nummer van 20/01/2015 door

‘Floating Bridge’ van Sleepy John Estes

Ze dachten allang dat hij dood was

'Floating Bridge' SLEEPY JOHN ESTES (1937) Blues Guitar Legend

Iedereen heeft zo zijn eigen favoriete bluesartiest, zijn eigen zanger waarvan die vindt dat die de blues belichaamt. De een zweert bij Son House, de ander bij Lightning Hopkins, of Blind Willie McTell, of Tommy Johnson. Allemaal schitterend, stuk voor stuk. En als je die namen niet kent, raad ik je aan daar snel verandering in te brengen.

Vandaag is Sleepy John Estes míjn favoriete bluesmuzikant. De in 1899 in Tennessee geboren muzikant heeft tot het eind van zijn leven prachtige blues gemaakt. Op 78-jarige leeftijd is hij overleden, terwijl hij bezig was een Europese tour te plannen. Maar het was geen leven lang alleen maar muziek maken. Daar ging wel wat aan vooraf.

Verdwijning

Op zijn 19e wordt Estes professioneel muzikant. Tien jaar later neemt hij zijn eerste liedjes op en blijft hij tot en met 1941 een actieve muzikant. Dan houdt het op. Tijdens de oorlog is er niet veel werk voor hem als muzikant. Behalve een korte terugkeer naar de studio in 1952, verdwijnt hij van het toneel.

Muziekliefhebbers in die tijd die Estes ontdekken, zijn onder de indruk. Zijn emotionele stijl wordt geroemd. Ook vallen luisteraars voor zijn bluessnik. Maar iedereen denkt dat hij dood is en wel om twee redenen. Door die sterke snik klinkt hij veel ouder dan zijn leeftijdgenoten. Zo oud zelfs dat luisteraars denken dat Estes niet meer leeft. De tweede reden is dat collega Big Bill Broonzy had laten optekenen dat Estes dood is. Hierdoor wordt er uiteraard geen enkele moeite gedaan om Estes op te sporen en brengt hij zijn dagen door in vergetelheid.

estes1

Opgespoord

Twee muziekhistorici, Bob Koester en Samuel Charters, vertrouwen het niet helemaal en gaan eind jaren vijftig, begin jaren zestig op zoek naar de zanger. In 1962 vinden ze Estes, die inmiddels volledig blind en berooid is. Ze bewijzen Estes hiermee een dienst, want zijn ontdekking inspireert hem weer muziek te maken. Hoewel zijn nieuwe muziek lang niet meer zo urgent en spannend is als voor de oorlog, krijgt hij eindelijk wel de erkenning die hem toebehoort.

Dat hij nog leefde toen Koester en Charters hem vonden, is niet vanzelfsprekend. Estes en zijn broer overleven namelijk maar ternauwernood een auto-ongeluk. Ergens in de jaren twintig rijden de twee in een auto over een brug. Om de een of andere reden raakt de auto in een slip en schiet van de brug af, zo de rivier in. Onder water lukt het de broer om zich los te maken en uit de auto te komen. Maar de zanger zit vast. Zijn broer moet er alles aan doen om Sleepy John uit te auto te bevrijden. Dat lukt gelukkig. In ‘Floating Bridge’ uit 1937 beschrijft Estes het voorval.

Lord I never will forget that floating bridge
They tell me five minutes time underwater I was hid
[..]
Well they carried me in the house, they laid me ‘cross the bed
I couldn’t hear nothing but muddy water running ’round my head

Tags: , , , , , , , ,

nummer van 19/01/2015 door

‘At Your Best (You Are Love)’ door Frank Ocean

Meer ontroering dan verleiding

Een stem waarvan je pijn in je borstkas krijgt, alsof iemand je hart vastgrijpt en op zijn kop zet. Een stem waarvan je gaat zweten. Een stem waar je stil voor blijft. Een stem waar alleen maar een ingehouden piano bij hoeft. Of misschien dat nog niet eens. Een stem voor het diepste, donkerste moment van de nacht. Die snijdende falsetto. Frank Ocean. Eindelijk weer met een volledig nummer.

