In tijden dat muziek voornamelijk ontdekt wordt via YouTube, Facebook en weet ik veel waar nog allemaal, blijf ik me in de eerste plaats halsstarrig vasthouden aan een oerdegelijk en mateloos ouderwets medium; een magazine. Wax Poetics, een tweemaandelijks blad voor liefhebbers van soul, funk, jazz en alle andere ‘zwarte’ muziek, is mijn primaire bron voor het ontdekken van ‘nieuwe’ muziek. Het is mijn bijbel. Natuurlijk houd ik het daar niet bij. Er zijn zat websites die me keer op keer verrassen met obscure artiesten die nog geen handvol fantastische singles hebben uitgebracht. Sterker nog: een recente favoriet heb ik zelfs ontdekt door een computerspel (!).
Maar er is iets inherent aan het ontdekken van muziek door het lezen van een gespecialiseerd blad… iets waar ik gevoelig voor ben. Ik mis dat ‘iets’ toch vaak wanneer ik enkel een youtube-link aanklik. Nee, het gaat me niet om het gevoel van het papier tussen m’n vingers, of de spanning die opbouwt tot de dag dat de nieuwste issue bij de lokale platenzaak te verkrijgen is. Het gaat me om iets dat nauwer verbonden is met de muziek zelf. Het verhaal. Ik houd ervan een verhaal te lezen en op basis daarvan muziek te willen horen. Op het internet kan je natuurlijk ook verhalen lezen… met nummer van de dag schrijven we zelf ook over verhalen achter de muziek. Maar online is het traject veelal omgekeerd: eerst de muziek, dan het verhaal.[1]
East of Underground: een verhaal dat je niet verzint
Verhalen maken muziek beter, als je het mij vraagt. Misschien maakt een goed verhaal de muziek zelfs beter dan dat-ie eigenlijk is. Een mooie achtergrond kan tekortkomingen verbloemen. Bij mijn nummer van de dag kan dat wel eens het geval zijn… Een week of wat geleden werd ik door mijn lijfblad door deze korte documentaire geïntroduceerd aan East of Underground. Het verhaal zal ik kort vertellen. Je moet sowieso het filmpje bekijken!
Het is 1971. In het Duitse Ausburg brengt het lot (toeval bestaat, weet je nog) zes Amerikaanse militairen samen. Ze hebben verschillende achtergronden, zijn van verschillende rassen, komen van verschillende plaatsen, maar houden allemaal van muziek. Ze starten een band[2], East of Underground, refererend naar hun geografische ligging ten oosten van de ondergrondse zwarte cultuur uit Amerika. Nadat ze een bandwedstrijd winnen, mogen ze een plaat opnemen in de studio van het radiostation van het leger. Zonder medeweten van de band, worden enkele platen gedrukt. Jaren later wordt de plaat opgepikt door dj’s en wordt het een gewild item voor verzamelaars. In 2008 brengt Wax Poetics de lp opnieuw uit. De mastertape was al lang verloren gegaan, dus werd een originele plaat gebruikt om de oude opnames op te poetsen.
Een verheven resultaat?
De heruitgave door Wax Poetics
Wat is nu het resultaat van het verhaal? East of Underground was een kort leven beschoren. Na hun legerdienst gingen alle bandleden hun eigen weg. Tot op de dag van vandaag hebben ze elkaar niet meer gezien of gesproken. Deze lp is het enige wapenfeit van de band. Alle nummers -een gekke mix van doo-wop en funk- zijn covers (Curtis Mayfield, Santana, Dionne Warrick, …). Het tijdelijke karakter dat de band van meet af aan had en het feit dat ze natuurlijk in de eerste plaat soldaten waren, had hier ongetwijfeld veel mee te maken. De opnamekwaliteit is niet fantastisch. Niet slecht. Absoluut niet. Maar het klinkt soms toch wat dof, en dan zeker de ritmesectie. Wel springen de knisperende vocalen er bovenuit. Luister maar naar ‘Smiling Faces’ (een Undisputed Truth-cover). Gitaar en drum starten het nummer. Het klinkt nog vlak. Zodra de zanger invalt, verdwijnt de muziek helemaal naar de achtergrond. Licht hees, zacht en vol teleurstelling over het bedrog waarover gezongen wordt. De zang, en zeker de harmonieën, verheffen dit nummer.
En de nalatenschap van East of Underground? Een lp met covers, meer niet. Maar het is wel duidelijk dat de muzikale soldaten getalenteerd waren. Vaak geven ze een eigen draai aan het origineel, zoals bij ‘California Dreamin”, een nummer dat zich uitstekend leent voor een funkversie. Het is bij funky nummers dat de kwaliteit van de muzikanten duidelijk wordt; de zangers excelleren tijdens het rustigere materiaal. Maar het is en blijft een coverplaat. De vraag is of East of Underground ook noemenswaardig eígen werk had kunnen schrijven. Maakt het verhaal deze plaat beter? Als je het mij vraagt wel. Een beetje…
- [1] Dit doet me afvragen of onze lezers eerst de clip opzetten of meteen beginnen lezen… ↩
- [2] Het Amerikaanse leger heeft nog meer goeds voort gebracht. Luister ook naar United Stated Navy Port Authority Soul Band! ↩