nummer van 27/07/2011 door

‘Sabbath Bloody Sabbath’ van Black Sabbath

De riff die de plaat redde

Black Sabbath-Sabbath Bloody Sabbath (Full Version)

Black Sabbath, de koningen van de hardrock. Begonnen in 1966 als bluesrockband, maar ontwikkelde zich samen met Led Zeppelin en Deep Purple tot de pionier van de harde, zware en duistere muziek. Een van hun bekendste nummers is ‘Paranoid’, door elke kroegband in Nederland wel een keer gecoverd. Mijn eerste kennismaking met Black Sabbath was ook via een cover, maar dan een ander nummer dan ‘Paranoid’. In groep 7 van de basisschool (circa 1990) playbackten mijn beste vriendjes en ik – we waren die zomer samen ‘hardrockers’ geworden – Anthrax’ ‘Sabbath Bloody Sabbath’.[1] Althans, dat dachten we. Pas veel later kwamen we er achter van wie het origineel was. ‘Sabbath Bloody Sabbath’ is het eerste nummer van Black Sabbaths vijfde plaat met dezelfde titel. Een plaat die een trage start kende én voor een paar sterke verhalen zorgde.

Hoes van de singel ‘Sabbath Bloody Sabbath’.

Black Sabbath vloog eind april 1973 namelijk naar Californië om Sabbath Bloody Sabbath op te nemen in de Record Plant-studio. De studio bleek eerder al een succes voor het viertal uit Birmingham. De band nam er Volume 4 (1972) op, hun vierde lp. Maar al snel zaten de jongens, ongelukkig en ontevreden, weer in het vliegtuig naar huis. Wat bleek: gitarist en songschrijver Tony Iommi was inspiratieloos. “Everybody was sitting there waiting for me to come up with something. I just couldn’t think of anything. And if I didn’t come up with anything, nobody would do anything,” aldus Iommi. Daarbovenop kwam ook nog dat de kleine studio in de Record Plant, die volgens de band zo goed was voor hun sound, werd bezet door niemand minder dan Stevie Wonder. Die was er namelijk bezig een plaat op te nemen en had de voor Black Sabbath zo belangrijke ruimte volgestouwd met synthesizers.

Spookkasteel

Terug in Engeland wilde de band weer hard aan de slag en zocht daarvoor een inspirerende omgeving. Het werd Clearwell Castle, een neogotisch kasteel dat in 1727 werd gebouwd en op het platteland van Gloucestershire ligt. Een perfecte repetitieplek voor Black Sabbath. Behalve een kerker, een ouderwetse toegangspoort en al het ander duisters dat de 18e eeuw had te bieden, zou er ook een spook rondwaren door de gangen van het kasteel. Koren op de molen voor de anders zo verlegen gitarist Iommi die niets liever deed dan practical jokes uithalen.

Zo jaagde Iommi op een nacht manager Luke de stuipen op het lijf. In een van de prachtige kamers van het kasteel was Luke nog in de late uurtjes bezig met wat papierwerk voor de band. De prachtig gedecoreerde kamer had een mooie stenen open haard. In die haard stond een groot model-zeilschip, met masten en al. Terwijl Luke de rekeningen aan het verwerken was, zag hij ineens vanuit zijn ooghoeken iets bewegen. Hij draaide zijn hoofd richting de open haard en zag het zeilschip door de kamer bewegen, alsof het met de wind in de masten op de open zee voer. Na alle enge verhalen over het kasteel en het spook, bezorgde dit hem bijna een hartaanval. Pas veel later bekende Iommi dat hij een touwtje aan het schip had gebonden en verscholen achter de deur het schip langzaam vooruit trok.

Het kasteel bestaat nog steeds en kan gehuurd worden voor bruiloften en partijen.

Een andere keer sleepte Iommi een in het kasteel gevonden paspop mee naar een van de kamers op de derde verdieping van waaruit hij goed zicht had op de tuin. Hij kleedde de pop aan met wat oude kleren en wachtte op drummer Bill Ward en bassist Geezer Butler die boodschappen aan het doen waren. De twee kwamen na een tijdje terug, parkeerden de auto en liepen door de tuin richting kasteel. Opeens viel er recht voor hun voeten een ‘lichaam’ vanuit de lucht. Ward, die al het hele verblijf ontkende enige angst te voelen voor het spook maar in feite doodsbang was, moet zijn leven aan zich hebben zien voorbijtrekken. Butler keek omhoog naar de richting waar het ‘lichaam’ vandaan kwam. Iommi zag hij waarschijnlijk niet, die lag op de vloer van de kamer te rollen van het lachen.[2]

Experimenteren

Natuurlijk werd er ook hard gewerkt in het kasteel. Sabbath was sowieso erg productief en had sinds 1970 vier albums afgeleverd. Op voorloper Volume 4 was de band een wat experimentelere weg ingeslagen en de band bleef op dat pad voor dit album. Rick Wakeman van Yes speelde bijvoorbeeld keyboards op ‘Sabbra Cadabra’ – hij werd betaald in bier gaat het verhaal. Voor het nummer ‘Spiral Architect’ werd een compleet orkest ingehuurd – er was geen bladmuziek en zanger Ozzy Osbourne liet al neuriënd horen wat hij wilde, de orkestleden verbouwereerd achterlatend. Daarnaast werden de nummers complexer en uitdagender gearrangeerd dan het vorige werk.

De band met van l naar r: Butler, Iommi, Ward en Osbourne.

Het legde de band geen windeieren. Sabbath Bloody Sabbath was namelijk het eerste album dat ook in de mainstream muziekpers erg goed werd ontvangen. Maar het begin was op zijn zachtst gezegd een bumpy ride: Iommi inspiratieloos, de studio bezet, een ongelukkige en stuurloze band. Totdat Iommi, terwijl de band doelloos aan het jammen was in de kerker van Clearwell Castle, ineens met de riff voor het uiteindelijke titelnummer – ‘Sabbath Bloody Sabbath’ – op de proppen kwam. Het waren altijd Iommi’s bekende gitaarriffs die de hele band weer wakker schudde. En deze riff luidde het uiteindelijke succes in van Black Sabbaths vijfde album.

  1. [1]Klik hier voor Anthrax’ versie die op de ep I’m The Man staat. The Cardigans hebben zich er ook eens aan gewaagd, zie hier een live-versie. De studio-versie is te vinden op hun plaat Emmerdale.
  2. [2]Deze verhalen, en legio andere schitterende Black Sabbath-verhalen (over hun eerste periode van 1969-1979, met Ozzy die daarna de band verliet) zijn opgetekend in het boek How Black Was Our Sabbath (David Tangye en Graham Wright). Een absolute aanrader voor de muziekliefhebber.

Tags: , , , , , , ,

-->