Toen afgelopen vrijdag in Amerika dat diepste, donkerste moment van de nacht bereikt was, plaatste Frank Ocean op zijn Tumblr-blog een nieuwe mp3. Nadat zijn debuutalbum Channel Orange in 2012 uitkwam, besloot de zanger dat anti-promotie voor hem de beste promotie zou betekenen, en dus haalde hij zijn website, zijn Facebook-account en zijn Twitter-account offline. Sindsdien is er alleen maar die Tumblr, waar hij regelmatig een foto of plaatje plaatst, maar zelden echt iets vertelt. Die nieuwe mp3 was ook alleen maar een mp3, geen tekst, geen titel. Het liedje stond echter binnen een paar uur op iedere muzieksite. Met het verhaal erbij.

Aaliyah

Dat verhaal: Oceans pijnlijk intieme versie van ‘At Your Best (You Are Love)’ is een ode aan R&B-zangeres Aaliyah, die met het nummer in 1994 haar eerste top 10-hit scoorde. Ze zou vrijdag 36 zijn geworden, als ze niet op 22-jarige leeftijd was omgekomen in een vliegtuigongeluk. Verschrikkelijk jong. Nog jonger was ze toen ze doorbrak met ‘At Your Best (You Are Love’): vijftien jaar, al zou je haar met die typische jaren negentigkleding in de video op bijna twintig schatten (sowieso een decennium waar iedereen er tien jaar ouder uit wilde zien, bekijk een gemiddelde aflevering van Friends).

Aaliyah – At Your Best (You Are Love) (Official Video)

Age Ain’t Nothing But A Number was de titel van Aaliyahs debuutalbum. Haar talent om zich ouder voor te doen dan ze was, bleek nog eens van pas te komen in 1994. Ze trouwde met haar producer R. Kelly en deed daarbij succesvol alsof ze achttien was. Toen het nieuws later alsnog uitlekte, ging het stel echter meteen weer uit elkaar en bemoeide Kelly zich niet meer met haar carrière – des te meer met andere vijftienjarige meisjes.

Drake

Tussen haar dood en Frank Oceans ode werd Aaliyahs lieflijke stem vaker vereerd. Rapper Drake vond één van haar melodieën in ‘At Your Best (You Are Love)’ zo mooi dat het zichzelf als refrein kon dienen. Hij samplede het in 2010 voor zijn ‘Unforgettable’. Meteen in het begin hoor je hoe een wat omhooggepitchte Aaliyah de show steelt met drie woorden: “Let me know.”

Drake – Unforgettable (Feat. Young Jeezy) with Lyrics on Screen

Tamar Braxton

Vier jaar later inspireerde Drakes versie zangeres Tamar Braxton (het zusje van Toni) tot een nieuwe sample. Aaliyahs stem werd wéér wat hoger gepitcht, en raakte daarmee ook weer wat verwijderd van het origineel. Het resultaat was ‘Let Me Know’, een nummer waar letterlijk niemand op zat te wachten.

Tamar Braxton – Let Me Know ft. Future

The Isley Brothers

‘At Your Best (You Are Love)’ is oorspronkelijk geschreven door The Isley Brothers die het in 1976 voor hun moeder opnamen. Wanneer je het origineel beluistert, besef je dat Frank Ocean meer refereert aan Ron Isleys fluweelzachte gecroon dan aan Aaliyahs typische jaren 90-versie.

