muziekindustrie. Hij vindt de woorden voor zijn gevoelens in de trein. Terwijl Everett de oude spoorwegmannetjes observeert, herkent hij het onzekere heden waarin zij werken en de nog meer onzekere toekomst die zij en de Amerikaanse spoorwegen tegemoet gaan. Everett voelt zich een “old railroad man” in een industrie die sneller gaat dan hij. In deze periode werkt hij al jarenlang aan een geweldige dubbel-cd, die zijn label Universal niet eens wil horen, laat staan uitbrengen. Uiteindelijk wordt hij uit zijn contract gekocht en mag hij het album meenemen naar Vagrant (grappig genoeg een sublabel van Universal). Blinking lights and other revelations (2005) is, na het vuige Souljacker en het poppy Shootenanny!, weer breekbaar, klein en persoonlijk als vanouds.

Z’n draai gevonden

Maar er is wel iets nieuws aan dat album. De man die we kennen als “E” laat zich steeds beter kennen als Mark Oliver Everett, zoon van zijn vader en moeder, een geweldige artiest, een man met een bizar leven. Een leven dat prachtig is vastgelegd in zijn autobiografie Things the grandchildren should know. Blinking lights klinkt alsof Everett eindelijk zijn draai heeft gevonden in het leven. Een gevoel dat ook uit deze videoclip van ‘Railroad man’ straalt. Het nummer is melancholisch, maar de man die het speelt voelt zich goed. De lach, die door zijn trouwe vriend Bobby Jr. op zijn gezicht verschijnt (2:05), is kort, maar het is geweldig om te zien dat hij hier zo content en zo zichzelf is. Dit is iemand die meer dood en tegenslag heeft meegemaakt dan is voor te stellen en het lievelingsnummer van een overleden fan speelt als eerbetoon. Simpel, eerlijk, prachtig. Het biedt een kijkje in de persoon Mark Oliver Everett. Een goudeerlijke muzikant op z’n eerlijkst. Thuis, met zijn hond en een gitaartje. Hey man, now he’s really living.

Eels – Hey Man (Now You're Really Living)

Tags: , , , , ,

-->