The Isley Brothers – "At Your Best (You Are Love)".wmv

Oceans minimalistische versie grijpt terug naar een uitvoering die elf jaar voor zijn geboorte werd opgenomen. Zelfs Aaliyah kwam pas drie jaar na ‘At Your Best (You Are Love)’ ter wereld. Age is but a number. Het is vooral het algemene verstrijken van de tijd, de evolutie, die het verschil maakt. The Isley Brothers, Aaliyah, Drake, Tamar Braxton – hoewel sommige versies méér dan geslaagd zijn, lukte het geen van hen om ‘At Your Best (You Are Love)’ uit haar glijerige porno-R&B context te trekken. Pas in 2015, door de evolutie die het genre sinds het verschijnen van onder andere Channel Orange doormaakte, kan het een nummer zijn dat meer ontroert dan verleidt.

Tags: , , , , , , , , ,

nummer van 18/01/2015 door

‘Hooked On A Feeling’ van B.J. Thomas

Vergeet die intro...

B. J. Thomas: Hooked on a Feeling (James, 1968) – Lyrics

Het nummer van vandaag zal bij veel mensen in het geheugen staan gegrift in de versie van Blue Swede, de band die er in 1974 in Amerika mee op nummer 1 stond. Ook als je geen muziek uit die tijd luistert is de kans dat je het nummer kent groot, want vorig jaar werd het nog gebruikt in de bioscoophit Guardians Of The Galaxy en de bijbehorende trailer. Ik was eigenlijk van plan eens uit te zoeken waar dat gekke “ooga-chaka”-intro nu precies vandaan kwam, totdat ik de originele versie van het nummer weer eens hoorde en besefte hoe veel beter die eigenlijk is dan de single van Blue Swede.

Het oorspronkelijke nummer werd in 1968 geschreven door Mark James, een jeugdvriend van B.J. (Billie Joe) Thomas. Terwijl Thomas al vanaf de vroege jaren zestig aan zijn muzikale carrière als artiest werkte, hield James zich meer bezig met het schrijven van nummers voor anderen. In 1967 werd hij door producer Chips Moman ingelijfd, die hem aanstelde als een van de vaste songwriters voor zijn artiesten. In 1968 bracht James zelfs een single uit onder zijn eigen naam. Het zou echter nog een jaar duren voordat het nummer met de titel ‘Suspicious Minds’ de hit werd die we uiteindelijk allemaal zijn gaan kennen in de uitvoering van Elvis Presley.

B.J. Thomas - Hooked On A FeelingEen bron van soul

‘Hooked On A Feeling’ werd dus rond dezelfde tijd geschreven als ‘Suspicious Minds’ en dat is goed te horen. Anders dan de toch wat droge, weinig sprankelende versie die het in de handen van Blue Swede werd, is het nummer zoals het in eerste instantie voor B.J. Thomas werd geschreven veel interessanter.

Toegegeven, een zweempje kitsch hoor je er best in. Niet zo gek als je bedenkt dat een van Thomas grootste hits het mede door Burt Bacharach geschreven nummer ‘Raindrops Keep Fallin’ on My Head’ is. Misschien is het meer braafheid dan kitscherigheid eigenlijk, maar achter dat vriendelijke en toegankelijke gezicht en die elektrische sitar (!) broeit toch ook een warme bron vol soul. Precies die basis die Elvis met zijn versie van ‘Suspicious Minds’ zo geniaal wist uit te vergroten.

Een lange weg te gaan

B.J. Thomas scoorde uiteindelijk een aardige hit met ‘Hooked On A Feeling. Niet zo groot als Blue Swede een paar jaar later, maar een 5e positie in de Billboard Hot 100 is natuurlijk niet verkeerd. Daarna ging het nummer in de handen van vele artiesten een eigen leven leiden.

De Engelse Jonathan King was in 1971 de eerste die het nummer coverde en daarmee verantwoordelijk voor het opmerkelijke intro dat we kennen uit de versie van Blue Swede. Popkenners zijn vaak van mening dat hij de intro op zijn beurt weer jatte van Johnny Prestons single ‘Running Bear’ uit 1960. King zelf legde het uit als een a-capella versie van een typische reggae-gitaarpartij.

Jonathan King – Hooked On A Feeling

Drie jaar later was het de beurt aan Blue Swede, een Zweedse popgroep wiens oeuvre uit niets meer bestaat dan twee albums met covers. Helemaal trouw aan het origineel bleef de band trouwens niet, want enkele tekstregels die wel eens geïnterpreteerd zouden kunnen worden als een verwijzing naar drugs werden angstvallig aangepast. Commercieel gezien een slimme zet, want een paar jaar eerder had president Nixon alle radiozenders vriendelijk doch dringend verzocht om alle nummers met drugreferenties van de playlist te halen.

1. Blue Swede – Hooked on a Feeling

Dit is nog maar het begin van een lange lijst artiesten die het nummer onder handen namen en ook in films (Reservoir Dogs) en televisieseries (Ally McBeal) kwam het nummer regelmatig voorbij. Een lijst die te lang is om hier te gaan vermelden, maar waarvan er een clip natuurlijk niet mag ontbreken.

David Hasselhoff – Hooked on a Feeling

Tags: , , , , , , , , , , , , ,

nummer van 17/01/2015 door

‘Fate At Fourteen’ van One Man Army

Teenage Angst

One Man Army – Fate At Fourteen

In het MBO is het aantal schoolverlaters zonder diploma schrikbarend. In het meest gunstige geval wisselt de student van opleiding en gaat hij of zij uiteindelijk doen waar passie en kunde samenkomen. Het probleem is hierbij dus dat er ooit een verkeerde keuze is gemaakt. Mijn werkgever en ik zijn van mening dat het keuzeproces van jongeren in het voortgezet onderwijs goed ondersteund moet worden. Via diverse projecten willen we ervoor zorgen dat jongeren een goede keuze maken wat betreft hun vervolgopleiding.
In mijn jaren als docent en mentor op een VMBO-school heb ik vele leerlingen zien worstelen met hun studiekeuze. Zij werden hierbij beïnvloed door ouders (“Doe maar wat met economie. Daar is altijd wel werk in te krijgen.”), vrienden en vriendinnen (“Techniek is echt voor nerds!”) en de waan van de dag. Dikwijls kreeg ik later op straat of in de supermarkt te horen dat leerlingen gestopt waren met of geswitcht waren naar een andere opleiding. Niet gek wanneer je je bedenkt dat je als VMBO’er al op 14-jarige leeftijd keuzes moet maken die je toekomst bepalen.

Ode To Billie Joe

Zanger Jack Dalrymple beschreef dit gevoel in het nummer van de dag. In dit nummer erkent hij hoe lastig het is om op jonge leeftijd keuzes voor een verre toekomst te maken, aangezien je op die leeftijd nog met hele andere dingen bezig bent. Zelf dacht hij destijds dat studeren niets voor hem zou zijn en hij stortte zich op de muziek door in allerlei bandjes te gaan spelen. Halverwege de jaren 90 richtte hij One Man Army op en begon hij te spelen in en rond zijn thuisbasis San Francisco. Met One Man Army nam hij een tweetal EP’s op en ontstond er al een kleine buzz rondom de band. Dit wekte de interesse van Green Day‘s Billie Joe Armstrong die besloot om een optreden van de band te bezoeken. In zijn enthousiasme richtte Billie Joe die avond zijn eigen platenlabel Adeline Records op en tekende hij One Man Army als eerste band. Het nummer waar je nu naar luistert komt van het debuut Dead End Stories uit 1998.

MRR

Het was ook in 1998 dat ik het huis uit ging om in Amsterdam te gaan studeren. De toenmalige punkwinkel Independent Outlet was mijn kerk die ik wekelijks op vrijdag bezocht voor een nieuw stapeltje vinyl en CD’s. Mijn bijbel was het tijdschrift Maximum Rock’n’Roll (MRR).
Op een grijze vrijdag stapte ik met de net gekochte compilatie Old Scars And Upstarts in mijn Discman en de nieuwste editie van MRR in mijn handen in de trein van Amsterdam naar het Gelderse. Met het kippenvel dat ik kreeg van het nummer van de dag las ik de advertentie van Adeline Records en stuurde datzelfde weekend nog een envelop met dollars naar Billie Joe. Twee maanden later stond de postbode voor mijn huis met een pakketje dat ik eigenlijk niet meer verwacht had. Weken heb ik Dead End Stories gedraaid en toen twee jaar later de opvolger Last Word Spoken verscheen, herhaalde zich de geschiedenis. Ik was officieel fan.

Nederland

Het duurde nog enkele jaren voordat ik ze live mocht aanschouwen. De eerste keer kwamen ze met een briljante verzameling van West Coast bands mee. US Bombs, Agent Orange, Discontent en One Man Army. Volle zalen, zou je denken. In Hoorn stonden ze op een snikhete zondagmiddag voor welgeteld 10 betalende bezoekers te spelen. De last minute show in Hengelo wist nog 40 bezoekers te trekken. Duane Peters van US Bombs liep na vier nummers het podium af en kwam niet meer terug.
251027_226803090681888_5295363_n
Niet lang daarna kwamen ze alleen terug naar Europa met een nieuwe plaat (Rumors And Healines) en een split met Alkaline Trio op zak. Zelf boekte ik de band in Ede waar deze eindelijk die volle bak had die de band verdiende. Maar de fanboy in mij genoot nog het meest van de twee concerten waar ik met mijn toenmalige band als voorprogramma mocht komen opdraven voor mijn helden. In de kleinste zaaltjes van de Benelux (The Pit’s in Kortrijk en de Störtebeker in Arnhem) stond de matigste band met de beste band op podium.

Utters

Niet lang daarna ging de band uiteen. Jack Dalrymple richtte Dead To Me op maar verliet ook na het maken van twee uitstekende platen deze band. Het duurde niet lang voor hij door het semi-legendarische Swingin’ Utters werd ingelijfd. Dit huwelijk houdt nog altijd stand. Begin 2010 gonsde het op het internet van de geruchten dat er een reünie van One Man Army aan zat te komen. In 2012 viel daadwerkelijk de EP She’s An Alarm op mijn deurmat. Toch was dit maar een korte opleving van de band en inmiddels zijn de bandleden met een andere naam en ander geluid doorgegaan als Toyguitar.

Op 3 maart staan zowel de Utters als Toyguitar op de planken van de Ekko in Utrecht. Wil je oprechte adoratie zien? Kom dan kijken! Naar mij. Voor fijne achtergrondmuziek wordt gezorgd.

Tags: , , , , , , , , ,

nummer van 16/01/2015 door

‘Shadows’ van Petite Noir

De koning van de vernuftige pop, de grooves, en de bezorgdheid

Petite Noir – Shadows (Official Audio)

Een Afrikaanse artiest maakt vernuftige popsongs, doorspekt met ritmes uit zijn geboorteregio. Voordat hij ooit besefte dat dit voor hem de perfecte combinatie van muzikale elementen zou kunnen betekenen, verdeed hij zijn tijd jarenlang in metalcore- en hardcorebands. Totdat hij Kanye West hoorde.

Yannick Ilunga, alias Petite Noir

Yannick Ilunga, alias Petite Noir

Kort samengevat was dit mijn beschrijving van de Soedanese Sinkane (Ahmed Gallab), toen ik vorig jaar lyrisch schreef over zijn ep Mars. Ondertussen was in Zuid-Afrika een jongen genaamd Yannick Ilunga met een project bezig was waarop je dezelfde omschrijving ook één op één kunt toepassen. Inmiddels lijkt dat project, Petite Noir, de belofte van 2015.

Kanye West

Opvallend is de invloed van Kanye West op beide muzikanten. Sinkane ontleende zijn artiestennaam aan een van zijn teksten. Petite Noir werd vooral muzikaal geïnspireerd; door Wests drang om op ieder album zichzelf opnieuw uit te vinden, beperkingen te doorbreken en wars te zijn van conventies of de mening van het grote publiek. Op 808s & Heartbreak (2008) begon West na drie hiphopalbums voor het eerst te experimenteren met Afrikaanse grooves, melodieuze zang en een overdaad aan stemeffecten. Veel fans schreven hem af, autotune-sceptici vonden hem een waardeloze zanger. Voor Petite Noir was het album juist een reden om te stoppen met metalcore en compleet andere muziek te gaan maken. Eerder deze week vertelde hij aan Pitchfork: “I was like, ‘Wow, here’s a black guy just breaking all boundaries.’ I will always respect Kanye. He literally changed my life.”

Kanye West – Love Lockdown

Kaapstad

Ondanks het uitstekende album Mean Love dat vorig jaar uitkwam, lijkt het Sinkane niet te lukken door te breken naar de mainstream media. Misschien heeft Ilunga met Petite Noir in 2015 meer geluk. Aanstaande maandag verschijnt zijn debuut ep The King Of Anxiety – de koning van de bezorgdheid“It’s meant to be positive,” vertelt hij aan Pitchfork, “in a lot of cases in life, you need to be the king — even during the bad times, you need to overcome.” Een wijsheid die hij al vroeg leerde als donkere jongen in Kaapstad, waar de apartheid in zijn jeugdjaren weliswaar net was afgeschaft, maar het racisme bijna onverminderd doorging. Toch houdt hij van zijn stad, om redenen die we allemaal kunnen begrijpen: “It has a really good beach, it’s really chill, and everyone smokes weed.”

Till We Ghosts

Tussen het moment dat hij Kanye West ontdekte en de mijlpaal die hem aanstaande maandag wacht, begon Ilunga aan zijn project Petite Noir. Nadat hij twee jaar geleden de debuutsingle ‘Till We Ghosts’ uitbracht, werd hij overal bestempeld als de grote nieuwe belofte, een verwachting die hij dit jaar waar moet gaan maken. Rapper Mos Def (tegenwoordig Yasiin Bey) twijfelt niet aan de slagingskans; hij leverde dan ook een bijdrage aan The King Of Anxiety door mee te rappen op een nieuwe versie van ‘Till We Ghosts’. Ilunga:

I was walking past his hotel one night and bumped into him and a mutual friend chilling in the lobby. I didn’t really know what to say when I saw him, I was starstruck. He was really chill, though. He even knew the lyrics to “Till We Ghosts”. He is the boogeyman for real. 

Intimiderende kakofonie

Petite-Noir-King-Of-AnxietyAfgelopen woensdag verscheen de nieuwe single ‘Shadows’, als laatste voorproefje tot maandag dan eindelijk The King Of Anxiety wereldwijd verkrijgbaar is. Ilunga croont over een aanstekelijke beat, die ergens het midden houdt tussen sensualiteit, melancholie en een geweldige drang om de hele nacht te dansen. “Don’t you really wanna fall into my shadows”, herhaalt hij met een kwetsbare falsetto, tot op 2:55 het hoogtepunt aanbreekt. De synthesizers worden beklemmender, de eerder zo relaxte beat neigt ineens naar hectische drum ‘n’ bass. We horen meerdere versies van Ilunga’s stem, tegelijk, de lagen stapelen zich op. Van een sensuele croon naar een intimiderende kakofonie van stemmen, overal om je heen, als de oplichtende ogen van ondefinieerbare dieren in een donker bos, waar je de weg kwijt bent. En op indrukwekkende momenten als deze besef je dat The King Of Anxiety nog een andere betekenis heeft: het verwijst naar Ilunga’s talent om je als luisteraar pure angst aan te jagen. Vernuftige popsongs doorspekt met Afrikaanse ritmes? Absoluut, maar vooral een buitengewoon artistieke muzikant.

Tags: , , , , ,

nummer van 15/01/2015 door

‘Snöfrid’ van Sibelius

Vier het als je een genie in huis hebt

In Finland wordt op een select aantal dagen de vlag gehesen. Op moederdag, op onafhankelijkheidsdag, en als er verkiezingen zijn, om een paar voor de hand liggende voorbeelden te noemen. Daarnaast is het ook gebruikelijk dat de vlag wordt gehesen op een scala aan dagen waarop Finnen zijn geboren die iets hebben betekend voor het land. Op 10 oktober bijvoorbeeld, de Dag van de Finse literatuur en geboortedag van schrijver Aleksis Kivi. Of op de Dag van de Finse identiteit, 12 mei, de geboortedag van de staatsman en filosoof Johan Vilhelm Snellman. En op 8 december, de geboortedag van componist Jean Sibelius, de Dag van de Finse muziek, waarop de Finnen hun muziek vieren.

Het is een voorrecht als kunstenaar wanneer je geboortedag wordt aangegrepen om jouw discipline te vieren. In Nederland kennen we dat sentiment niet, oprechte collectieve trots op iets anders dan onze gedeelde platheid. Hier ben je of een rare kwibus of een zakkenvuller op kosten van de belastingbetaler als je je bijvoorbeeld in de culturele sector weet te onderscheiden.

Jean Sibelius, 1891

Jean Sibelius, 1891

Vier je genieën

In Finland gaan ze daar iets anders mee om. Nou is Sibelius (1865-1957) niet zomaar een voorbijganger die door toevalligheden deze eer is toegedaan. Voor zover ik kan overzien is hij de grootste componist uit de Finse geschiedenis. Zijn faam is uiteraard deels te danken aan de prachtige muziek, maar grotendeels ook aan de rol van zijn muziek in het ontwikkelen van een Finse identiteit. Hij liet zich inspireren door het Finse landschap, zei hij altijd, en greep ook het veelvuldig terug op Finse folklore en mythologie.

Voor mij gaat het uiteindelijk om zijn muziek. Het begon met de 2e symfonie (1902), uitgevoerd door het Koninklijk Concertgebouworkest. Een spektakelstuk met een van de mooiste finales ooit. Luister maar eens. Maar die finale komt pas echt tot zijn recht als je de hele symfonie luistert.

Na de 2e ontdekte ik de 4e (1911), een van de meer duistere symfonieën die ik ken. Deze is enigszins geïnspireerd op wat hij bij Stravinsky hoorde en zijn gevecht met keelkanker waar hij de dood in de ogen keek. Verder ben ik niet echt heel erg muzikaal onderlegd, maar in dit stuk zoekt hij expres dissonanten op in de majeur- en mineurladders. Dat maakt dat het stuk zo wringt. Luister maar eens naar de eerste 10 minuten.

Wanhoop

Sibelius op latere leeftijd.

Sibelius op latere leeftijd.

Deze twee stukken samen zijn eigenlijk de reden dat Sibelius een van mijn favoriete componisten is geworden. Het is het samenvallen van intelligente majestueuze gebaren met de wanhoop van het dagelijkse leven. Mooi en lelijk, maar niet snel plat en gemakkelijk.

Het ‘nummer’ van vandaag is Snöfrid (op. 29, uit 1900), een melodramatisch stuk voor orkest en koor gebaseerd op een gedicht van dichter Victor Rydberg. Het is misschien wat pompeus soms, maar laat je daar niet te veel door afleiden. Hij heeft het geschreven nog voordat hij zijn 2e schreef, maar het stuk is al prachtige voorbode van wat later komt. En als je dit kunt verteren, probeer dan eens die 2e en 4e symfonie (en de rest). Ik garandeer je dat je dan op 8 december met mij de Dag van de Finse muziek viert met een glas Koskenkorva en een stukje Sibelius. Niet uitbundig, maar rustig en zitten, zoals de Finnen dat doen.

Tags: , , , , , ,

Peter & the Wolf 1 – Narrated by David Bowie (1978)

Terwijl David Bowie middenin zijn minimalistische Berlijn-trilogie zat (Low, “Heroes” en Lodger), zat hij ook even middenin een bos, in het gezelschap van een jongetje genaamd Peter.

Bowie was nog maar net klaar met de opnames van “Heroes” in Berlijn of hij vloog naar New York om iets totaal anders toen: hij zou de verteller worden van Sergei Prokofievs klassieke kindervertelling Peter en de Wolf. Bowie was eigenlijk niet de eerste persoon waar het label RCA in 1977 aan dacht als verteller, en daar zal Bowies rocksterrenreputatie waarschijnlijk iets mee te maken hebben gehad. Alec Guinness, een Britse acteur die in zijn carrière zowel theater als Hollywood wist te integreren en een elocutie had waar leraren Engels jaloers op zijn, wees het aanbod van RCA echter af. Peter Ustinov, een briljante alleskunner in film en theater en bovendien notoire verhalenverteller bedankte eveneens voor de eer. Bowie daarentegen had een geweldige motivatie om Peters verhaal te vertellen: het was een kerstcadeau voor zijn zevenjarige zoon Duncan. RCA nam het risico en deed daar goed aan; Bowie is misschien meer een wolf dan een Peter, hij is ook een geweldige verteller.

Peter en de Wolf, ofwel Петя и волк, werd in 1936 gecomponeerd door Sergei Prokofiev, naar aanleiding van een project van het Centrale Kindertheater in Moskou bedoeld om kinderen vanaf hun jongste jaren in aanraking te laten komen met muziek. Prokofiev, inmiddels een gevierde componist, was gefascineerd door het project en schreef de gehele compositie binnen vier dagen af. Ieder personage in zijn verhaal kreeg een eigen thema en bijbehorend instrument: de vogel is een fluit, de kat een klarinet, Peter klinkt als de goed- en luchtigheid zelve dankzij de strijkers en de wolf als naderend gevaar door de hoorn. Je hoort het meteen. Wat de componist Angelo Badalementi in 1990 deed voor de personages van Twin Peaks deed Prokofiev 44 jaar eerder voor Peter en zijn entourage.

David en de Plateauzolen

Na wat onderzoek blijkt dat er nog heel wat andere verrassende en exotische stemmen het verhaal van Peter en de Wolf hebben mogen vertellen sinds 1936, bijgestaan door een aantal van de beste internationale orkesten. Sean Connery was in 1965 de man achter het verhaal, een jaar later kwam de zalvende stem van Rich Attenborough, 1973 was van Mia Farrow, in 1996 Ben Kingsley, in 2003 Antonio Banderas en Sophia Loren (in het Spaans). De lijst is nog veel langer en de ene naam nog leuker dan de andere. Want of we het nu willen of niet, het karakter van de verteller schijnt altijd een klein beetje door in het verhaal.

Bowie pakt je als verteller meteen in. Zijn aristocratische stem straalt een soort gezag uit dat perfect past in de klassieke setting van Prokofievs verhaal. “Zit je lekker? Dan zal ik beginnen,” zegt Bowie nadat hij kalm en vriendelijk heeft uitgelegd hoe naar het verhaal geluisterd moet worden aan de hand van de spelende instrumenten. Peters thema klinkt als een zon die doorbreekt op een druilerige dag en Bowie lijkt steeds op te leven als hij over de heldhaftige jongen mag vertellen. Hij is duidelijk aan het acteren, maar ook dat is leuk om te horen. Deel van de charme van deze versie van Peter en de Wolf is natuurlijk ook dat het David Bowie – niet je meest doorsnee rockster, laat staan verteller – is die nu de aandacht van kinderen er bij probeert te houden. En van de ouders van die kinderen: het album van Peter en de Wolf verscheen in 1978 op de 136e plek in de Amerikaanse poplijsten. Heel erg hoog is dat niet, maar dat het überhaupt tot pop gerekend kon worden is dan wel weer geheel aan Bowie te danken.

Tags: , , , , , , , ,

-->